وای‌نټ: تهران د امریکا د احتمالي برید په صورت کې له حزب‌الله څخه د همکارۍ غوښتنه کړې

وال‌سټریټ ژورنال د یوه لوړپوړي امریکايي چارواکي له قوله ویلي، چې امریکا په سوریه کې مېشت خپل شاوخوا ۱۰۰۰ سرتېرې باسي.

دغه لوړپوړي چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط وال‌سټریټ ژورنال ته ویلي: «امریکايي ځواکونه چمتو دي چې په سیمه کې د داعش هر ډول ګواښونو ته ځواب ووايي، په داسې حال کې چې موږ د یادې ترهګري شبکې د بیا راڅرګندېدو د مخنیوي لپاره د خپلو متحدینو د هڅو ملاتړ کوو».

یاد چارواکي ویلي، چې په سوریه کې په لوی شمېر د امریکايي ځواکونو شتون ته نوره اړتیا نشته.

یاد چارواکي زیاته کړې: «د سوریې حکومت لېوالتیا ښودلې، چې په خپلو پولو کې د ترهګریزو ګواښونو پروړاندې د مبارزې اصلي مسوولیت پر غاړه واخلي».

دا په داسې حال کې ده، چې تېره اوونۍ د امریکا پوځ ویلي و چې دوی په سوریه کې له یوې ستراتیژیکې اډې څخه د وتلو لړۍ بشپړه کړې او اډه یې سوریايي ځواکونو ته سپارلې ده.

د روسیې دولتي خبري اژانس (ټاس) د چهارشنبې په ورځ راپور ورکړ، چې ولادیمیر پوتین د کیوبا د بهرنیو چارو له وزیر سره په لیدنه کې ویلي: «د امریکا له لوري پر کیوبا نوي بندیزونه لګول شوي دي. تاسې پوهېږئ چې موږ د دې موضوع په اړه څه احساس لرو؛ موږ دا ډول کړنې نه منو».

د روسیې ولسمشر زیاته کړه، چې د مسکو او هاوانا اړیکې «په مثبت لوري» د پرمختګ په حال کې دي.

همداراز، د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف په جلا کتنه کې له خپل کیوبايي سیال سره اعلان وکړ، چې مسکو له متحده ایالتونو څخه غوښتي دي څو پر دې ټاپو بشپړ سمندري محاصره ونه‌لګوي او پر ځای یې د خبرو اترو له لارې د حل ملاتړ وکړي.

خو بل‌ پلو، ټاس خبري اژانس د چهارشنبې په ورځ د کرملین د ویاند ډیمیټری پسکوف له قوله راپور ورکړ، چې روسیې، امریکا او اوکراین په سویس کې د سولې په اړه درې اړخیزې خبرې کړې دي، خو مسکو په دې ناسته کې له واشنګټن سره د کیوبا موضوع نه ده یاده کړې.

د ډونالډ ټرمپ ادارې کیوبا د امریکا د ملي امنیت لپاره «غېرمعمولي ګواښ» بللی او دې هېواد ته یې د ونزویلا د تېلو بهیر بند کړی دی. واشنګټن خبرداری هم ورکړی، چې هر هغه هېواد چې کیوبا ته سون توکي ورسوي، له نويو تعرفو او مالیاتي لګښتونو سره به مخ شي.

د امریکا د بندیزونو سختېدو او د تېلو د رسولو لارو تړل کېدو په کیوبا کې د سون توکو کړکېچ لا ژور کړی او د ګرځندوی او خدماتو په څېر برخې یې له جدي سقوط سره مخامخ کړې دي.

یوه لوړپوړي روسي ډیپلومات تېره اوونۍ ویلي وو، چې مسکو چمتو دی له هاوانا سره مرسته وکړي او د امریکا هغو هڅو پر وړاندې ودرېږي چې غواړي دغه هېواد له تېلو بې برخې کړي.

د سویډن د کډوالۍ وزیر یوهان فورشیل وايي، چې ځانګړې شوې پیسې به د افغانستان، عراق، سومالیا، ازبکستان، سوریې، تونس او لیبیا څخه د نامنظمې کډوالۍ د مخنیوي او د هغه کډوالو د بېرته لېږلو په بهیر کې وکاروي، چې په سویډن کې یې د پناه غوښته رد شوې ده.

د سویډن د کډوالۍ وزیر ویلي، چې دمګړی له هرو درېیو پناه‌غوښتونکو څخه یوازې یو یې د پناه اخیستو قانوني شرایط پوره کوي.

