ریچارډ بېنټ: د ایران په لاریونونو کې نیول شوي او وژل شوي افغانان عام خلک دي

طالبانو واک ته له بېرته رسېدو وروسته خپل ډېر تمرکز پر دیني مدرسو، جوماتونو او مذهبي بنسټونو کړی دی.

خو له دې سره هم‌مهاله، نړیوالو او د بشري حقونو یو شمېر بنسټونو د دیني مدرسو د پراختیا په اړه اندېښنه ښودلې ده. د هغوی په باور، د دغو مدرسو بې‌کچې پراختیا کولای شي افراطیت ته زمینه برابره کړي.

دا په داسې حال کې ده چې څه موده وړاندې د طالبانو ویاند، ذبیح‌الله مجاهد، ویلي وو چې د پوهنې وزارت تر چتر لاندې دا مهال په افغانستان کې له ۲۰ زرو ډېرې دیني مدرسې فعالې دي. د هغه په وینا، شاوخوا دوه نیم میلیونه زده‌کوونکي په دغو مدرسو کې دیني زده کړې کوي.

یونسف په ایکس لیکلي، په نوریستان ولایت کې ژمي د ښکلا له پلوه بې‌ساری دي، خو د ډېرو کورنیو لپاره ژوند د ژغورنې په مبارزه بدل شوی دی.

د ملګرو ملتونو دغه اداره وايي: «موږ غواړو ټول ماشومان دلته دومره قوي شي چې د دې سخت ژمي له ستونزو سر پورته کړي. د دې لپاره یونسف نوره نړیواله مرسته غواړي.»

اداره زیاتوي چې په لرې پرتو سیمو کې ماشومان او کورنۍ د ژمي سختیو او سختې لوږې سره مخ دي او ډېر ماشومان د شدید کم‌خوراکۍ له ګواښ سره مخامخ دي.

د ایکس په دغه پوسټ کې راغلي چې، یونسف هڅه کوي چې د دغو ماشومانو د روغتیا او ژوند ژغورنې لپاره عاجلې مرستې برابرې کړي، خو د دې لپاره نړیوال ملاتړ ته اړتیا لري.

دغه ادارې په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، ټول توکي د هراړخیزې څېړنې او د کیفیت د دقیق کنټرول له لارې معاینه شوي وو. چارواکي ټینګار کوي چې په ټولو بندرونو کې د ودانیزو توکو د کیفیت څارنه په شفافه، منظمه او جدي توګه ترسره کېږي او د خلکو روغتیا ته زیان رسوونکي توکي به هېڅکله اجازه نه شي چې کورني بازار ته ورننوځي.

په خبرپاڼه کې، د طالبانو معیار او کیفیت ادارې ندي ویلي چې یاد ګاډر له کوم هېواد راوړل کیدل.

په خپرپاڼه کې، د معیار او کیفیت ادارې له سوداګرو او واردوونکو غوښتي چې کورني معیارونه په بشپړ ډول رعایت کړي او د سالم، باکیفیته او خوندي بازار په رامنځته کولو کې خپله ټولنیز او دیني مسوولیت ادا کړي.

د سوېډن د بهرنیو چارو وزیرې ماریا ام سټینرګارد ویلي چې په ایران او سیمه کې وضعیت «ناڅرګند او بې‌باوره» دی او ټینګار یې کړی چې د دوی وزارت لا هم سپارښتنه کوي چې ایران ته له هر ډول سفر څخه ډډه وشي.

هغې له هغو سوېډني وګړو چې اوس مهال په ایران کې دي، وغوښتل څو ژر تر ژره دغه هېواد پرېږدي.

د صربستان د بهرنیو چارو وزارت هم په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې د تاوتریخوالي د زیاتېدو او د امنیتي حالت د خرابېدو د خطر له امله، ټولو هغو وګړو ته چې دا مهال په ایران کې حضور لري، سپارښتنه کېږي چې ژر تر ژره ووځي.

د ملي موزیم د یوې برخې امر عین‌الدین صداقت ویلي، چې د موزیم مسوولینو د تاریخي اثارو د پېژندنې، ثبت او ترمیم په برخه کې د پام وړ فعالیتونه ترسره کړي او همدا راز یې شمېر ولایتونو کې د تاریخي اثارو نندارتونونه جوړ کړي دي.

صداقت زیاته کړې چې هڅه کوي په هغو ولایتونو کې هم موزیمونه جوړ کړي چې تر اوسه موزیم نه لري.

طالبانو تر دې وړاندې ویلي وو چې د ۱۴۰۴ لمریز کال له پیل راهیسې تر اوسه څه باندې ۱۳ زره تاریخي اثار له بېلابېلو سرچینو څخه د افغانستان ملي موزیم ته لېږدول شوي دي.