د ایران امنیتي ځواکونو په واورو کې بندپاتې ۳۰۰ افغان کډوال ژغورلي دي

د پاکستان د جماعت اسلامي پخوانی مشر سراج‌الحق له افغانستان انټرنشنل- پښتو سره په مرکه په ډاګه کړې، چې د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف څرګندونې باید جدي ونه‌ګڼل شي، ځکه سهار یوه خبره کوي او ماښام بله خبره کوي.

سراج‌الحق د پاکستان د دفاع وزیر د تېرې اوونۍ د هغو څرګندونو په تړاو چې ګواکې پر افغانستان پخواني شوروي یرغل نه‌وو کړی او پر وړاندې یې جګړه «جهاد» نه‌وه، وویل، په هغه وخت کې د خواجه اصف پلار د پاکستان په مرکزي شورا کې وو او دریځ یې هم دا وو، چې روسان باید له تورخم څخه ها خوا اېسار کړای شي.

خواجه اصف وايي چې امریکا دوی د «تشناب کاغذ» په څېر پرېښودل | افغانستان انټرنشنل پښتو

سراج‌الحق زیاتوي: «په هغه وخت کې د خواجه اصف پلار په مرکزي شورا کې ناست وو. د هغه دریځ دا وو، که دا اژدهار موږ په افغانستان کې بند نه‌کړو او د روس دا توپان له تورخم څخه ها خوا موږ بند نه‌کړو، نو دا به پاکستان او له پاکستان پس نورو اسلامي هېوادونو ته هم ورسېږي».

د جماعت اسلامي پخوانی مشر د خواجه اصف دغو څرګندونو ته چې ګواکې پاکستان چې د افغانستان په دوو جګړو کې ښکېل وو، د دین او یا اسلامي ارزښتونو لپاره نه‌وې او جنرال ضیاءالحق او جنرال پروېز مشرف له افغان جګړې څخه یوازې د مشروعیت لپاره ګټه اخېسته وویل: «د خواجه اصف سهار یو بیان وي ماښام بل بیان وي. زه یې ډېر سنجیده نه‌اخلم، په هر حال چې هر څه یې ویلي، غلطه خبره یې کړې ده».

د سراج‌الحق په بارو، خواجه اصف په خپل قوم، قومي اسمبلۍ او خپلې ماضۍ ملنډې وهي.

د سراج‌الحق په وینا، خواجه اصف یو ځلي ابدالي (احمدشاه ابدالي)، محمود غزنوي ته هم بد ویلي وو، «نو تا په خپلو مزایلو د ابدالي او غزنوي نومونه ولې اېښي»؟

نبیل اصف ته؛ پاکستان له پيله د منطقې د نيابتي لوبو او ايډيالوژۍ پروژه وه نه يو هېواد | افغانستان انټرنشنل پښتو

تر دې مخکې د افغانستان د ملي امنیت پخواني رييس رحمت‌الله نبیل هم ویلي وو، چې «خواجه اصف جدي مه ګڼئ» او زیاته کړې یې وه، چې پاکستان له پيل څخه د منطقې د نيابتي لوبو او ايډيالوژۍ پروژه وه، نه يو هېواد چې رښتينی ملي روایت او ارزښت ولري.

هغه په ډاګه کړې وه، دا چې نن پاکستان وايي: «موږ هم قرباني شوو»، دا يوازې نيمه خبره ده. پاکستان يوازې قرباني نه و؛ پخپله يې پرېکړه وکړه، لاره يې وټاکله او کلونه يې د جګړې، ايډيالوژۍ او د دين له نوم څخه د وسيلې په توګه کار واخيست.

هغه له اېراف خبري اژانس سره مرکه کې ویلي: «وچکالي هم خپل حد او اندازه لري؛ هغه اوبه چې په لوړو سيمو کې شته او ان وروستی بند چې د پولې ترڅنګ په صفري کرښه کې جوړ شوی، د دې لامل شوی چې ټولې اوبه او روانې سېلابي اوبه واړول شي؛ يعنې ان يو څاڅکی اوبه هم د ايران پر لور نه پرېږدي».

نوموړي د هلمند له سيند څخه د ايران د شاوخوا ۸۲۰ ميليونه مکعب مترو قانوني حق پر ټينګار سره د اوبو په ډيپلوماسۍ کې د اړوندو ادارو د جدي تعقيب غوښتنه وکړه.

نوموړي د ايران د چاپېريال ساتنې ادارې د مشرې شینا انصاری د هغو څرګندونو په اړه چې له طالبانو سره يې د حقابې پر سر د خبرو يادونه کړې وه، وويل: «دا موضوع د نړۍوال هامون تالاب پورې تړاو لري؛ هغه تالاب چې د سيمې له مهمو طبيعي زیست‌چاپېريالونو څخه ګڼل کېږي او د ايران او افغانستان پر ګډه پوله پروت دی». هغه زیاته کړې، له همدې امله د اوبو په ډيپلوماسۍ کې بايد جدي هڅې وشي او ادارې لکه د چاپېريال ساتنې سازمان، د برېښنا او اوبو وزارت او د بهرنيو چارو وزارت بايد په کلکه خپل حق وغواړي.

