ظریفه غفاري له جایزې ګټلو وروسته؛ هغو رژیمونو ته مشروعیت مه ور کوئ چې مېرمنې له ټولنې باسي

امنیتي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د دغه ځانمرګي بریدګر خپلوانو د پنجشنبې په ورځ، د سلواغې په ۳۰مه، په بلخ ولایت کې د سیداحمد لپاره د فاتحې مراسم ترسره کړي دي.

دغه ځانمرګي بریدګر د روانې اونۍ د دوشنبې په ورځ له چاودېدونکو توکو په ډک موټر د باجوړ په سیمه کې د پاکستاني سرحدي ځواکونو پر یوې پوستې برید وکړ.

د دې برید په تعقیب، د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په اسلام‌اباد کې د طالبانو د سفیر مرستیال احضار کړ. دغه وزارت طالب ډېپلوماټ ته د اعتراض رسمي یادښت وسپاره چې د باجوړ په برید کې د افغانستان له خاورې د استفادې په اړه یې پکې اندېښنه څرګنده کړې ده.

پاکستان د مرګونو ځانمرګو بریدونو له یوې څپې سره مخ دی.

په وروستۍ پېښه کې، په اسلام‌اباد کې پر یوه جومات د ځانمرګي برید له امله ۳۲ کسان وژل شوي دي.

پاکستاني چارواکو څو ځله ویلي چې په دغه هېواد کې مرګوني بریدونه په افغانستان کې طرحه کېږي. دوی افغان طالبان تورنوي چې د پاکستاني دولت ضد وسله‌والو، په ځانګړي ډول تحریک طالبان پاکستان، ته پناه ورکوي، خو طالبان دا تورونه ردوي.

هغه زیاته کړې چې پاکستان تر اوسه له زغم څخه کار اخلي، خو که غوښتنې یې پوره نه شي، نور اقدامات هم په پام کې نیول کېدای شي.

تر دې وړاندېد پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف هم یو وار بیا ویلي، چې طالبان باید په افغانستان کې مېشت وسله‌وال مهار کړي. هغه خبرداری ورکړی، چې که طالبان د دغو ډلو پر ضد اقدام ونه کړي؛ نو پاکستان به په افغانستان کې له نورو هوايي بریدونو ډډه ونه کړي.

اندرابي زیاته کړه: «موږ نه شو کولای اجازه ورکړو چې زموږ خلک په بې رحمۍ سره ووژل شي. موږ د ځان د دفاع حق لرو، لکه څنګه چې دا حق موږ ته د ملګرو ملتونو د منشور د ۵۱مې مادې له مخې راکړل شوی دی».

د نوموړي په وینا، هر هغه اقدام چې د پاکستان له لوري د یادو ډلو پر ضد ترسره کېږي، د ځان د دفاع په چوکاټ کې به وي او موخه به یې د ملکي وګړو او امنیتي ځواکونو د ژوند خوندیتوب وي.

دا په داسې حال کې ده چې د سلواغې په ۲۷مه نېټه، د خیبر پښتونخوا په باجوړ کې یو موټربم برید وشو، چې له امله یې ۱۱ پاکستاني سرتېري ووژل شول.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د طالبانو یو ډیپلوماټ احضار کړ او په دې اړه یې خپله جدي اندېښنه څرګنده کړه.

یو شمیر افغانانو نن پنجشنبه، د سلواغې پر ۳۰مه وویل، چې نه یوازې دا چې په کابل کې د پاکستان سفارت وېزې په تور بازار کې په ډالرو پلورل کیږي، بلکې په ننګرهار، کندهار او بلخ ولایتونو کې د پاکستان د کونسلګریو ویزې هم په تور بازار کې په ډالرو پلورل کیږي.

د ترلاسه شو معلوماتو له مخې، د معتبرو روغتیايي ادارو د اسنادو په لرلو سره په کابل کې د پاکستان سفارت او ننګرهار کې کونسلګرۍ طبي ویزې له ۱۳ سوه ډالرو څخه تر ۱۵ سوه ډالرو پورې پلورل کېږي.

یو شمېر افغانانو وویل، چې په کندهار او بلخ ولایتونو د پاکستان کونسلګریو اړوند طبي ویزه له زرو ډالرو څخه تر ۱۲ سوه ډالرو پورې پلورل کېږي.

همدراز په په کابل کې د پاکستان سفارت او په ننګرهار، بلخ، کندهار کې ددغه هېواد د کونسلګریو د سیاحت ویزې له ۱۵ سوه ډالرو څخه پیل تر ۲ زرو ډالرو پورې په تور بازار کې پلورل کیږي.

یو شمیر افغانانو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دوی مجبور دي ددې ویزو د اخیستو لپاره له هغو سیاحتي شرکتونو سره خبرې وکړي، چې د پاکستان له سفارت او یا هم له کونسلګریو سره ثبت دي.

