خامنه يي خبرداری ورکړ چې امریکا د ایران اسلامي جمهوریت له منځه نه شي وړلای

له یاد سفارت څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه کتنه د قرغیزستان په پلازمېنه کې شوې او دواړو لوریو د سیاسي، اقتصادي او سوداګریزو اړیکو پر پراختیا خبرې کړې دي.

د خبرپاڼې له مخې، په دې لیدنه کې دواړو خواوو د متقابل درناوي او ګډو ګټو پر بنسټ د اړیکو پر پیاوړتیا او دوامدارې همغږۍ ټینګار کړی دی. همداراز، دواړو لوریو د سوداګرۍ د پراختیا او د اقتصادي همکاریو د لا پراخېدو پر فرصتونو بحث کړی دی.

د سفیرانو په کچه د طالب او ازبکستاني چاراکو دا لیدنه داسې مهال کېږي، چې طالبان هڅه کوي د سیکې له هېوادونو سره خپلې سیاسي او اقتصادي اړیکې پراخې کړي او د سوداګرۍ او پانګونې لپاره نوي فرصتونه رامنځته کړي.

په همدې لړ کې نن سې شنبه د سلواغې په ۲۸مه نېټه د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت اعلان وکړ، چې د ازبکستان د سیردریا له والي ارکینجون توردیموف سره یې په افغان - ازبک سوداګریزه ناسته کې د ودانیزو چارو، خوراکي توکو، کرنې، فرنیچر، جامو او درملو په برخه کې د څه باندې ۳۰۰ مېلیون ډالرو په ارزښت ۲۵ سوداګریزې هوکړې لاسلیک کړې دي.

والټر راسل میډ په دغه لیکنه کې چې د دوشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۷مه) په وال‌سټریټ ژورنال کې خپره شوې لیکلي، چې د «یو،اېس‌،اېس جرالډ ار فورډ» الوتکه وړونکې بېړۍ تېره میاشت د کارابین په سمندر کې ګزمې کولې او هغه مهال د امریکا ځواکونو د وېنزوېلا پخوانی ولسمشر نیکولاس مادورو ونیوه. اوس‌مهال چې د ایران او امریکا ترمنځ اوږدمهاله کړکېچ یوه نوي او خطرناک پړاو ته داخلېږي، د نړۍ تر ټولو لویه الوتکه وړونکې بېړۍ منځني ختیځ ته لېږدول شوې ده.

راسل میډ لیکلي، ښایي ځینې خلک د ټرمپ حکومت بې‌پروا، ناکاره او ان د ټوکمار په څېر وګڼي؛ خو په ورته وخت کې دغه حکومت په حیرانوونکي ډول اغېزمن هم کېدای شي.

د وال سټریټ ژورنال په وینا؛ اوس چې د مادورو د سقوط اصلي وسیله ایران ته روانه ده، د نړۍ پام په منځني ختیځ کې د امریکا ترټولو پخواني او خورا سخت دښمن لپاره د ټرمپ پلانونو ته اړول شوی او شنونکي د ټرمپ د پرېکړې او عمل په اړه په تودو بحثونو سره اټکلونه کوي.

والټر راسل میډ لیکلي، د ټرمپ د دیپلوماتیکې تګلارې یوه مهمه برخه دا ده چې هغه داسې موقعیتونه رامنځته کړي چې یوازې خپله د برخلیک ټاکوونکو پرېکړې واک لري؛ داسې یوه پرېکړه چې د نورو هېوادونو لپاره حیاتي اهمیت لري او هغوی اړ باسي، چې د ټرمپ رضایت ترلاسه کولو لپاره سیالي وکړي.

هغه لیکلي، چې اوس‌مهال ټرمپ په یو مناسب او مثالي موقعیت کې دی. نوموړي زیاته کړې: «د ایران په اړه د هغه لاس خلاص دی او هر لور ته حرکت کولای شي. کولای شي د رژیم بدلون رامنځ ته کړي. کولای شي له تهران سره یو کمزوری تړون ومني او هغه د بریا په توګه وښيي. کولای شي لکه د ۱۲ ورځنۍ جګړې په څېر اجازه ورکړي، چې اسراییل د کار ډېره سخته برخه ترسره کړي او وروسته د اعتبار ترلاسه کولو لپاره خپله صحنې ته داخل شي. حتی دا هم کولای شي، چې په تهران کې حاکمو روحانیونو ته د بقا لپاره نوې موکه ورکړي».

ټول هغه کسان چې د ایران یا د دغه هېواد د تېلو په اړه اندېښنه لري، پوهېږي چې ټرمپ دغه ځواک لري چې د دوی معادلې ګډوډې کړي. د ایران سره د تړون مخالفان او ملاتړي، اسراییلیان، قطریان، روسان، چینایان، اروپایان او ترکان ټول د ټرمپ د پرېکړې په تمه دي.

فرح پهلوي پر اېکس پاڼه د نړۍ په ګڼو ښارونو کې د روانو لاریونونو ستاینه کړې ده. نوموړې لیکلي:« له ډېر ویاړ او خوښۍ سره مې د نړۍ په ګوټ، ګوټ کې هغه لاریونونه وڅارل، چې د شاهزاده رضا پهلوي په بلنه او ستاسو د بې‌ساري یووالي او زړورتیا په پایله کې ترسره شوي».

هغې یادونه کړې، چې له ملبورن نه تر مونيخ، له لندن نه تر ټورنټو او له واشنګټن نه تر لاس‌انجلس او نورو ښارونو پورې یو مېلیون ایرانیانو خپله مینه او وطن دوستي څرګنده کړه. هغې په ځانګړې توګه د هغو کسانو یادونه وکړه، چې د ایران حکومت له لوري وژل شوي او یا زنداني شوي دي.