د ایران د پارلمان دې غړي د طالب چارواکو د وچکالۍ د ادعاوو په ځواب کې وويل: «افغاني لوری معمولاً وخت ټاکي او وايي چې غواړو شرايط وڅېړو، خو حقيقت دا دی چې موضوع روښانه ده. وګورئ، په کجکي بند او کمال‌خان بند کې په عملي ډول ټولې اوبه زېرمه او مهار شوې دي».

دا په داسې حال کې ده، چې تر دې دمخه څو څو ځله ایراني چارواکو ویلي چې د هلمند سیند د حقابې په تړاو یې له طالبانو سر خبرې اترې کړې دي او همداراز د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي هم منلې، چې د اوبو د ډېروالي په صورت کې له ایران سره په دې برخه کې همکاري کولای شي.

د پاکستان د جماعت اسلامي پخوانی مشر سراج‌الحق چې څه موده مخکې د طالبانو په بلنه افغانستان ته سفر کړی و، له افغانستان انټرنشنل- پښتو سره په ځانګړې مرکه کې ویلي چې امریکا او ناټو په افغانستان کې د خپلې «ماتې» غچ اخیستنې لپاره غواړي افغانستان او پاکستان په جګړه کې وي.

سراج‌الحق وايي: «امریکا پر دې پوهه ده چې په ډاګه نه‌ پاکستان او نه هم افغانستان ته نقصان رسولی شي، لهذا هغه د خپل درد د کمولو لپاره ښه لاره ورته دا ښکاري چې دغه دواړه ملکونه له یو بل نه په فاصله کې شي او له یو بل سره په جنګ کې شي».

سراج‌الحق وايي، د افغانستان او پاکستان تر منځ د شخړې تر شا د امریکا لاس دی او زیاتوي: «فکر کوم چې په دې علاقه کې چې څومره شخړې دي د دې تر شا هغه د استعمار سوچ او استعماري قوت دی. پخوا یې هم همدا کار کړی دی. انګرېز چې کله هند ته راته دلته واړه ریاستونه او نوابۍ وې، ښه په خوند او رنګ یې ژوند تېراوه، هغوی یې له یو بل سره وجنګول او بیا یې پر ټول هند قبضه وکړه. اوس د امریکا هماغه پالیسي ده».

د هغه په باور، د افغانستان او پاکستان تر منځ جګړه کې د امریکا ګټه ده او په وینا یې: «چېرته چې جنګ کېږي نو مړي د ځايي خلکو کېږي، خو کارخانې د اسلحې د امریکې چلېږي.»

مولانا سراج‌الحق تر دې مخکې د روان کال د لړم په ۲۱مه په پښتونخوا کې د امن جرګې پر مهال وینا کې ویلي وو، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ جګړه د هند په ګټه ده.

سراج الحق وایي، د طالبانو او پاکستان جګړه د هند په ګټه ده | افغانستان انټرنشنل پښتو

نوموړي یو ځل بیا په پاکستان کې د امن راوستلو لپاره له طالبانو د مرستې غوښتنه وکړه او په باور یې، پاکستان او افغانستان په یوازې سر امن نه‌شي راوستلی او په دې برخه کې د دواړو هېوادونو پر همکاریو ټينګار لري.

سراج‌الحق وايي: «موږ افغانستان ته هم دا خبره کوو چې په پاکستان کې د امن راوستلو لپاره دې افغان حکومت د پاکستان له حکومت سره تعاون وکړي. دواړه ملکونه باید دا یوه مشترکه مسله وګڼي او د دې خاورې د پرمختګ لپاره امن ضروري دی او امن نه پاکستان او نه افغانستان په یوازې سر راوستی شي».

سراج‌الحق د دواړو هېوادونو تر منځ د خبرو له لارې د روانو ناندریو د حل غوښتنه لري او زیاتوي: «موږ دواړو ته وایو چې د دې پر ځای چې تاسې لوی طاقتونه سره کېنوي او د خبرو مېز ته مو راوغواړي، ولې په خپله نه‌کېنئ او خپلې مسلې خپله ولې نه حل کوئ».

نوموړی پرته له دې چې د ټي‌ټي‌پي نوم واخلي وايي، په پاکستان کې د هر ډول ترهګرۍ خلاف دی او په باور یې، دمګړی پاکستان له ډېر لوی سرخوږي سره مخ دی او هره ورځ په بلوچستان او خېبرپښتونخوا کې بریدونه کېږي او زیاتوي: «د دغو بریدونو تر شا یو سټلایت سیستم دی، داسې ساده نظام نه‌دی. هغوی ته موږ دعوت ورکوو چې په جمهوري لاره او د عوامو په رایه خپلې اجنډا عملي کړي. نو که دوی دا کار د هر چا په وینا کوي، که امریکا یا بل هر چا په وینا کوي، پایله یې نه د هغوی په ګټه ده او نه هم د پاکستان».

