د طالبانو د امربالمعروف وزارت ویاند په افغانستان کې د ولنټاین ورځې پر دودېدو خواشیني څرګنده کړې ده. هغه ویلي، دا ورځ په تېرو شلو کلونو کې دومره مشهوره شوې او«ریښې یې دومره ژورې ولاړې، چې اوس یو مسلمان ځوان او یا مسلمانه پېغله دا ورځ نمانځي».
د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن المنکر وزارت ویاند سیفالسلام خیبر د شنبې په ورځ (د سلواغې ۲۵مه) په خپله اېکسپاڼه ولنټاین د غرب له «پرېوتې اخلاقي» فضا څخه راټوکېدلې ورځ بللې ده.
نوموړي د عاشقانو ورځ یا ولنټاین «د انسان د نفسي غرایزو د ارامولو او خړوبولو» ورځ بللې ده او په وینا یې، دغه ډول ښکارندې د افغانستان په دیني ارزښتونو او تاریخ کې مخینه نهلري.
هغه زیاته کړې: «په حقیقت کې دا ټولې ورځې د هغو خلکو له لوري جوړې او ټاکل شوې دي، چې نه د مینې، نه د اخلاقو، نه د انسانیت او نه هم د کرامت په معنا څه پېژني».
د یادونې وړ ده، چې د افغانستان په تېر نظام کې د فبرورۍ ۱۴مه، د عاشقانو ورځ کې د کابل ځينې برخې تزیین کېدې او پهکې نجونو او هلکانو قدم واهه او همداراز یې یو بل ته ډالۍ هم ورکولې.
خو طالبانو له نږدې ۵ کلونو راهیسې د دغه ډول ورځو نمانځنه منع کړې او همداراز د کابل په ځينو سیمو کې یې د ولنټاین اړوند د ځانګړو ډالۍ پلورنځي هم بند کړې دي.
دغه وزارت په خپله اعلامیه کې لیکلي: «د بهرنیو چارو وزارت د قطر دولت له لوري د قربانیانو له کورنیو، د سرپرست حکومت او د افغانستان له خلکو سره غمشریکي څرګندوي او ټپیانو ته د عاجلې روغتیا هیله کوي».
قطر له دې سربېره د طالبانو او امریکا تر منځ د سولې خبرو کوربه هم پاتې شوی دی. په دغه هېواد کې د طالبانو او امریکايي استازو ترمنځ لومړی پړاو خبرې د ۲۰۱۸کال د اکتوبر پر ۱۲مه پیل شوې او ۱۸میاشتې یې دوام وموند.
قطر همداراز د طالبانو او امریکا تر منځ د دوحې هوکړې د لاسلیک کېدو کوربه هم پاتې شوی دی. د طالبانو او امریکايي استازو تر منځ له ۱۸میاشتنیو مذاکراتو وروسته د افغان سولې لپاره د امریکا د مخکېني استازي زلمي خلیلزاد او د طالبانو د سیاسي دفتر د مخکېني مرستیال ملا عبدالغني برادر ترمنځ د سولې هوکړه هم د ۱۳۹۸کال د کب پر لسمه (۲۰۲۰- فبروري-۲۹) د قطر په پلازمېنه دوحه کې لاسلیک شوه.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو په ۲۰۲۱ کال کې له واکمنېدو وروسته خپله کابینه اعلان کړه او په لومړیو څلورو کلونو کې یې خپلو وزیرانو او ادارو ته د «سرپرست» خطاب کاوه، خو د بیا واکمنېدو په څلورمه کالیزه کې د دې ډلې مشر هبتالله اخوندزاده د سرپرست حکومت د پای ته رسېدو اعلان وکړ.
سره له دې چې طالبانو څو میاشتې وړاندې د خپل حکومت د سرپرستۍ د پای ته رسېدو اعلان وکړ، خو قطر لا هم د دې ډلې حکومت په رسمیت نه پېژني او له نږدې اړیکو سره سره ورته اوس هم «سرپرست حکومت» وايي.
د ایران په مشهد کې د طالبانو کونسل نور محمد متوکل په ایران کې له مېشتو افغان سوداګرو او اقتصادي فعالینو سره په کتنه کې له هغوی څخه وغوښتل، چې په افغانستان کې پانګونې وکړي.
دغې کونسلګرۍ د شنبې په ورځ (د سلواغې ۲۵مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، نور محمد متوکل په دې کتنه کې په ایران کې له مېشتو افغان پانګوالو وغوښتل، چې افغانستان ته لاړ شي او هلته پانګونې وکړي.
دا په داسې حال کې ده، چې په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې ډېریو پانګوالو او سوداګرو له دغه هېواد څخه خپلې پانګې اېستلي دي. ځينو دغو پانګوالو د دغې چارې لامل په افغانستان کې د اقتصادي ثبات نشتوالی او همداراز پر بانکونو یې د نړۍوالو بندیزونه په ګوته کړي دي.
په مشهد کې د طالبانو کونسلګرۍ همداراز ویلي، نور محمد متوکل په ایران کې د مېشتو افغان پانګوالو او سوداګرو د ستونزو د حل په موخه د یوې مشورتي شورا د جوړېدو وړاندیز وکړ او د افغان پانګوالو او سوداګرو له هر کلي سره مخ شو.