پاکستان کابل ته د جمعیت علما اسلام ګوند د یوه مشر د سفر مخه نیولې ده

د طالبانو د ریاست‌الوزرا اقتصادي معاونیت نن شنبه، د کب ۲مه پر اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې د ملا عبدالغني برادر په مشرۍ د ملي تدارکاتو کمېسیون نوبتي غونډه نن په مرمرینه ماڼۍ کې ترسره شوه.

په منظور شوو او تعدیل شوو پروژو کې د قوش‌تیپې کانال دویم فاز، د کندهار ولایت احمدشاه بابا نړیوال هوايي ډګر ترمینل او پارکینګ جوړول، د فراه ولایت د مرکز اړوند د مسافرینو او باروړونکو موټرونو د ترمینل جوړول، د سمنګان ولایت د ایبک څخه روی دو آب پورې د ۲۰ کیلومتره سړک جوړول، د بدخشان ولایت په یاوان، د پکتیا ولایت په ډنډپټان او د هرات ولایت په ګلران ولسوالیو کې د عمومي روغتونونو جوړول او په مختلفو ولایتونو کې د برېښنا رسونې او توزیع پروژو د پاتې چارو بشپړول شامل دي.

دې غونډې ته له اجنډا سره سم ۳۷ پروژې د منظورۍ لپاره وړاندې شوې، چې ۷ پروژې یې د تایید پرځای بیرته کرکتنې ته لېږل شوي دي څو د پروژو د قیمتونو په اړه له ګټونکو شرکتونو سره مذاکره ترسره او راپور یې د ملي تدارکاتو کمېسیون مشرتابه ته وړاندې کړي.

د دوه پروژو قراردادونه بیا له دې امله لغوه شول، چې ګټونکي شرکتونه د قرارداد مطابق په ټاکل شوو قیمتونو د پروژو بشپړولو ته حاضر نه وو.

د طالبانو وینا دا پروژې د افغانستان د داخلي بودېجې څخه تمویلیږي.

د پوځ د عامه اړیکو ځانګې په خپره شوې اعلامیه کې راغلي، چې دا برید «د افغانستان له خاورې څخه په ګته اخیستنې» ترسره شوی او ټینګار یې کړی، چې پاکستان به په دې اړه هېڅ ډول زغم ونه ښيي او د پېښې له عاملانو به «هر چېرې چې وي» غچ واخلي.

د پوځ په وینا، وسله‌وال چې «خوارج» بلل شوي، لا هم د افغانستان له خاورې څخه په استفادې د پاکستان دننه بریدونه کوي او ادعا شوې، چې طالبان د دغو ډلو د مخنیوي په برخه کې پاتې راغلي دي.

په اعلامیه کې همداراز راغلي، چې خیبرپښتونخوا کې د امنیتي ځواکونو پر کاروان برید شوی، چې له امله یې یو ډګروال او یو سرتېری وژل شوي دي. وژل شوي کسان ډګروال شهزاده ګل فراز (۴۳کلن) او سرتېری کرامت‌شاه (۲۸کلن) ښودل شوي، چې دواړه د پېښور اوسېدونکي وو.

د پاکستان پوځ زیاته کړې، چې په دغې نښته کې پنځه تنه د تحریک طالبان پاکستان غړي هم وژل شوي دي، خو د ټپیانو دقیق شمېر لا نه دی څرګند شوی.

تر اوسه د طالبانو حکومت د پاکستان د پوځ دې تازه اعلامیې ته رسمي غبرګون نه دی ښودلی. خو تر دې مخکې د طالبانو ویاند د پاکستان هغه ادعاوې رد کړې وې، چې ګواکې د ټي‌ټي‌پي او بلوڅ بېلتون‌پالو وسله‌وال د افغانستان په خاوره کې حضور لري.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت نن شنبه، د کب ۲مه پر اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې له دې نیول شویو وسلو کې ۱۷۰۰ فیره د کلاشینکوف مرمۍ، ۵۵۹ فیره د پیکا مرمۍ، ۱۳۷ فیره د دهشکې مرمۍ، ۱۱۶ فیره د بریټا مرمۍ او نور مهمات او تجهیزات شامل دي.

طالبانو د نیول شو وسلو په اړه نور جزییات نه ورکړي او نه یې هم ویلي، چې په دې تړاو یې څوک نیولي دي.

