د پخواني پاکستاني چارواکي خبرداری؛ پاکستاني طالبان به پښتانه له منځه یوسي

د رویټرز د راپور له مخې؛ جیفرز همدارنګه ویلي مصر او اردن ژمنه کړې، چې د دغه ځواکونو روزنه به پر غاړه واخلي. د سولې د پلاوي لومړۍ غونډه پرون په واشنګټن کې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د بېلابېلو هېوادونو د مشرانو په ګډون ترسره شوه.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف هم په دغه غونډه کې ګډون کړی و. ډونالډ ټرمپ د سولې د پلاوي په لومړۍ غونډه کې اعلان وکړ، چې امریکا به د غزې د بیارغونې لپاره ۱۰ مېلیارده ډالر او نور هېوادونه به اووه مېلیارده ډالر ځانګړي کړي.

غزې ته د سولې پلاوي د ځواکونو استولو موخه د سرحدي سیمو امنیت ټینګښت، د سیمې غیرنظامي کول او د حماس بې‌‌وسلې کول بلل شوې. اندونیزیا تر دې مخکې اعلان کړی و، چې د غزې تړانګې ته د ۸زره سوله‌ساتو ځواکونو د استولو لپاره چمتووالی نیسي.

دغه عملیات چې تازه د اسلام‌اباد په ترنول او نورو سیمو کې پیل شوي، تر دې دمه په‌کې ۵۱ افغان کډوال نیول شوي دي. پاکستانۍ رسنۍ اېکسپرېس ټربیون راپور ورکړی، ټاکل شوې چې له ۲زره زیات امنیتي پرسونل په اسلام‌اباد او نورو ښارونو کې د بې‌اسناده افغان کډوالو په وړاندې عملیات ترسره کړي.

یادې رسنۍ د پاکستاني چارواکو په حواله لیکلي، چې د لټون دغه عملیات یې په اسلام‌اباد، راولپنډۍ، اټک، جهلم او چکوال کې پیل کړي دي. په خبر کې ویل شوي، چې د اسلام‌اباد په ترنول، اتحاد کالونۍ او شاخوا سیمو کې په ګډو عملیاتو کې ۱۶۵ کورونه تالاشي شوي او له ۵۷۰ کسانو یې پوښتنې او څېړنې کړې دي.

له بل پلوه د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویاند عبدالمطلب حقاني وايي، چې په روان لمریز کال کې ۴مېلیونه ۶۷زره او ۸۰۸ کډوال افغانستان ته ستانه شوي. نوموړي زیاته کړې، چې له ۴۵۵زره ۸۳ کډوالو او بې‌ځایه شویو سره یې د څه باندې ۱۶ مېلیارده افغانیو په ارزښت مرستې کړې دي.

د طالبانو له بیا واک ته رسېدو یو کال وروسته، د افغانستان نويو واکمنو په ناڅاپي ډول د کوکنارو کرکېله چې د تریاکو او هیروینو د تولید بنسټیزه ماده ده، منع اعلان کړه. یاده رسنۍ زیاتوي، چې دغه پرېکړه په افغانستان کې د نشه‌يي توکو په تولید کې د پام وړ کمښت لامل شوه او د دې هېواد دودیز «نشه‌يي اقتصاد» یې سخت بدل کړ.

راپور کې راغلي، د دې بندیز په پایله کې، د کوکنارو کرکېله په چټکۍ سره د ډیورنډ کرښې هغې غاړې ته، بلوچستان ته ولېږدېده. بلوچستان چې مخکې هم له امنیتي او اقتصادي ستونزو سره مخ و، په وروستیو کلونو کې په سیمه کې د کوکنارو د ناقانونه کرکېلې له نويو مرکزونو څخه ګرځېدلی دی.

هم‌مهاله له دې بدلون سره، له افغانستان سره تړلو د قاچاق شبکو خپل تمرکز په پراخه کچه د صنعتي نشه‌يي توکو پر تولید او وېش واړاوه. په پایله کې، په افغانستان کې تولیدېدونکی میت‌امفیتامین اوس د پاکستان بازار سخت اغېزمن کړی او ورته د کاروونکو لپاره په پراخه کچه لاسرسی شونی شوی دی.

