په فراه او بدخشان کې د ترافیکي پېښو له امله ۸ تنو ته مرګ ژوبله اوښتې

د بشري حقوقو مدافعانو ټولنې جمعې په ورځ، د کب په لومړی نېټه د یوې مطبوعاتي اعلامیې په خپرولو سره لیکلي، چې د موسیقۍ د الاتو په نښه کول، د هنرمندانو، موسیقي پوهانو او هغو کسانو لپاره یو جدي ګواښ دی چې هویت او د ژوند وسیله یې له هنر سره تړلې ده.

په اعلامیه کې راغلی، چې دغه هنري وسایل سوځول، نه دا چې مشروع او روا اقدام نه دی، بلکې د انساني ارزښتونو پر وړاندې یوه څرګنده دښمني ګڼل کېږي.

دې ټولنې ویلي، چې په فرهنګي ژوند کې ګډون، له هنر څخه د ګټې اخیستنې حق او د فرهنګي میراث ته د لاسرسي حق، د هر انسان له نه سلبېدونکو حقوقو څخه شمېرل کېږي.

دوی زیاتوی، چې د روانو سیاستونو له مخې، هنر په افغانستان کې عملاً منع شوی او طالبان تر واکمنۍ لاندې هنري فعالیتونه له پراخو محدودیتونو سره مخ دي.

د اعلامیې په پای کې راغلي، چې نړیواله ټولنه باید د داسي کړنو پر وړاندې چوپه پاتې نه شي. د فرهنګي حقونو نقض پر رواندي چوپتیا، د هنر ځپنې د عادي کېدو او د بشري حقونو د نړیوالو ارزښتونو د کمزوري معنا لري.

دوه ورځې وړاندې په پروان کې د طالبانو د امر بالمعروف او نهې عن المنکر ریاست وویل، چې محتسبانو یې په دغه ولایت کې شاوخوا ۵۰۰ د موسیقۍ الې او لوډسپېکرونه سوځولي دی. د یاد ریاست په وینا؛ دغه وسایل یې د تېر یوه کال په اوږدو کې راټول کړي وو.

هغه زیاته کړې چې بریټانیا له هغو افغانانو سره ولاړه ده چې د انصاف، وقار او فرصتونو د ترلاسه کولو لپاره هڅې کوي.

ریچارډ لېنډسي د جمعې په ورځ پر اېکس‌ خواله رسنۍ کې د رسنیو پر ازادۍ هم ټینګار کړی چې خپلواکې رسنۍ د عادلانه ټولنې مهمه برخه ده او باید خوندي وساتل شي او ډاډ ترلاسه شي چې تر ټولو زیانمن خلک له پامه ونه غورځول شي.

نن جمعه د فېبرورۍ ۲۰مه د ټولنیز عدالت نړیواله ورځ ده چې ملګرو ملتونو له خوا نمانځل کېږي.دا ورځ د ټولنیز عدالت، برابرۍ او د انساني حقونو د ساتنې لپاره ځانګړې شوې ده. د دې ورځې د نمانځلو موخه دا ده چې ټولنیز عدالت یوازې یو شعار نه وي، بلکې عملي ګامونه پورته شي.

خو افغانستان هغه هېواد دی چې ټولنیز عدالت پکې ترپښو لاندې شوی. د یوه ستر هېواد نیمه برخه چې ښځې دي، له ټولو ټولنیزو حقونو بې برخې شوي. زده کړه چې د هر انسان اساسي او شرعي حق دی، ترې اخېستل شوی. د کار، سپورټ ځایونو ته د تګ، سینګارتونونو ته د تګ او حتا پارکونو ته د تګ اجازه ترې اخیستل شوې.

د ملګرو ملتونو عمومي غونډې په ۲۰۰۷کال کې پرېکړه وکړچې هر کال د فېبرورۍ ۲۰مه دې د ټولنیز عدالت نړیواله ورځ ونمانځل شي.

