
ځايي امنیتي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې څو ساعته وړاندې د خیبرپښتونخوا په ټانک ولسوالۍ کې د پاکستان پوځیانو یوې پوستې ته څېرمه چاودنه کې ۷ تنه ټپیان شوي دي. د سرچینو په وینا، چادونې یو نږدې هوټل ته زیان اړولی او لومړني معلومات ښيي چې وسله والو ډرون کارولی.
په سیمه کې د پولیسو یو افسر صمد خان د افغانستان انټرنشنل خبریال ته ویلي، چې ټپیان سملاسي د ولسوالۍ مرکزي روغتون ته انتقال شوي دي.
د نوموړي د معلوماتو له مخې، لومړنۍ څیړنې ښيي چې دا برید په ډرون څرخکې شوی ، خو د پېښې د څرنګتیا په اړه پلټنې لا روانې دي.
تر اوسه پورې په دې چاودنه کې د پاکستاني امنیتي ځواکونو د مرګ ژوبلې په اړه څه نه دي ویل شوي او نه هم کومې وسله والې د برید مسوولیت منلی دی.
په دې وروستیو کې هم د پاکستان پوځ او هم یې وسله وال مخالفان په بریدونو کې له ډرون څرخکو کار اخلي.

د خېبرپښتونخوا د خېبر ولسوالۍ په تیرا دره کې ځايي ادارې اعلان کړی، چې د "میدان" سیمې څخه د اغېزمنو کورنیو د لېږد لومړی پړاو بشپړ او د دې بهیر دویم پړاو په رسمي ډول پیل شوی دی. د رسمي شمېرو لهمخې، په لومړي پړاو کې له دغې سیمې ۳۰ زره ۹۴۵ کورنۍ بېځایه شوې دي.
پاکستانۍ رسنۍ وایي، په دغه پړاو کې د اغېزمنو کورنيو نومليکنه بشپړه شوې او د دې لپاره چې د هغوی لېږد خوندي ترسره شي، دغو کورنيو ته د ټرانسپورټ د کرايې لګښت هم ورکړل شوی دی.
چارواکو همداراز ويلي، د هغو کورنيو د اسنادو د ارزونې او بيا تصديق لړۍ پيل شوې ده چې د فبرورۍ له ۱۲مې نېټې راهيسې بېځايه شوې دي او دغه بهير د فبرورۍ تر ۱۶مې نېټې پورې روان و. د دې لړۍ موخه د نغدو مرستو عادلانه وېش، د معلوماتو کرهوالی او د مرستو په بهير کې د روڼتيا ټینګښت ښودل شوی دی.
د ځايي ادارې د چارواکو په وينا، د بېځايه کېدو دویم پړاو له پرون راهيسې پيل شوی او د نغدو مرستو ورکړه هم روانه ده. تراوسه پورې يو زرو ۹۷۸ کورنيو ته د موبايل سيمکارټونو له لارې هرې کورنۍ ته دوه نيم لکه روپۍ ورکړل شوې دي. ټاکل شوې ده، چې نورې اغېزمنې کورنۍ هم په راتلونکو پړاوونو کې خپلې نغدي مرستې ترلاسه کړي.
چارواکو زياته کړې، چې د ميدان سيمې څخه د بېځايه کېدو لړۍ د جنورۍ له ۱۰مې نېټې څخه د فبرورۍ تر ۱۱مې نېټې پورې روانه وه او په دویم پړاو کې ځانګړې پاملرنه د مرستو پر وخت ورکړې او د مستحقو کورنيو پر بشپړ تصديق متمرکزه ده.
دا په داسې حال کې ده، چې پاکستاني پوځیان په تیرا دره کې د پوځي عملیاتو پلان لري او له همدې کبله یې له ځايي اوسېدونکو څخه غوښتنه کړې، چې خپل کورونه پرېږدي او نورو خوندي سیمو ته ولاړ شي. هممهاله بیا دغه بېځایه شوې کورنۍ نیوکې کوي، چې د خېبرپښتونخوا ایالتي حکومت او د پاکستان مرکزي حکومت یې په ښه توګه لاسنیوی نه دی کړی.
