نوې څېړنه: غزه کې د وژل شویو فلسطینیانو شمېر تر اعلان شویو هغو لوړ دی

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۳۰مه) په واشنګټن کې د «سولې بورډ» غونډې پر مهال ویلي، چې له تهران سره مذاکرات په ښه لوري روان دي، خو له جزییاتو ورکولو پرته یې ټینګار کړی، چې وخت په تېرېدو دی.

ټرمپ په خپلو خبرو کې ټینګار کړی، چې تهران باید یوې معنا لرونکې هوکړې ته ورسېږي «ګنې بدې پېښې به وشي».

نوموړي د ایران پر وړاندې د احتمالي نظامي اقدام د وخت په اړه زیاته کړه: «ښايي تاسو به په راتلونکو ۱۰ ورځو کې خبر شئ. زه فکر کوم وروستی وخت به ۱۰ یا ۱۵ ورځې وي».

د ټرمپ له‌خوا ایران ته دا تازه ګواښ پر داسې مهال شوی، چې د تیرې سې‌شنبې په ورځ په جنیوا کې دواړو لورو اټومي مذاکرات ترسره کړل او له مذاکراتو وروسته عراقچي ویلي و، چې پر ځینو مسایلو یې هوکړه کړې، خو د سپینې ماڼۍ ویاندې کارولین لېوېټ خبریالانو ته ویلي و، چې دواړه لوري لا هم د ځینو مسایلو په اړه اختلاف لري.

د راپورونو له‌مخې، امریکا دمګړی په منځني ختیځ کې خپل نظامي حضور تر ټولو لوړې کچې ته رسولی او لویې جنګي بیړۍ یې هم ځای پر ځای کړې دي.

مېرڅ د چهارشنبې په ورځ د خپل ګوند په یوې غونډه کې وویل: «زما هدف دا دی چې له چین سره د اروپا د راتلونکو همکاریو په اړه خبرې وکړم». هغه زیاته کړه: «موږ ستراتیژیکه علاقه لرو چې په نړۍ کې داسې شریکان پیدا کړو چې لکه موږ فکر کوي، لکه موږ عمل کوي او په ځانګړې توګه تیار وي چې راتلونکې په ګډه جوړه کړو، څو زموږ هېواد د سوکالۍ او لوړ ټولنیز امنیت په کچه پاتې شي».

د جرمني لومړي وزیر همدارنګه ټینګار وکړ، چې بهرنی سیاست او اقتصادي سیاست نور نه‌شي کولای جلا پاتې شي. هغه د امریکا د تعرفه‌يي سیاست په اړه وویل: «که امریکایان باور لري، چې د خپلو تعرفو په وسیله باید په نړۍ کې نفوذ وکړي او که دوی فکر کوي تعرفې له کورنیو مالیاتو څخه مهمې دي، دا بیا هغه پرېکړه ده، چې امریکایان یې حق لري، خو دا زموږ سیاست نه‌دی».

مېرڅ خبرداری ورکړ، چې د ډونالډ ټرمپ د حکومتي تعرفو فشارونه د متحدینو اړیکې ازمویلي او دوه اړخیزې سوداګري یې ګواښلې او د جرمني اقتصاد ته چې لا له مخکې له ستونزو سره مخ دی، نور زیان اړوي. د نوموړي په خبره: «تاسو کولای شئ دا کار وکړئ، خو موږ به یې ملاتړ ونه‌کړو. او که تاسو زیات فشار راوړئ، موږ اروپایان حتمي وس لرو چې له ځان څخه دفاع وکړو او دا توان هم لرو».

د جرمني لومړي وزیر ټینګار وکړ، چې اروپایانو ښودلې چې په بحراني شرایطو کې، لکه د ګرینلنډ وروستیو شخړو په څېر، کولای شي متحد عمل وکړي، او خبرداری یې ورکړ، که واشنګټن بیا تعرفې زیاتې کړي، نو اروپایي ټولنه به هم غبرګون وښيي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ وجهي صندوق د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۳۰مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره په ایران کې د وروستیو لاریونونو پر مهال د نیول شویو ماشومانو د ژر تر ژره خوشې کېدو غوښتنه کړې ده.