د کابل یوه اوسېدونکي له خوا افغانستان انټرنشنل ته په رالېږل شوې ویډیو کې ښکاري، چې د کابل په اسمان کې یوه بې پیلوټه الوتکه ګزمې کوي.

د هغه په ​​وینا، ډرون د ساعتونو لپاره د پلازمېنې په اسمان کې ګزمې کولې.

دا لا څرګنده نه ده، چې یاده بې پیلوټه الوتکه د کوم هیواد پورې اړه لري.

طالبانو په رسمي ډول د کابل په اسمان کې د ډرون الوتکې د ګزمې په اړه کومه تبصره نه ده کړې.

د طالبانو په افغانستان کې له بیا ځلې واک ترلاسه کولو راهیسې د هیواد هوايي حریم نه دی کنټرول کړی.

طالب چارواکو دا منلې چې د افغانستان فضا لاهم ددوی په کنټرول کې نه ده.

په افغانستان باندې د طالبانو د واکمنۍ په څلور نیمو کلونو کې په مختلفو ولایتونو کې خلکو په مکرر ډول د ناپیژندل شویو ډرون الوتکو ګزمې لیدلي دي.

د راپورونو له مخې په دې موده کې د امریکا د څارنې ډرون او جنګي جټ الوتکې د افغانستان په مختلفو برخو کې الوتنې کړې دي.

پاکستان هم د طالبانو د واکمنۍ پر مهال د امریکا په اجازې او همغږۍ سره د افغانستان په اسمان کې جنګي جیټ او بې پیلوټه الوتکو الوتنې کړې دي.

د یادې محکمې له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي چې دغه سزاوې د شنبې، دوشنبې،چهارشنبې او پنجشنبې په ورځو کې د هېواد په څو ولایتونو کې تطبیق شوې دي.

د خبر پاڼې له مخې د چارشنبې په ورځ کابل کې پنځه کسانو ته، بلخ کې درې کسانو ته، پروان او غور کې دوه- دوه کسانو ته په دُرو وهلو سزا ورکړل شوې ده.

د یادونې وړ ده چې تېره اوونۍ د طالبانو سترې محکمې اعلان کړی و چې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې پر ۷۲ کسانو د بند تر څنګ په دُرو د وهلو سزاوې عملي کړې دي.

له یاد سفارت څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې په دې کتنه کې دواړو لوریو د افغانستان او قزاقستان ترمنځ د کلتوري اړیکو پر پیاوړتیا هم هر اړخیزې خبرې کړې دي. د دواړو لوریو استازو ټینګار کړی، چې د اقتصادي همکاریو پراختیا، پانګونه او سوداګریز تعامل کولی شي د سیمې د ثبات او پرمختګ لپاره مهم رول ولوبوي.

ویل کېږي چې د لیدنې پر مهال د سوداګرۍ د کچې د لوړولو، د پانګونې فرصتونو، ترانزیټي همکاریو او د سیمه‌ییزو پروژو د پراختیا موضوعات هم مطرح شوي دي.

خبرپاڼه زیاتوي، دواړو لوریو ژمنه کړې، چې د سوداګریزو پلاوو تبادله، د نندارتونونو جوړول او د ګډو اقتصادي کمېټو فعالول به د اړیکو د لا پیاوړتیا لپاره مهم ګامونه وي.

همداراز قزاق سفیر د سیمه‌ییزو همکاریو، ترانزیټي دهلیزونو او د منځنۍ اسیا له هېوادونو سره د افغانستان د نښلولو پر ارزښت ټینګار کړی دی.

د یادولو وړ ده، چې قزاقستان په دې وروستیو کې له طالبانو سره د سوداګرۍ او بشري مرستو په برخه کې همکاري زیاته کړې او هڅه کوي، چې د منځنۍ اسیا او جنوبي اسیا ترمنځ د اقتصادي اړیکو په پراختیا کې رغنده رول ولوبوي.