د ښځو له ګډون پرته؛ په بلخ کې د «هفت قلم» تر سرلیک لاندې درې ورځنی نندارتون جوړ شو
په بلخ کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست خبر ورکړی، چې په دغه ولایت کې یې د خطاطانو له ټولنې سره په ګډه د «هفت قلم» په نوم هنري نندارتون جوړ کړی دی. د یاد ریاست په وینا؛ په دغه نندارتون کې شاوخوا ۱۴۰ قلمه هنري اثار نندارې ته وړاندې شوي دي.
په دغه نندارتون کې د خطاطۍ او رسامۍ بېلابېل اثار شامل وو، چې د هنر برخې مینهوالو پهکې ګډون کړی و؛ خو د یاد نندارتون د ګډونوالو په ډله کې هېڅ ښځینه نهوه شامله او نه هم د ښځو کوم هنري اثر نندارې ته وړاندې شو.
دا په داسې حال کې ده، چې څو ورځې وړاندې هم په کابل کې د یوه سوداګریز او صنعتي نندارتون ته د ښځو د ورتګ مخه نیول شوې وه. سره له دې چې افغان نجونې او ښځې په نقاشۍ، خطاطۍ او نورو هنري برخو کې ځانګړې وړتیاوې لري؛ خو په دغه نندارتون او ورته نورو فرهنګي پروګرامونو کې د ګډون اجازه نهورکول کېږي.
دغه وضعیت د ښځو پر هنري، فرهنګي او ټولنیزو فعالیتونو د محدودیتونو دوام ښيي، چې له امله یې ګڼې نجونې له خپلو هنري فعالیتونو او د خپلو اثارو له نندارې بېبرخې پاتې کېږي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
