ناول لیکواله اېلیف شفق: د طالبانو په قانون کې ښځې د غلامانو په کتار کې راوستل شوي

د امریکا او ایران تر منځ په ناندریو کې د طالبانو ویاند ‌ذبیح‌الله مجاهد پر ایران د اسراییل او امریکا تېرو بریدونو ته په اشارې وايي، په هغه جګړه کې ایران ګټونګی وو او دا ځل هم که پرې برید وشي، نو ایران به برلاسی وي.

ذبیح‌الله مجاهد د یکشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۶مه) له یوې رسنۍ سره په مرکه کې ویلي: «ها بل وارې چې د ایران پر اسلامي جمهوریت کوم برید وشو، پایله دا وه چې ایران ګټونکی وو او زه فکر کوم بیا به هم همداسې کېږي».

د مجاهد په باور، ایران په اوسني وخت کې وړتیاوې لري او دغه هېواد په «حقه» دی او له خپل ځان څخه د دفاع حق لري.

نوموړي د دې پوښتنې په ځواب کې چې که امریکا پر ایران برید وکړي، طالبان به کومه خوا نیسي ویلي: «که پر موږ هر غږ کېږي، افغانان دې ته چمتو دي چې د جګړې د ستونزو په برخه کې له ایراني ملت سره همدردي ولري او همکاري ولري».

د یادونې وړ ده، چې د ایران د ملي امنیت د عالي شورا منشي علي لاریجاني له الجزیرې سره په تازه مرکه کې ویلي، که امریکا له ایران سره له زور څخه کار واخلي، دوی به هم ورته غبرګون وښيي او د هر ډول تېري په صورت کې به د امریکا اډې په نښه کړي.

د افغانستان انټرنشنل- پښتو نن (یکشنبه د سلواغې ۲۶مه) د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړ، چې په ارزګان کې د جمهوري نظام پر مهال د پولیسو افسر صدیق‌الله قبر ویجاړ شوی او جسد یې را اېستل شوی دی.

د یوې کورنۍ ادعا: طالبانو په ارزګان کې د پولیسو د یوه پخواني افسر قبر ړنګ کړی | افغانستان انټرنشنل پښتو

افغانستان انټرنشنل ته په رسېدلو ویډیوګانو او انځورونو کې لیدل کیږي، چې د پولیسو د یاد پخواني افسر قبر تخریب شوی او لحد یې معلومیږي، چې جسد ورڅخه اېستل شوی دی.

100%

د یاد افسر یوه نږدې خپلوان افغانستان انټرنشنل ته وویل، «نه یوازې دا چې جسد یې را اېستل شوی بلکې ځینو اندامونه ته یې زیان هم اړولی دی».

د افغانستان انټرنشنل- پښتو د خبر له خپرېدو ۸ ساعته وروسته د ارزګان ولایت لپاره د طالبانو امنیه قومندانۍ د یاد خبر له تاییدۍ سربېره په تړاو یې د څېړنو له پیله خبر ورکړی دی.

د دغې قومندانۍ ویاند بلال ارزګانی وايي، دغه پېښه تېره شپه د ارزګان د مرکز ترینکوټ بازار اړوند د شهیدانو هدیره کي رامنځته شوې او په وینا یې: «د تېرې ادارې د صدیق‌الله نومي یو نظامي کس مقبره لوڅه شوې او د نوموړي د جسد له پاتې شونو سره غیر انساني او غیر اسلامي عمل شوی دی».

بلال ارزګاني د یادې پېښې د لامل او عامل د موندنې لپاره د څېړنو له پیله خبر ورکړی او زیاته کړې یې ده: «د پیښي له رامنځته کېدو سره سم پولیسو سیمې ته ځانونه رسولي او تحقیقات یې پیل کړي دي، تر څو د دې پېښې لامل او عامل پیدا او د قانون منګولو ته وسپارل شي».

نوموړي په دې پېښه کې د طالبانو ښکېلتیا رد کړې او ویلي یې دي: «په ارزګان ولایت کې تر دغه صدیق‌الله نومي کس د تېر جمهوریت د مهمو کسانو مقبرې شته هېڅوک نه‌ورته ضرر رسولای شي او نه موږ چاته اجازه ورکوو».

د یادونې وړ ده، چې صدیق‌الله د طالبانو له لوري په ۲۰۲۱ کال کې د کندهار په مرکز کې ترور شوی او یو ورور یې د تېر جمهوریت پرمهال د شهره او د ډنډ ولسوالۍ امنیه قوماندان وو.

د حنیف اتمر په مشرۍ د افغانستان د سولې او عدالت ملي خوځښت د یکشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۶مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، چې د دغه خوځښت یو شمېر غړو د حرکت د منشور خلاف د بنسټ اېښودونکو د پرېکنده اکثریت له پرېکړې سره مخالفت کړی او له یاد خوځښت څخه جلا شوې دي.