هغه په دې مرکه کې څرګنده کړه، چې د افغانستان او پاکستان تر منځ له جګړې مخکې د سوداګرۍ د راکړې ورکړې کچه ۲ اعشاریه ۷ میلیارده ډالرو ته رسېده، خو اوس دغه بهیر راپرېوتی دی.

سراج‌الحق د افغانستان په تړاو د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف څرګندونې هم وغندلې او په وینا یې «[خواجه اصف] هر څه یې چې ویلي دي غلطې خبرې یې کړې دي».

په افغانستان کې هر ملي لوبغاړی هر کال ۱۳۲۰۰ افغانۍ چې شاوخوا ۲۰۷ امريکايي ډالرو سره برابرېږي، ترلاسه کوي. په وروستيو کلونو کې دا کلنۍ مرسته هر کال د رسمي مراسمو په ترڅ کې وېشل کېږي؛ هغه موضوع چې تل د لوبغاړو له لوري له ګڼو پوښتنو او اندېښنو سره مل پاتې شوې ده.

د سږکال د کلنۍ مرستې د وېش په مراسمو کې په لومړۍ ورځ د اورېدلو له نعمت څخه د بې‌برخې ملي لوبډلې، د کښتۍ چلولو او د تکواندو (ITF) ملي لوبډلو لوبغاړو خپلې پيسې تر لاسه کړې. د بدني روزنې ادارې ويلي دي، چې د نورو ورزشي څانګو ملي لوبغاړو ته به هم د کلنۍ مرستې د ورکړې بهير روان وساتل شي.

د ورزش مسوولينو د دغو مراسمو د پيل پر مهال له لوبغاړو سره د پرله‌پسې ملاتړ ژمنه وکړه؛ خو ګڼ کسان په دې باور دي چې په کال کې ۱۳۲۰۰افغانۍ د هېواد د ورزش پر بهير او په ځانګړي ډول د لوبغاړو پر ودې او پرمختګ کوم د پام وړ اغېز نه لري.

اوسمهال کلنۍ مرسته د رسمي غونډو په ترڅ کې ورکول کېږي؛ خو د طالبانو تر واکمنۍ وړاندې هم د دغو پيسو ورکړه له ګڼو پوښتنو او لانجو سره مل وه او يو شمېر لوبغاړو ان په ځينو فدراسيونونو کې د خيالي ملي لوبغاړو د موجوديت خبره هم کوله.

د بدني روزنې ادارې د ورکړل شويو شمېرو له‌مخې، ملي لوبغاړو ته د ورکړې وړ ټوله اندازه ۴۳ ميليونه او ۱۳۷ زره او ۶۰۰ افغانيو ته رسېږي؛ هغه اندازه چې يادې ادارې ځان د هغې ورکړې ته ژمن بللی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو تر دې مخکې په ځينو ولایتونو کې سلمانیو ته هم د خلکو د ږیرې نه خرېیلو خبرداری ورکړی وو.

د هلمند ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د دوشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۷مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په دغه ولایت د طالبانو د امربالمعروف، نهې عن المنکر او شکایتونو اورېدو وزارت د توشېح شوي قانون د ښه تنفیذ په موخه جوړې شوې کمېټه کې د یاد قانون د ۲۲مې مادې د ۱۸م بند چې د ږیرې خرېیلو د «حرمت او قباحت» په اړه دی بحث شوی دی.

د طالبانو د یاد قانون په ۲۲مې ماده کې راغلي: «محتسب مسوولیت لري چې د لاندې ځانګړو منکراتو مخنیوی وکړي. ۱۸ بند: د ږیرې خرېیل او تر قبضې کمول».

په دې کمېټه پرېکړه شوې، چې سرغړوونکو ته به «شرعي تعزیر» ورکړل شي.

په خبرپاڼه کې راغلي: «دیاد قانون ۲۲مې مادې ۱۸م بند ږیرې خرېیلو د حرمت او قباحت موضوع تر بحث لاندې ونیول شوه او د ښه پلي کېدلو پر لارو چارو یې خبرې او مشورې وشوې چې سرغړونکو ته د شرعي تعزیر ورکولو په اړه یې لازم تصامیم ونیول شول».

د خبرپاڼې له‌مخې، د امربالمعروف، نهې عن المنکر او شکایتونو اورېدو وزارت د توشېح شوي قانون د ښه تنفیذ په موخه جوړې شوې ولایتي کمېټه په هرو دوو اونیو کې خپلمنځي غونډې کوي او په هر دوو میاشتو کې د خپلو اجرااتو راپور د ملا هبت‌الله دفتر ته ورکوي.

د یادونې وړ ده، چې تر دې مخکې هم طالبانو په ځینو ولایتونو کې سلمانیو ته خبرداری ورکړی وو، چې د خلکو ږیرې ونه‌خرې‌يي او لنډې یې هم نه‌کړي.