ډونالډ ټرمپ پر وارداتي توکو نړیواله تعرفه ۱۵ سلنې ته لوړه کړه

د ایراني رسنې «شهرارا نیوز» د راپور له مخې، د ایران او افغانستان د سوداګرۍ ګډې خونې ویلي چې د اجرایوي بنسټونو ترمنځ د همغږۍ او له اسلام‌قلعه څخه دوغارون ته د بېرته ستنېدو د نوې لارې په جوړېدو سره، د دوغارون په سرحدي پایانه کې د باروړونکو موټرو د تم کېدو موده له دوو تر درېیو شپو پورې راکمه شوې ده.

خو راپور زیاتوي چې تر اوسه له زرو ډېر ایراني باروړونکي موټر د اسلام‌قلعه په ګمرک کې ولاړ دي او چلوونکي یې څو شپې د افغانستان خاورې ته د ننوتلو په تمه پاتې کېږي.

د ګډې سوداګرۍ خونې په وینا، د ترافیکي ستونزې اصلي غوټه اوس د افغانستان په لوري کې ده. ویل شوي چې دا موضوع د ایران د بهرنیو چارو وزارت له لوري څارل کېږي او د طالبان د هرات له ځايي مسوولانو غوښتنه شوې چې د منلو ظرفیت لوړ او د تګ راتګ بهیر چټک کړي.

دوغارون د ایران او افغانستان ترمنځ له مهمو سوداګریزو بندرونو څخه شمېرل کېږي او هر ډول ځنډ یا خنډ کولای شي د دواړو هېوادونو ترمنځ د صادراتو او ترانزیټ پر بهیر مستقیم اغېز وکړي.

ماري اګنس ویلي چې هغه په ښکاره ډول د ایراني ډیپلوماتانو د اخراج د غوښتنې ملاتړ کوي او ټینګار یې کړی چې هغه کسان چې د ترور او ځپنې تنظیم او ملاتړ کوي، باید له عادي ډیپلوماتیکو اړیکو برخمن نه شي.

نوموړې زیاته کړې چې د اروپايي هېوادونو له لوري باید د ایران پر وړاندې قاطع او روښانه دریځ خپل شي، څو د دې هېواد له لوري د امنیتي ګواښونو او احتمالي اقداماتو مخه ونیول شي.

دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې په وروستیو کلونو کې د ایران او اروپايي هېوادونو ترمنځ اړیکې د سیاسي اختلافاتو او امنیتي اندېښنو له امله ترینګلې شوې دي. اروپايي چارواکو مخکې هم د ایران د امنیتي بنسټونو پر ځینو غړو بندیزونه لګولي او د بشري حقونو او امنیتي مسایلو په تړاو یې اندېښنه ښودلې ده.

نوموړي زیاته کړې،چې د ایران حکومت د وروستیو اعتراضونو د وژل شویو کسانو ۳۱۱۷نومونه خپاره کړي، چې په کې شاوخوا ۲۰۰کسان د امنیتي ځواکونو غړي دي. عراقچي ټینګار وکړ: «که څوک زموږ د معلوماتو د کره والي په اړه شک لري، نو باید د اسنادو پر اساس خبرې وکړي.»

د یادونې وړ ده، چې ټرمپ تر دې وړاندې د سپینې ماڼۍ په یوې وینا کې ویلي و چې په ایران کې، په یوه نسبتاً لنډه موده کې، ۳۲زره کسان وژل شوي دي. هغه د ایران د وضعیت په اړه وویل چې خلک د دې هېواد له مشرانو سره «ډېر توپیر لري.»

دغه څرګندونې د دواړو هېوادونو ترمنځ د معلوماتو پر اختلاف او د وروستیو اعتراضونو د شمېر په اړه د شخړې نښه ګڼل کېږي.

د جاپان د بهرنیو چارو وزارت ویلي، که څه هم مخکې هم د ایران د پرېښودو سپارښتنه شوې وه، خو دا ځل یې د وضعیت د ناڅاپي خرابېدو او د الوتنو د احتمالي ځنډېدو له امله پر چټک وتلو ځانګړی ټینګار کړی دی.

دغه وزارت همداراز اعلان کړی، چې د سیمې د امنیتي ګواښونو له امله یې د متحده ایالاتو په ګډون د نړۍ په ۵۴هېوادونو کې خپلو وګړو ته سیمه‌ییز امنیتي خبرداری ورکړی دی.

د جاپان حکومت له خپلو وګړو غوښتي، چې د منځني ختیځ په نورو هېوادونو کې هم امنیتي معلومات په دوامداره توګه تعقیب کړي او د امریکا پوځي تاسیساتو ته له نږدې کېدو ډډه وکړي.

په ورته وخت کې، په امریکا او ځینو اروپایي هېوادونو کې هم د احتمالي ناڅاپي امنیتي پېښو، د ترهګریزو بریدونو او نورو ګواښونو په اړه خبرداری ورکړل شوی، چې له امله یې نړیوالې اندېښنې زیاتې شوې دي.

د خیبر پښتونخوا د ګمرک مشر غلام مصطفی افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ویلي چې یاد موټر له افغانستان نه پاکستان ته د راتګ پر مهال د تلاشي په ځای کې ودرول شوی او د پلټنې پر مهال څرګنده شوې چې دغه سپین زر په مهارت سره د موټر په ټایرونو کې ځای پر ځای شوي وو.

چارواکي وایي، د نیول شویو سپینو زرو ارزښت شاوخوا ۴۸ میلیونه پاکستانۍ روپۍ اټکل شوی دی.

د سیمه‌ییزو سرچینو په وینا، یاد بار وړونکی موټر د کډوالو یوه کورنۍ افغانستان ته رسولې وه او د بېرته راستنېدو پر مهال یې هڅه کوله دغه اندازه سپین زر په ناقانونه توګه پاکستان ته انتقال کړي. په دې تړاو موټر چلوونکی نیول شوی او پلټنې ترې روانې دي.