د ملګرو ملتونو یادې ادارې له ایران څخه غوښتنه کړې، چې خپلواکو بنسټونو ته دې اجازه ورکړي، څو د نیول شویو ماشومانو روغتیايي او رواني وضعیت له نږدې وګوري.

د یونېسف په اعلامیه کې راغلي: «ایران د ماشومانو د حقونو نړۍوال کنوانسیون لاسلیک کړی او د قانون له‌مخې، مکلف دی، چې د ماشومانو خوندیتوب تضمین کړي. ایران باید ژر تر ژره نیول شوي ماشومان له زندانه ازاد کړي».

د ملګرو ملتونو یادې ادارې خبرداری ورکړی، چې زندان او توقیف د ماشومانو پر راتلونکي شخصیت او پرمختګ ویجاړونکې او تلپاتې اغیزې پرېږدي او ټینګار کوي، چې ماشومان باید په هېڅ ډول د لویانو په څېر په زندانونو کې ونه‌ساتل شي.

لا تر اوسه په کره توګه روښانه نه‌ده، چې په ایران کې د پراخو لاریونونو پر مهال څومره ماشومان نیول شوي او لا هم بندیان دي.

د کرملین ماڼۍ ویاند دیمیتري پسکوف د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۳۰مه) په مسکو کې خبریالانو ته ویلي، چې روسیه دمګړۍ د هغو درې اړخیزو خبرو پایلو ارزونه کوي، چې د روانې اوونۍ د سه‌شنبې او چهارشنبې په ورځو کې په سویس کې تر سره شوې دي.

نوموړي زیاته کړې، چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین ته له اوکراین سره د سولې په تړاو د ورستیو مذاکراتو بشپړ راپور وړاندې شوی او له یاد هېواد سره به د خبرو او راتلونکي اقدام پرېکړه د همدې راپور پر بنسټ تر سره شي.

پسکوف زیاته کړې:«روسیه او اوکراین د موضوع په حل کې د اروپايي ټولنې ګډون ته هېڅ اړتیا نه‌ویني. اروپایان اوسمهال د مذاکراتو پر میز هیڅ حضور نه‌لري. روسیه په دې باور ده، چې د اروپا دریځ د سولې پر ځای د جګړې له دوام سره مرسته کوي او له اوکراین سره د راتلونکو مذاکراتو د وخت او ځای په اړه لا تر اوسه څه پرېکړه نه‌ده شوې».

همدارنګه د کرملین ماڼۍ ویاند ویلي، چې په جنیوا کې له وروستیو درې اړخیزو مذاکراتو وروسته د روسیې او واشنګټن ترمنځ هېڅ اړیکه نه‌ده نیول شوې او د راتلونکو مذاکراتو مهالوېش ټاکل په امریکايي لوري پورې اړه لري.

د ځايي پوليسو مشر په يوې خبري ناسته کې وويل، چې د لارۍ چلوونکي د موټر کنټرول له لاسه ورکړی و او تر چپه کدو وروسته چاودنه رامنځته شوې ده. د چارواکو په وينا، په مړه شویو کسانو کې د لارۍ چلوونکی هم شامل دی.

په ټولنيزو رسنيو کې په خپرو شویو ويډيوګانو کې ښکاري، چې د چاودنې له ځایه د اور لمبې پورته کېدې. دا پېښه د سانتياګو ښار د شمال په رېنکا سيمه کې، د يوې لويې لارې او صنعتي سيمې ته نږدې رامنځته شوې ده.

د اور وژنې د ادارې په وينا، د چاودنې شدت د شاوخوا ۱۵۰ تر ۲۰۰ مترو پورې احساس شوی او لږ تر لږه ۵۰ نورو موټرو ته هم زيان اوښتی دی.

د چيلي ولسمشر ګابريل بوريچ ویلي، چې د چاودنې ځينې توکړې هلته درې سوداګريزو واحدونو ته ورغورځېدلې دي، خو تر اوسه د نورو زيانونو راپور نه‌دی ورکړل شوی. همدارنګه د سانتياګو والي کلوديو اورېګو ویلي، چې د ټپيانو له ډلې د پنځو کسانو روغتيايي حالت نازک دی او يو تن يې سل په سلو کې سوځېدلی او د مرګ له جدي ګواښ سره مخ دی.