د راپورونو لهمخې، له تیرا درې څخه بېځایه شوې کورنۍ د خېبر په جمرود سیمه کې په خیمو کې ژوند کوي او د ژوند لومړنیو امکاناتو ته هم لاسرسی نه لري.
په خیبرپښتونخوا کې د پاکستان امنیتي ځواکونو او وسلهوالو ترمنځ نښته کې درې پاکستاني ځواکونه او درې وسلهوال وژل شوي دي. دغه نښته د کبل ګرام په پېچلې غرنۍ سیمه کې د پاکستاني پوځ د یو لړ عملیاتو پرمهال شوې ده.
د پاکستان امنیتي ادارو د سېشنبې په ورځ ویلي، دغه عملیات د پولیسو او ترهګرۍ ضد ځانګې لهخوا په ګډه ترسره شوي چې درې وسلهوال پهکې وژل شوي دي. پاکستانۍ رسنۍ جیونیوز راپور ورکړی، په دغه عملیاتو کې یې د وسلهوالو مشر نور اسلام هم وژلی چې د لهمنځه وړلو لپاره یې ۵۰ لکه کلدارې جایزه اېښودل شوې وه.
جیونیوز د پاکستان امنیتي سرچینو په حواله لیکلي، چې په دغه عملیاتو کې د وسلهوالو په ډزو کې مقبول احمد، فدا حسین او سعید الرحمان په نومونو درې امنیتي ځواکونه هم وژل شوي دي. د پاکستان امنیتي ادارو ویلي، چې په سیمه کې به یې د وسلهوالو د ځپلو لپاره عملیات دوام ولري.
تر اوسه د دغه نښتو په اړه کومې وسلهوالې ډلې څه نهدي ویلي.
د پنجاب اعلی وزیرې مریم نواز د دوشنبې په ورځ وویل، د خېبرپښتونخوا اوسېدونکي لا هم د "ډبرو زمانه" کې ژوند کوي او د دغه ایالت حکومت د ټکنالوژۍ په عصر کې د پرمختګ لپاره هېڅ ګام نه دی پورته کړی. هغې زیاته کړه، چې د خېبرپښتونخوا خلک له پرمختګ څخه بېبرخې پاتې دي.
د پنجاب اعلی وزیرې د ګجرات پوهنتون د لپټاپ کمپیوټرونو د وېش په مراسمو کې وویل، چې د پنجاب زدهکوونکي د هونهار بورسونو، لپټاپ پروژو او فني زدهکړو پروګرامونو ته لاسرسی لري. هغه وایي: «د پښتونخوا اوسېدونکي نه پوهېږي چې پرمختګ څه شی دی او نه پوهېږي چې د خپلو اولادونو د زدهکړو لپاره مالي سرچینې نه لري».
مریم نواز په غېر مستقیم ډول د تحریک انصاف د خېبر پښتونخوا د ۱۳ کلنې حکومت یادونه وکړه او ویې ویل، چې د خلکو لپاره «پرمختګ څه دی» هم نه پوهېږي. هغې په ټوکه وویل، چې د خېبرپښتونخوا حکومت د خلکو هر ضرورت ته یوازې د «پوهاوي ورکولو» ځواب ورکوي.
هغې ټینګار وکړ، چې په خېبرپښتونخوا کې د مرکزي سړکونو بندول د پنجاب د سوداګرۍ پر فعالیت اغېز نه لري، بلکې د یاد ایالت د اقتصادي فعالیت په کمزوري کولو اغېز کوي.
دا په داسې حال کې ده، چې په دغه ایالت کې د تحریک انصاف ګوند له تېرو څو ورځو راهیسې د زنداني پخواني لومړي وزیر عمران خان د خلاصون لپاره لویې لارې بندې کړي او لاریونونه یې پیل کړي دي.
د پاکستان د عوامي نشنل ګوند مشر اېمل ولي خان په باجوړ کې د نن شپې چاودنې ته په اشارې سره ویلي، چې د پاکستان ایالتي او مرکزي حکومت په پښتونخوا کې د ترهګریزو پېښو په مخنیوي کې پاتې راغلی. هغه زیاته کړې، چې د پاکستان حکومت ته د پښتنو د ژوند او مال ساتنه لومړیتوب نه لري.
