د سي ای اې پخوانۍ مامورې سارا اډمز په یوې مرکې کې ادعا کړې ده، چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې په افغانستان کې د امریکا تر ۱۰ زرو ډېر افغان متحدین وژل شوي، شاوخوا ۳۰ زره نور نیول شوي، ۱۲ زره کسان لا هم ورک دي او پر ۸۰ زرو مېرمنو او ۱۵ زره ماشومانو د جنسي تېري راپورونه ثبت شوي دي.
د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې (CIA) یاده پخوانۍ ماموې په شان رین پاډکسټ کې وویل، چې له افغانستان نه د امریکا تر وتلو وروسته، هغه افغانان چې د امریکا او ايتلافي ځواکونو متحدین وو، له پراخو نیونو، وژنو او جبري ورکېدنو سره مخ شوي دي.
نوموړې دا څرګندونې په یوې مرکې کې کړې او ټینګار یې کړی چې وضعیت “جدي او اندېښمنوونکی” دی.
د سارا اډمز د معلوماتو له مخې، له ۲۰۲۱ کال راهیسې تر ۱۰ زرو ډېر افغان متحدین وژل شوي دي. شاوخوا ۳۰ زره کسان نیول شوي دي، چې ۱۸ زره نیول شوي کسان د طالبانو له قضایي بهیره تېر شوي.
د سارا په وینا، دا مهال ۱۲ زره کسان لا هم ورک دي چې د ژوند او مرګ په اړه یې معلومات نشته.
اډمز ادعا کوي، چې د طالبانو تر واک لاندې په بېلابېلو سیمو کې پټ زندانونه شته، چې خلک پکې له رسمي ثبت او قانوني بهیر پرته ساتل کېږي.
هغه وايي، د ځینو کورنیو په وینا، خپلوان یې نیول شوي او بیا هېڅکله نه دي راستانه شوي او نه هم چارواکو د هغوی د برخلیک په اړه معلومات ورکړي دي.
د نوموړې په وینا:" په ټول افغانستان کې شاوخوا ۷۰ زره کسان ورک بلل کېږي. باور دا دی چې ځینې یې په پټو زندانونو کې دي او یا وژل شوي، خو کورنیو ته یې رسمي خبر نه دی ورکړل شوی."
هغه وايي، شاوخوا ۲۰۰ زره افغان متحدین دا مهال تر مستقیم فشار لاندې دي او پر دوی د کورونو، ځمکو او سوداګریزو شتمنیو د ضبط، جبري بېځایه کېدو او د اساسي خدماتو د پرې کېدو ادعاوې کېږي.
د ساره په وینا، په ځینو مواردو کې د پخوانیو پولیسو او پوځیانو کورونو ته د کلونو لپاره برېښنا نه ده ورکړل شوې.
اډمز وایي: "د ۲۰ کلنې جګړې پر مهال تر ۲۵۰۰ کم امریکایي سرتېري وژل شوي، خو یوازې په وروستیو دوه نیمو کلونو کې تر ۱۰ زرو ډېر افغان پولیس او پوځیان وژل شوي دي."
نوموړې په افغانستان کې د ښځو او ماشومانو وضعیت اندېښمنوونکی بولي او وايي، په تېرو دوو نیمو کلونو کې ۸۰ زره ښځو د جنسي تاوتریخوالي راپور ورکړی او همداراز ۱۵ زره ماشومانو د جنسي ځورونې ادعاوې ثبت کړې دي. نوموړې ددغو ادعاوو د ثابتولو لپاره مشخصې سرچینې او اسناد نه دي وړاندې کړي.
هغه زیاتوي چې دا شمېرې یوازې په هغو کسانو پورې محدودې دي چې د راپور ورکولو توان یې درلود او ښايي زرګونه داسې نور اشخاص وي چې د راپور ورکولو توان نه لري.
سارا اډمز ټینګار کوي چې دا وضعیت تصادفي نه دی، بلکې د افغان متحدینو پر وړاندې منظم فشار او انتقامي چلند دی.
نوموړې له نړۍوالې ټولنې غوښتنه کړې چې د دې ادعاوو د څېړلو او د بشري حقونو د خوندیتوب لپاره جدي او عملي اقدامات وکړي.
تر اوسه طالب چارواکو د دغو ادعاوو په اړه رسمي غبرګون نه دی څرګند کړی.
