طالبان: په ۲۰۲۵کال کې په افغانستان کې په خوارځواکۍ د اخته درې مېلیونه ماشومانو درملنه شوې

دغه عملیات چې تازه د اسلام‌اباد په ترنول او نورو سیمو کې پیل شوي، تر دې دمه په‌کې ۵۱ افغان کډوال نیول شوي دي. پاکستانۍ رسنۍ اېکسپرېس ټربیون راپور ورکړی، ټاکل شوې چې له ۲زره زیات امنیتي پرسونل په اسلام‌اباد او نورو ښارونو کې د بې‌اسناده افغان کډوالو په وړاندې عملیات ترسره کړي.

یادې رسنۍ د پاکستاني چارواکو په حواله لیکلي، چې د لټون دغه عملیات یې په اسلام‌اباد، راولپنډۍ، اټک، جهلم او چکوال کې پیل کړي دي. په خبر کې ویل شوي، چې د اسلام‌اباد په ترنول، اتحاد کالونۍ او شاخوا سیمو کې په ګډو عملیاتو کې ۱۶۵ کورونه تالاشي شوي او له ۵۷۰ کسانو یې پوښتنې او څېړنې کړې دي.

له بل پلوه د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویاند عبدالمطلب حقاني وايي، چې په روان لمریز کال کې ۴مېلیونه ۶۷زره او ۸۰۸ کډوال افغانستان ته ستانه شوي. نوموړي زیاته کړې، چې له ۴۵۵زره ۸۳ کډوالو او بې‌ځایه شویو سره یې د څه باندې ۱۶ مېلیارده افغانیو په ارزښت مرستې کړې دي.

ښاغلي ګربز ویلي، چې د دغه ولایت د بیو د کنټرول او د احتکار مخنیوي کمېسیون د ښار په بېلابېلو برخو کې د هټیو د توکو د بیو روڼتیا، د وزن اصلاح او د بېلونو د کڼټرول په موخه څار پیل کړی.

نوموړي زياته کړې: «هغه ۱۲ د خوراکي توکو دوکانونه چې پېرېدونکو ته یې توکي په لوړو بیو پلورل او هم یې د پلور رسمي بېلونه نه درلودل د یاد کمېسیون له لوري تر بل امر پورې وتړل شول».

ورته مهال طالبانو په خوست کې له ټولو هټۍوالو غوښتنه کړې، چې د ټاکل شویو بیو او معیاري وزنونو سره سم پېر او پلور وکړي. د روژې د رارسېدو سره سم په کابل او ولایتونو کې ګڼ شمېر افغانان د خوراکي توکو د بیو د پام وړ لوړوالي له امله سر ټکوي؛ خو طالبانو بیا د بیو د لوړېدو د مخنيوي ډاډ ښودلی دی.

هغه د دغه ډلې تر واک لاندې ملي ټلوېزیون ته د جمعې په ورځ (د کب لومړۍ) نېټه ویلي، چې د خوشې شویو زندانیانو په ګډون د ستانه شویو کډوالو ډېره برخه له ایران او پاکستان نه ده.

هغه زیاته کړې: «د ټولو ستانه شویو کډوالو شمېر ۴ مېلیونه ۶۷زره او ۸۰۸ کسانو ته رسېږي، دوی ته په لنډمهاله پنډغالو کې د مېشتېدنې، خوراکي او غیر خوراکي مرستو، عامه خدماتو او ترانسپورټ زمینه برابره شوې او خپلو سیمو ته لېږدول شوي دي».

په راپور کې زیاته شوې، چې د نړۍوالې ټولنې نه پاملرنې او د مرستو کمښت د افغان کډوالو ژوند له ګواښ سره مخ کړی دی. حقاني ویلي، چې په همدې موده کې یې له ۴۵۵زره او ۸۳ ستانه شویو کډوالو او داخلي بې‌ځایه شویو سره د ۱۶ مېلیارده او ۱۵۳ مېلیونه افغانیو په ارزښت مرستې کړې دي.

نوموړي‌ ویلي: «د روان کال له پیله د مرغومي میاشتې تر پایه پورې ۴۵۵زره او ۸۳ کورنیو سره د مرستندویه موسسو په همکارۍ نغدي، خوراکي او غیرخوراکي توکي، روغتیا، سرپناه او حقوقي مشورو برخو کې مرستې شوې». د هغه په خبره؛ له دغه مرستو په مستقیم ډول ۳ مېلیونه او ۱۷۶زره تنه برخمن شوي.

هغه ویلي، چې له افغانستان سره د تایباد پر پوله ژغورل شوي کسان د مرګ له ګواښ سره مخ وو. نوموړي زیاته کړې: «د ایران او افغانستان په پوله کې د سخت باران او سړې هوا له امله د افغان وګړو یوه لویه ډله د کنګل کېدو او د مرګ له ګواښ سره مخ وه. پوله ساتي وتوانېدل، چې دغه کسان د سرحدي څار تجهیزاتو په کارولو او همغږو عملیاتو وژغوري».

نوموړي ویلي، چې ژغورل شویو افغانانو ته یې لومړنۍ روغتیایي مرستې رسولې او یوشمېر کسان یې روغتیايي مرکزونو ته هم لېږدولي دي. نوموړي له افغانانو غوښتي، چې له قانوني لارو دغه هېواد ته ولاړ شي او خبرداری یې ورکړی: «د مرګ د ګواښ ترڅنګ، پر ناقانونه لارو تګ به دوی له جدي اقدام سره مخ کړي».

تر دې وړاندې د ایران د تایباد ولسوال حسین جمشېدي ویلي و، د دغه هېواد په شمال ختیځ کې ایراني وسله‌والو ځواکونو د یو لړ عملیاتو پرمهال ۳۰۰ بندپاتې افغان کډوال له سختې واورې او توپان څخه ژغورلي دي.

همداراز د ایران د تایباد ولسوالۍ څارنوالۍ د (لېندۍ په ۳۰مه) اعلان کړی و، ایراني ځواکونو له ۲زره ډېر هغه افغان کډوال ژغورلي چې د ایران او افغانستان په پوله د سختې واورې او یخنۍ له امله بند پاتې وو.

د افغانستان لپاره د امریکا د سفارت شارژدافیر ډان براون د چهارشنبې په ورځ ویلي و، چې طالبان په مذاکراتو کې له بندیانو د فشار د وسیلې په توګه کار اخلي. هغه د طالبانو چلند «د خواشینۍ وړ» بللی و او ویلي یې و، چې نړۍ باید پر طالبانو فشار راوړي.

تر دې مخکې په ملګرو ملتونو کې د امریکا مرستیالې سفیرې ټامي بروس د امنیت شورا غونډې ته ویلي‌ و، چې طالبان د امریکا او نورو هېوادونو پر وړاندې بندیان د مذاکراتو په وخت کې د فشار وسیله ګرځوي.

د راپورونو له مخې؛ اوس‌مهال شاوخوا درې امریکایي وګړي پولینیسیس اډرین، ډېنس والټر کویل او محمودشاه حبیبي د طالبانو په زندانونو کې دي؛ خو طالبانو د حبیبي نیول رد کړي او د کویل د خوشې کېدو په بدل کې یې د ګوانټانامو له زندانه د القاعدې د یوه افغان غړي د خوشې کېدو غوښتنه کړې.

ویل کېږي، طالبان د محمد رحیم په نوم د یوه کس د خوشې کېدو غوښتنه کوي چې له ۲۰۰۸کال راهیسې په ګوانټانامو زندان کې دی. هغه د القاعدې شبکې او د اسامه بن لادن سره د همکارۍ په تور تورن دی.