عباس عراقچي له امریکایي لوري سره د دویم پړاو خبرو اترو لپاره سویس ته ولاړ

ګوترېش په خپل پیغام کې ویلي، چې نړۍ دا مهال له ګڼو بشري کړکېچونو سره مخ ده او روژه د یووالي، شفقت او د اړمنو د لاسنیوي یو فرصت دی.

هغه د افغانستان، یمن، غزې او سوډان په څېر هېوادونو کې روانو بشري بحرانونو ته په اشارې سره، د جګړو، لوږې او بې‌ځایه کېدو له امله له زیانمنو شویو کسانو سره د بېړنۍ مرستې غوښتنه وکړه.

د ملګرو ملتونو سرمنشي ټینګار کړی چې باید د ټولو انسانانو حقونه او کرامت خوندي وساتل شي او نړیواله ټولنه دې د بشري ناورینونو د کمولو لپاره ګډ او جدي ګامونه پورته کړي.

نوموړي هیله وښوده چې د روژې میاشت به د سولې، زغم او متقابل درناوي د لا پیاوړتیا لامل شي.

د دغو هېوادونو په وینا، دا پایلې د ناوالني د بدن له اخیستل شویو نمونو تر څېړنې وروسته ترلاسه شوې دي.

په هغه ګډه اعلامیه کې چې تېره ورځ په لندن کې خپره شوه، یادو هېوادونو ویلي چې دا موضوع یې د کیمیاوي وسلو د مخنیوي سازمان ته هم راپور کړې ده. بریتانیا ویلي چې دا پېښه په روسیه کې د «اندېښمنوونکي چلند یوه بېلګه» څرګندوي.

اپیباټیډین یوه پیاوړې زهري ماده ده چې د «زهري ډارټ چونګښو» له یوه ځانګړي ډول څخه ترلاسه کېږي او په طبیعي ډول په روسیه کې نه موندل کېږي.

بلخوا، د روسیې حکومت د ناوالني په مړینه کې هر ډول لاس لرل رد کړي او د اروپایي هېوادونو وروستۍ ادعاوې یې د «لوېدیځ تبلیغات» بللي دي.

د روسیې د زندانونو ادارې مخکې ویلي وو چې ناوالني د خپل بند د مودې پر مهال یوه ورځ تر ګرځېدو وروسته ناڅاپه ناروغ شو او بې‌هوښه شو.

اکسیوس د دوو امریکايي چارواکو له قوله ویلي، چې «موږ هوکړه وکړه چې د ایران پر وړاندې به د اعظمي فشار تګلاره په بشپړ ډول عملي کړو، د بېلګې په توګه چین ته د ایران د تېلو صادارتو په برخه کې».

د دې راپور په اړه د پوښتنې په ځواب کې، د چین د بهرنیو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ وویل چې «د هېوادونو ترمنځ عادي همکاري چې د نړیوالو قوانینو په چوکاټ کې کېږي، معقوله او مشروع ده او باید درناوی او ساتنه یې وشي».

چین د ایران د تېلو د صادراتو له ۸۰ سلنې زیاته برخه جوړوي. په دې سوداګرۍ کې هر ډول کمښت به د ایران د تېلو عواید راکم کړي.

د تهران والي معتمدیان زیاتوي چې د دوی په ایستلو سره د دولت لګښتونه هم راکم شوي دي.

د تهران والي ویلي: «هر زده‌کوونکی د دولت لپاره ټاکلي لګښتونه لري. کله چې تاسو ۳۲۰۰ټولګي اداره کوئ، د اوبو، برېښنا، ګاز، د ښوونځیو د روانو مصارفو او د ښوونکو د معاشونو لګښتونه ټول پر دولتي بودجې تحمیل کېږي.»

د نوموړي د وړاندې کړو شمېرو له مخې، یوازې له تهران ولایته تر ۵۳۰ زرو ډېر بې‌اسناده افغان کډوال ایستل شوي چې له دې سره د ډوډۍ او اوړو مصرف هم کم شوی دی.

محمدصادق معتمدیان ویلي چې تهران باید د بې‌اسنادو افغان کډوالو کوربه نه وي. هغه زیاته کړې: «زموږ له ۱۵ګاونډیو هېوادونو هېڅ یو هم چمتو نه دی چې دومره شمېر ناقانونه بهرني وګړي په خپله پلازمېنه کې ومني.»

د ۱۹۸۹ زیږدیز کال د فبرورۍ په ۱۵مه له افغانستان څخه د پخواني شوروي اتحاد ځواکونو وتل پای ته ورسېدل. له هغه وروسته هر کال د پخواني شوروي اتحاد په هېوادونو کې د افغانستان جګړې د وژل شویو سرتېرو د یاد په مناسبت مراسم ترسره کېږي.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتینویلي چې د فبرورۍ ۱۵مه د روسیې د ټولو خلکو او هغو کسانو لپاره چې په دې جګړه کې یې برخه اخیستې، یوه لویه او نه هېریدونکې ورځ ده. د هغه په وینا، د هغو «اتلانو او ملګرو» یاد چې خپل هېواد ته بېرته راستانه نه شول، تل به د خلکو په زړونو کې ژوندي وي.

هممهاله، طالبانو هم په کابل کې د پخواني شوروي ځواکونو د وتلو د کلیزې په مناسبت مراسم جوړ کړل.

د روسیې سیمه‌ییز چارواکي هم د دې هېواد په بېلابېلو ښارونو کې د افغانستان جګړې پخوانیو سرتېرو ته ورځي او د هغوی ستاینه کوي.

د روسیې چارواکي وایي، د جګړې د وژل شویو یاد ساتل «د راتلونکي په وړاندې د مسؤلیت احساس» څرګندوي.