نوموړي پر خپلې اېکسپاڼې لیکلي، چې د باجوړ وضعیت خورا بوږنوونکی او د اندېښنې وړ دی. د راپورونو له مخې؛ نن ماښام د خېبرپښتونخوا د باجوړ ولسوالۍ په ماموند ملنګي سیمه کې د امنیتي ځواکونو پر یوې پوستې موټر بم برید شوی دی.
سرچینو ویلي، چې په دې برید کې د پاکستان د امنیتي ادارو او سرحدي ځواکونو اووه عسکر وژل شوي او د هغوی مړي له یاد نظامي مرکز څخه را اېستل شوي دي او همداراز د دې پېښې له کبله نږدې په یوه کور کې یو ماشوم هم وژل شوی دی.
تر بنو وروسته په باجوړ کې هم د ترهګرۍ پرلهپسې پېښې او د دغو پېښو د مخنیوي په برخه کې د فدرالي او صوبايي حکومتونو عملي ناکامي او ګډ سیاسي مصلحت دا څرګندوي، چې د پښتنو د ژوند او مال ساتنه د حکومت په لومړیتوبونو کې شامله نه ده. دا وضعیت ډېر اندېښمنوونکی دی او د زغملو وړ نه دی».
د عوامي نشنل ګوند مشر زیاته کړې، چې په باجوړ کې تر برید وروسته پر امبولانسونو هم ډزې شوي او مرستندویه عملیاتو ته اجازه نه ده ورکړل شوې، څو مړي او زخمیان راپورته کړي. هغه له ځایي ادارو نه غوښتنه کړې، چې د حالاتو د کنټرول او د خلکو د ژوند خوندیتوب لپاره باید اړین بېړني اقدامات وکړي.
اېمل ولي زیاتوي: «عامو خلکو، ټولنیزو مشرانو او په ځانګړي ډول سیاسي فعالانو څخه غوښتنه کوو، چې د مسوولیت احساس وکړي، د یووالي او ورورولۍ هڅې زیاتې کړي او د وضعیت د سمبالولو لپاره خپلې ټولې سرچینې په کار واچوي».
په تېرو درېیو کلونو کې په خېبرپښتونخوا کې د تحریک طالبان پاکستان (ټيټيپي) فعالیتونه تر بل هر وخت زیات شوي او نږدې هره ورځ په بېلابېلو سیمو کې له پاکستاني ځواکونو سره په جګړو بوخت وي. اسلاماباد ادعا کوي، چې په کابل کې د واکمنو طالبانو ملاتړ د دې ډلې د پیاوړتیا لامل شوی، خو افغان طالبان بیا دا تورونه بېبنسټه بولي او ټینګار کوي، چې دوی هېڅ ګاونډي هېواد ته ګواښ نه پېښوي.
د خیبر پښتونخوا ایالت د باجوړ ولسوالۍ د ماموند په ملنګي سیمه کې د یوې پخوانۍ دیني مدرسې په ودانۍ کې پر امنیتي پوسته ځانمرګی موټربم برید شوی. سیمه ییز چارواکي وايي، چې په دې ودانۍ کې د پاکستان امنیتي ځواکونه اوسېدل او تر اوسه د اوو تنو مړي د پېښې له ځایه اېستل شوي.
د سیمې یوه چارواکي «خراسان ډایري» پاکستانۍ رسنۍ ته ویلي: «دا د موټر بم ځانمرګی برید و اوپر هغې مدرسې شوی، چې پخوا د طالبانو د اړوندو ډلو پټنځای و او اوس مهال د امنیتي ځواکونو او پولیسو تر کنټرول لاندې وه.»
ودانۍ په بشپړه توګه له منځه تللې او تر خاورو او کنډر د لاندې شویو کسانو د ژغورنې چارې روانې دي.
ویل کیږي په نږدې کور کې یو ماشوم هم وژل شوی او درې نور سخت ټپیان دي.
امنیتي سرچینو او عیني شاهدانو ویلي، چې د لا زیاتو تلفاتو وېره هم شته.
تر اوسه پورې د برید له ځایه د پاکستان د پولیسو او سرحدي ځواکونو (فرنټیر کور) اووه مړي ایستل شوي دي.