په وروستیو کې د هېواد په بېلابېلو سیمو کې د وسلو د قاچاق او د نیولو راپورونه زیات شوي دي.

د دغو کارپوهانو له خوا په خپره شوې ګډه اعلامیه کې ویل شوي، چې که څه هم د افغان قربانیانو او نیول شویو دقیق شمېر نه دی خپور شوی، خو تایید شوې چې افغان وګړي هم د اعتراضونو د قربانیانو په ډله کې شامل دي.

کارپوهانو د شنبې په ورځ (کب ۲مه) ویلي، چې د ایران د سراسري اعتراضونو ډېری نیول شوي او وژل شوي کسان ملکي وګړي وو، چې ماشومان هم پکې شامل دي. د اعلامیې له مخې، قربانیان د بېلابېلو قومي او مذهبي شالیدونو لرونکي وو، او افغانان هم د هغوی په منځ کې وو.

تر اوسه ایراني چارواکو د هغو افغانانو په اړه رسمي شمېرې نه دي خپرې کړې، چې د دغو اعتراضونو پر مهال وژل شوي او یا هم نیول شوي دي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو کارپوهانو له ایراني چارواکو غوښتي، چې د ټولو نیول شویو کسانو د برخلیک او د ساتنې د ځایونو په اړه معلومات خپاره کړي او د اعتراض کوونکو پر وړاندې د اعدام حکمونه او نورې سختې سزاوې ودروي.

دوی همداراز ویلي، چې د ایران په بېلابېلو سیمو کې د نیول شویو کسانو کورنۍ لا هم نه دي توانېدلې چې خپل خپلوان په روغتونونو، توقیف‌ځایونو یا عدلي طب مرکزونو کې ومومي.

په ورته وخت کې، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادعا کړې، چې په لنډه موده کې په ایران کې شاوخوا ۳۲زره کسان وژل شوي دي. ځینو نورو راپورونو دا شمېر تر دې هم لوړ بللی، خو د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي بیا د وژل شویو کسانو شمېر ۳۱۱۷تنه تایید کړی دی.

د ملګرو ملتونو کارپوهانو ټینګار کړی، چې د اعتراضونو د قربانیانو د حقونو خوندي کول او د شفافو پلټنو ترسره کول اړین دي، څو د قربانیانو کورنیو ته عدالت تأمین شي.

سولنګي دا څرګندونې وروسته له هغه وکړې، چې د پاکستان د مشهور غزل‌ویونکي مهدی حسن د یوه پخواني کنسرت یوه برخه یې خپره کړه. هغه پر ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې کابل پخوا د هنر او کلتور یو مهم مرکز و، خو د مجاهدینو او طالبانو له واکمنېدو وروسته دا وضعیت بدل شو.

مهدی حسن، چې د «غزل پاچا» په نوم هم پېژندل کېږي، د پاکستان له نامتو سندرغاړو څخه و او د خپل هېواد ترڅنګ یې په هند او افغانستان کې هم ډېر شهرت درلود. نوموړي په ۱۹۶۰م کال کې د افغانستان د پخواني پاچا محمد ظاهر شاه د واکمنۍ پر مهال، په کابل کې کنسرت ترسره کړی و.

د هغه مهال کابل د سیمې د مشهورو هنرمندانو د راټولېدو مهم مرکز بلل کېده، او ګڼو هندي او پاکستاني هنرمندانو پکې هنري پروګرامونه وړاندې کول. مهدی حسن په فارسي ژبه هم سندرې ویلې دي، چې له دې ډلې یې «دیشب که تو از مهر به بام آمده بودی» سندره په کابل کې اجرا شوې وه.

د پاکستان د ولسمشر ویاند زیاته کړې، چې دا کنسرتونه د هغه وخت اړوند دي، چې د هغه په وینا، افغانستان لا د جګړو او سیاسي بدلونونو له اغېزو لرې و.

بل لور ته، طالبان موسیقي حرامه ګڼي او په رسنیو او عامه ځایونو کې یې د موسیقۍ خپرول منع کړي دي. د راپورونو له مخې، د طالبانو د واکمنۍ په وروستیو کلونو کې د موسیقۍ زرګونه الات له منځه وړل شوي او د موسیقۍ فعالیتونه سخت محدود شوي دي.