د سولې او عدالت ملي خوځښت ویلي، دوی باور لري چې د افغانستان کړکېچ د یوې داسې سیاسي هوکړې له لارې د حل وړ دی، چې پایله یې د یوه مشروع نظام رامنځته کېدل او د بشري حقونو خوندیتوب وي. دغه خوځښت زیاته کړې، چې د مشرتابه اکثریت غړو یې له نورو مطرحو سیاسي او مدني بهیرونو سره د ګډ کار هوډ درلود، خو یو شمېر غړو یې له دغې "ملي همغږۍ" سره د مخالفت له امله خپله لاره بېله کړه.

په اعلامیه کې د یاد خوځښت د جلا شویو غړو د نومونو یادونه نه ده شوې.

د دغه خوځښت په اعلامیه کې راغلي: «د منشور د موخو لپاره بیا ځلې له ټولو غړو رایه واخیستل شوه، چې په پایله کې ۸۰ سلنه بنسټګرو او غړو په رایه اچونه کې ګډون وکړ؛ له دې جملې ۸۸ سلنه ګډونوالو د خوځښت د دوام او د ملي همغږۍ سیاسي پروګرام ته مثبته رایه ورکړه. یوازې ۸ سلنه (۱۲ تنو) رایې ورکوونکو د خوځښت له دوام او ملي همغږۍ سره په مخالفت کې رایه ورکړه او خپله جلا لاره یې جلا کړه. د رهبرۍ شورا له ۱۷ غړو څخه هم یوازې ۵ غړي په مخالفه ډله کې وو.

د افغانستان د سولې او عدالت خوځښت د خپلو ځینو متحدینو له جلا کېدو وروسته ویلي، چې د افغانستان د بحرانونو د سیاسي حل او له نورو مطرحو سیاسي او مدني ځواکونو سره د همغږۍ په لاره کې به خپلې هڅې دوه برابره کړي او د ملي ګټو د ساتلو په موخه به خپلو هلوځلو ته دوام ورکړي. دوی همدارنګه پر طالبانو غړ کړی، چې د نړۍوالې ټولنې او افغانانو غوښتونو ته غاړه کېږي او بین‌الافغاني مذاکراتو ته چمتو شي.

دا په داسې حال کې ده، چې د «سولې او عدالت ملي خوځښت» سیاسي جریان د یو‌شمېر سیاسي، فرهنګي او د مخکېني حکومت د ځینو څېرو په غړیتوب جوړ شوی و.

په کراچۍ کې د طالبانو کونسلګرۍ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د یادې کونسلګرۍ د هڅو په پایله کې یې د دوو ښځو او لسو ماشومانو په ګډون ۱۰۵ تنه افغان کډوال د کراچۍ د ډیپورټ توقیف ځای څخه خوشې او سپین بولدک ـ چمن له لارې یې هېواد ته ولېږدول.

د طالبانو کونسلګرۍ ویلي، چې یاد افغانان له تېرې یوې میاشتې راهیسې د سند ـ بلوچستان د توقیف په مرکز کې بندیان وو.

دغه افغان بندیان پر داسې مهال د سند له زندان څخه راخوشې شوي، چې په پاکستان کې د تېرو څه باندې دوو کلونو راهیسې په زور د افغان کډوالو د شړلو بهیر پیل شوی او تر دې مهاله سلګونه زره افغان کډوال په جبري توګه افغانستان ته ستانه کړل شوي دي.

د راپورونو له‌مخې، په دې غونډه کې به د افغانستان اوسنی سیاسي، امنیتي او بشري وضعیت او همداراز له طالبانو سره د سیمه‌ییزو همکاریو په تړاو خبرې وشي.

طالبانو لا تر اوسه د دغې جوړېدونکې غونډې په تړاو څه نه‌دي ویلي او دا هم روښانه نه‌ده، چې په یاده غونډه کې د ګډون لپاره طالبانو ته هم بلنه ورکړل شوې او که څنګه؟

تر دې مخکې د افغانستان لپاره د ازبکستان د ولسمشر ځانګړي استازي عصمت‌الله ایرګاشېف په دغه هېواد کې د قزاقستان له سفیر بېبوت اتامکولوف سره په لیدنه کې د سیمه‌ییز اتصال او همغږۍ په بهیرونو کې د افغانستان پر رول خبرې اترې کړې وې.

ازبکستان او قزاقستان وايي چې افغانستان د سیمه‌ییز اتصال مهمه کړۍ ده | افغانستان انټرنشنل پښتو

دواړو لورو ټینګار کړی وو، چې د افغانستان د ثبات او پرمختګ لپاره سیمه‌ییزه همکاري اړینه ده او په دې برخه کې د منظم او دوامدار ډیالوګ دوام ته اړتیا ده.