یوهان فورشیل وايي: «دا پیسې د هغو کډوالو لپاره ځانګړې شوې دي چې د هویت د تثبیت اسناد نه لري، څو بېرته خپل هېواد ته ستانه شي. ستنېدونکو کسانو ته په خپل هېواد کې د سرپناه، خوړو او درملو برابرول هم شامل دي، څو د هغوی بېرته ستنېدل اسانه شي او همدارنګه د ډیپورټ کولو یا اېستلو د بهیر ګړندي کولو کې هم لګول کېږي، چې په سویډن کې په مجرم پېژندل شوي دي».

د سویډن د کډوالۍ وزیر ویلي، ځانګړې شوې پیسې به د کډوالۍ نړۍوال سازمان له لوري ولګول شي.

رویټرز د چهارشنبې په ورځ په خپل راپور کې لیکلي، د کیوبا ښکلي ساحلونه چې مخکې له سیلانیانو ډک وو، د الوتکو د سون‌توکو د کمښت له اعلان وروسته په ښکاره ډول خالي شوي دي. د ګرځندوی صنعت پاشل کېدل به د دغه هېواد اقتصاد له جدي ګواښ سره مخ کړي.

د رویټرز د څېړنو له‌مخې، د هوټلونو، د سفر شرکتونو او هوايي لارو د وضعیت کتنه ښيي چې د تېلو کمښت نږدې ټول د کیوبا د ګرځندوی صنعت بنسټونه فلج کړي دي.

د ګرځندوی صنعت سقوط د واشنګټن پر هاوانا د فشار لومړی جدي پایله ګڼل کېږي. د امریکا حکومت هڅه کوي، چې د کیوبا حکومت د تېلو د محمولو لارې بندولو سره تر فشار لاندې راولي. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ کیوبا «د امریکا د ملي امنیت لپاره غېرمعمولي او فوق‌العاده ګواښ» بللی او خبرداری یې ورکړی، هر هغه هېواد چې کیوبا ته تېل رسوي، پرې مالیه وضع کېږي.

د ګرځندوی صنعت په ۲۰۲۴ کال کې نږدې ۱.۳ میلیارده ډالره عاید ورکړی، چې د کیوبا د ټول عاید شاوخوا ۱۰ سلنه جوړوي. په هماغه کال کې ۲.۲میلیونه ګرځندویانو دې هېواد ته سفر وکړ، خو د امریکا د تېلو له بندیزونو وروسته د ۲۰۲۵ کال لپاره د ګرځندویانو شمېر ۱.۸ میلیونو ته راکم شوی. ویل کېږي، چې دا تر دوو لسیزو ډېر کم شمېر دی.

کیوبایي چارواکو په پیل کې ویلي و، چې ګرځندوی او د نړۍوالو الوتکو پروازونه به د بندیزونو له اغېز سره مخ نه‌شي، خو تېره اوونۍ یې هوايي شرکتونو ته خبرداری ورکړ چې د سون‌توکو زېرمه ډېر ژر پای ته رسېږي.

له دې خبرداري وروسته په اروپا، سوېلي امریکا، امریکا، روسیه او کاناډا کې ځینو هوایي شرکتونو کیوبا ته پروازونه کم کړي دي. د اېر کاناډا، وېسټ‌جیټ او ټرانسټ شرکتونه چې د کاناډایي ګرځندویانو د لېږد مهم شرکتونه ګڼل کېږي، خپل پروازونه دې ټاپو ته ځنډولي دي.

د ګرځندوی لارښود الخاندرو مورخون چې له ۱۹۹۰ کال راهیسې په دې برخه کې فعالیت لري، وایي: «ټول شیان ورو ورو په سقوط دي».

همدارنګه، د جورجیا پوهنتون د اقتصاد استاد پایولو اسپادني رویټرز ته وویل: «د کیوبا د ګرځندوی صنعت سقوط کولای شي چې د دې هېواد د اقتصاد لپاره د نه زغملو وړ وضعیت رامنځته کړي او ان بقاء ته یې ګواښ پېښ کړي».

د ایران له‌خوا دغه اقدام په داسې حال کې کېږي، چې ایران په روانه اوونۍ کې په هرمز تنګي کې پراخ سمندري عملیات پیل کړي دي.

پر همدغه مهال رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی، چې ټاکل شوې ده ایران به د پنجشنبې په ورځ له روسیې سره ګډ پوځي تمرینات ترسره کړي. راپورونه زیاتوي، چې د ایران او روسیې دا ګډ پوځي تمرینات په سیمه کې د تهران او د هغه متحدینو د ځواګ ښودلو په توګه ترسره کېږي.

د ایران له‌خوا پوځي فعالیتونه پر داسې مهال زیات شوي، چې د ایران او امریکا ترمنځ اړیکې خورا ترینګلې شوې دي او امریکا هم ایران ته څېرمه خپلې جنګي بېړۍ ځای پر ځای کړې دي.