د کابل یوه اوسېدونکي وویل:« ما د روغتیايي ویزې لپاره درخواست ولېږه او یو نیم زر افغانۍ مې ورکړې خو د څلورو میاشتو په تېریدو سره ویزه رانغله، بیا مې په کابل کې یو شرکت ته ۱۳ سوه ډالره ورکړل او بیا یې په یوه ورځ کې د پاکستان سفارت د انټریو لپاره وغوښتم او په هغه ورځ یې ویزه راکړه.»

نوموړی زیاتوي:« په انټریو کې یې له ما پوښتنه وکړه، چې د ویزې لپاره دې څومره پیسې ورکړې، ما ورته وویل یونیم زر افغانۍ او که ما چیرې ویلي وای چې له ما څخه یې ۱۳ سوه ډالره اخیستي، نو بیا یې زما ویزه ردوله.»

په کابل کې د پاکستان سفارت تر اوسه په رسمي ډول ددغو شکایتونو په اړه کوم غبرګون نه دی ښودلی.

په کابل او ننګرهار کې د ځینو سیاحتي شرکتونو مسوولانو هم تایید کړه، چې د پاکستان ویزې په تور بازار کې په ډالرو پلورل کېږي او هغه کسان چې په عادي ډول د ویزو لپاره غوښتنلیک ورکوي د هغوی ویزې تر میاشتو میاشتو وخت نیسي او بیا وروسته پسې رد کېږي.

ځینې افغانان له طالبانو غواړي، چې له پاکستاني چارواکو سره دې ددې ستونزې په اړه خبرې وکړي او په تور بازار کې دې د ویزو پلورلو مخه ونیسي.

د جمهوریت له ړنګېدو وروسته په افغانستان کې د پاکستان د ویزو په برخه کې شکایتونه زیات شوي دي او د طالبانو د نږدې پنځو کلونو په تیرېدو سره لاهم دا ستونزه نه ده اواره کړې.

په داسې حال کې، چې د طالبانو او اسلام اباد ترمنځ اړیکې لاهم ترینګلې دي، د پاکستان د مذهبي ګوندونو د غړو یوه پلاوي په کابل کې د طالبانو له مشرانو سره خبرې اترې کړې دي.

ایوبي، چې د بلوچستان د ملي شورا پخوانی غړی او د جمعیت علمای اسلام د مرکزي مالي چارو سکرتر دی، پر اېکس له سراج الدین حقاني سره د خپلې لیدنې انځورونه خپاره کړي دي.

دا روښانه نه ده، چې نوموړي کابل ته د خپل ګوند په استازیتوب جلا سفر کړی او که د سراج الحق په مشرۍ د څو ورځې وړاندې تللي پلاوي غړي په توګه تللی.

سراج الحق په دغه دوه ورځني سفر کې د طالبانو له رییس الوزرا، د کورنیو او بهرنیو چارو له وزیرانو او نورو چارواکو سره لیدلي، خو ددې لیدنو د جزئیاتو په اړه څه نه دي ویل شوي.

سراج الحق ددغه سفر په اړه په یوه مرکه کې وویل، چې له طالبانو سره یې د پاکستان او افغانستان پر دوه اړخیزو اړیکو خبرې کړې دي. هغه دغه راز وویل، چې د پاکستان ټول دیني عالمان په خپل هېواد کې د وسله والې جګړې مخالف دي.

نوموړي وویل، چې طالبانو په پاکستان کې د جګړې دوه زره افغان ملاتړي زندانونو ته اچولي دي، خولا هم ددواړو خواوو د مشرانو ترمنځ خبرو اترو ته اړتیا ده.

دغه لیدنې کتنې داسې مهال دي، چې سعودي عربستان هم د منځګړتوب هڅې بېرته چټکې کړې او ددې هڅو په پایله کې طالبانو اعلان وکړ، چې د اکتوبر د ۱۲مې نېټې په نښتو کې یې درې نیول شوي پاکستاني پوځیان خوشې کړي دي.

یاد وزارت زیاته کړې چې د ګمرکونو لوی ریاست د ګرځنده څارني کارکوونکو په تېرو درېیو اونیو کي د کندهار، نیمروز، فراه، ننګرهار او هلمند ولایتونو په بېلابېلو سيمو کې په زیاته اندازه قاچاقي توکي نیولي دي، چي قاچاق کوونکو غوښتل له ګمرکي محصول پرته یې افغانستان ته راوړي.

د طالبانو د مالیې وزارت د پنجشنبې په ورځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې په نیول سویو توکو کي چاکلېټ، وریژې، نوې البسه، درمل، رُب ، ملایي، شامپو، مالګه، ټوکر، اچار، خورما، پاکټي کوچ، پنیر، پلاسټیک، د غاښونو کریم، نخي تار، جوس، بیسکټ، شیدې، د قیلون توکي، عطر او مالټې شامل دي.

د طالبانو د مالیې وزارت په وینا، نیول شوي توکي او تورن کسان د نورو اجراتو لپاره اړوندو ګمرکونو ته سپارل شوي دي.