فرح پهلوي زیاته کړې:« هغه بېرغونه چې مو پورته کړل او هغه شعارونه چې مو ورکړل، د ټینګې ارادې څرګندونه کوي. غواړم پوه شئ، چې ما دغه ویاړ او عظمت ولیده».

هغې ویلي، چې د ملت اراده د ایران د ازادۍ لپاره یوه هیله بښونکې نښه ده. نوموړې څرګنده کړې:« زه باور لرم، چې د دغه ډول ملي ارادې په پایله کې ایران به ژر له ظلم کوونکو خلاص شي. زه په تاسو ویاړم او له تاسو څخه د زړه له کومې مننه کوم».

اسراییلي رسنۍ اې۲۴ نیوز د ګراهام په حواله لیکلي، د اسراییل او امریکا په وړتیا باور لري چې د ایران پر رژیم به پرېکنده ګوزار وکړي. دغه امریکايي سناتور وویل: «د ایران رژیم د خپل تاریخ تر ټولو کمزوري حالت کې دی او د ایران په اړه د ټرمپ او نتنیاهو ترمنځ هېڅ اختلاف نه‌شته».

ګراهام زیاته کړه، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ایران کې «د حکومت بدلون» تر ټولو غوره انتخاب بللی دی. له بل پلوه د اسراییل د لومړي وزیر دفتر خبر ورکړی، چې ګراهام په اورشلیم کې له بنیامین نتنیاهو سره ولیدل.

د اسراییل پخواني لومړي وزیر نفتالي بېنټ هم د ګراهام سره تر لیدنې وروسته وویل، چې دوی د ایران وضعیت او د تهران پر وړاندې د عمل لپاره د انتخابونو په اړه بحث کړی دی. هغه ټینګار وکړ، چې ایران په خپل تر ټولو کمزوري حالت کې دی، د فشار وخت رارسېدلی او د اسراییل ټول سیاسي بهیرونه په دې برخه کې متحد دي.

د پاکستان د جماعت اسلامي پخوانی مشر سراج‌الحق له افغانستان انټرنشنل- پښتو سره په مرکه په ډاګه کړې، چې د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف څرګندونې باید جدي ونه‌ګڼل شي، ځکه سهار یوه خبره کوي او ماښام بله خبره کوي.

سراج‌الحق د پاکستان د دفاع وزیر د تېرې اوونۍ د هغو څرګندونو په تړاو چې ګواکې پر افغانستان پخواني شوروي یرغل نه‌وو کړی او پر وړاندې یې جګړه «جهاد» نه‌وه، وویل، په هغه وخت کې د خواجه اصف پلار د پاکستان په مرکزي شورا کې وو او دریځ یې هم دا وو، چې روسان باید له تورخم څخه ها خوا اېسار کړای شي.

خواجه اصف وايي چې امریکا دوی د «تشناب کاغذ» په څېر پرېښودل | افغانستان انټرنشنل پښتو

سراج‌الحق زیاتوي: «په هغه وخت کې د خواجه اصف پلار په مرکزي شورا کې ناست وو. د هغه دریځ دا وو، که دا اژدهار موږ په افغانستان کې بند نه‌کړو او د روس دا توپان له تورخم څخه ها خوا موږ بند نه‌کړو، نو دا به پاکستان او له پاکستان پس نورو اسلامي هېوادونو ته هم ورسېږي».

د جماعت اسلامي پخوانی مشر د خواجه اصف دغو څرګندونو ته چې ګواکې پاکستان چې د افغانستان په دوو جګړو کې ښکېل وو، د دین او یا اسلامي ارزښتونو لپاره نه‌وې او جنرال ضیاءالحق او جنرال پروېز مشرف له افغان جګړې څخه یوازې د مشروعیت لپاره ګټه اخېسته وویل: «د خواجه اصف سهار یو بیان وي ماښام بل بیان وي. زه یې ډېر سنجیده نه‌اخلم، په هر حال چې هر څه یې ویلي، غلطه خبره یې کړې ده».

د سراج‌الحق په بارو، خواجه اصف په خپل قوم، قومي اسمبلۍ او خپلې ماضۍ ملنډې وهي.

د سراج‌الحق په وینا، خواجه اصف یو ځلي ابدالي (احمدشاه ابدالي)، محمود غزنوي ته هم بد ویلي وو، «نو تا په خپلو مزایلو د ابدالي او غزنوي نومونه ولې اېښي»؟

نبیل اصف ته؛ پاکستان له پيله د منطقې د نيابتي لوبو او ايډيالوژۍ پروژه وه نه يو هېواد | افغانستان انټرنشنل پښتو

تر دې مخکې د افغانستان د ملي امنیت پخواني رييس رحمت‌الله نبیل هم ویلي وو، چې «خواجه اصف جدي مه ګڼئ» او زیاته کړې یې وه، چې پاکستان له پيل څخه د منطقې د نيابتي لوبو او ايډيالوژۍ پروژه وه، نه يو هېواد چې رښتينی ملي روایت او ارزښت ولري.

هغه په ډاګه کړې وه، دا چې نن پاکستان وايي: «موږ هم قرباني شوو»، دا يوازې نيمه خبره ده. پاکستان يوازې قرباني نه و؛ پخپله يې پرېکړه وکړه، لاره يې وټاکله او کلونه يې د جګړې، ايډيالوژۍ او د دين له نوم څخه د وسيلې په توګه کار واخيست.