د نشه‌يي توکو د دې اقتصاد پراختیا د پاکستان ټولنې ته مستقیمې او ویجاړوونکې پایلې لرلې دي؛ داسې چې اوس میلیونونه کسان د اعتیاد له ستر ناورین سره لاس او ګرېوان دي. کارپوهان خبرداری ورکوي، که د دغې ښکارندې پر وړاندې اغېزناکې مبارزې لپاره تګلاره او سیمه ییزه همکاري رامنځته نه‌شي، نو دا بحران به لا پسې پراخ شي او د سیمې ټولنیز او اقتصادي ثبات به نور هم له ګواښ سره مخ کړي.

امنیتي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د دغه ځانمرګي بریدګر خپلوانو د پنجشنبې په ورځ، د سلواغې په ۳۰مه، په بلخ ولایت کې د سیداحمد لپاره د فاتحې مراسم ترسره کړي دي.

دغه ځانمرګي بریدګر د روانې اونۍ د دوشنبې په ورځ له چاودېدونکو توکو په ډک موټر د باجوړ په سیمه کې د پاکستاني سرحدي ځواکونو پر یوې پوستې برید وکړ.

د دې برید په تعقیب، د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په اسلام‌اباد کې د طالبانو د سفیر مرستیال احضار کړ. دغه وزارت طالب ډېپلوماټ ته د اعتراض رسمي یادښت وسپاره چې د باجوړ په برید کې د افغانستان له خاورې د استفادې په اړه یې پکې اندېښنه څرګنده کړې ده.

پاکستان د مرګونو ځانمرګو بریدونو له یوې څپې سره مخ دی.

په وروستۍ پېښه کې، په اسلام‌اباد کې پر یوه جومات د ځانمرګي برید له امله ۳۲ کسان وژل شوي دي.

پاکستاني چارواکو څو ځله ویلي چې په دغه هېواد کې مرګوني بریدونه په افغانستان کې طرحه کېږي. دوی افغان طالبان تورنوي چې د پاکستاني دولت ضد وسله‌والو، په ځانګړي ډول تحریک طالبان پاکستان، ته پناه ورکوي، خو طالبان دا تورونه ردوي.

هغه زیاته کړې چې پاکستان تر اوسه له زغم څخه کار اخلي، خو که غوښتنې یې پوره نه شي، نور اقدامات هم په پام کې نیول کېدای شي.

تر دې وړاندېد پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف هم یو وار بیا ویلي، چې طالبان باید په افغانستان کې مېشت وسله‌وال مهار کړي. هغه خبرداری ورکړی، چې که طالبان د دغو ډلو پر ضد اقدام ونه کړي؛ نو پاکستان به په افغانستان کې له نورو هوايي بریدونو ډډه ونه کړي.

اندرابي زیاته کړه: «موږ نه شو کولای اجازه ورکړو چې زموږ خلک په بې رحمۍ سره ووژل شي. موږ د ځان د دفاع حق لرو، لکه څنګه چې دا حق موږ ته د ملګرو ملتونو د منشور د ۵۱مې مادې له مخې راکړل شوی دی».

د نوموړي په وینا، هر هغه اقدام چې د پاکستان له لوري د یادو ډلو پر ضد ترسره کېږي، د ځان د دفاع په چوکاټ کې به وي او موخه به یې د ملکي وګړو او امنیتي ځواکونو د ژوند خوندیتوب وي.

دا په داسې حال کې ده چې د سلواغې په ۲۷مه نېټه، د خیبر پښتونخوا په باجوړ کې یو موټربم برید وشو، چې له امله یې ۱۱ پاکستاني سرتېري ووژل شول.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د طالبانو یو ډیپلوماټ احضار کړ او په دې اړه یې خپله جدي اندېښنه څرګنده کړه.