د افغانستان انټرنشنل خبریال
له طالبانو سره د پاکستان جګړه د ایران پروړاندې د امریکا او اسراییل له نښتې دوه ورځې وړاندې پیل شوه. پاکستان چې په تېرو میاشتو کې له افغان طالبانو سره ترینګلې اړیکې لرلې، تل پر خپلو ځواکونو د ټيټيپي د زرګونو خونړیو بریدونو د غچ اخیستو لپاره د فرصت په لټه کې و.
اسلاماباد چې د کابل له سقوط وروسته یې فکر کاوه لوېدیځې پولې به یې خوندي شي، افغان طالبان د ټيټيپي په ملاتړ او د پاکستان پر خاوره د دې ډلې د بریدونو په نه کنټرولولو تورنوي.
داسې ښکاري چې د اسلاماباد لپاره تر ټولو ښه فرصت له ایران څخه د طالبانو وروستي ملاتړ او په ټوله کې له امریکا څخه د دې ډلې واټن اخیستل او روسیې او ایران ته نږدې کېدل وو. دا دریځونه په هېڅ صورت د ټرمپ حکومت ته د منلو نه دي، ځکه هغه د ایران د اسلامي جمهوري نظام پر انزوا او نسکورولو ټینګار کوي.
د پاکستان لومړی وزیر د ټرمپ د سولې شورا په غونډه کې د ګډون لپاره امریکا ته لاړ. ایا هغه هلته د افغانستان او طالبانو په اړه خبرې کړې دي؟ امریکا په وار وار له پاکستاني وسلهوالو سره په جګړه کې د پاکستان ملاتړ کړی دی.
زما په باور، امریکا ته د بګرام اډې له ورکولو سره د طالبانو مخالفت او روسیې او ایران ته د هغوی نږدېوالی، د ټرمپ حکومت لپاره په کافي اندازه قانع کوونکي وو چې پر طالبانو د پاکستان له بریدونو سره موافقه وکړي. دا موضوع د پاکستان له بریدونو د ټرمپ په ملاتړ او د دې بریدونو پروړاندې د طالبانو د سیمهییزو متحدانو په چوپتیا کې ښکاره ده.
ښايي شریف، ټرمپ ته دا پیغام ورکړی وي چې د ۲۰۲۱ کال د ماتې د غچ اخیستو وخت رارسېدلی دی. ټرمپ چې ادعا کوي امریکا د نړۍ تر ټولو لوی پوځي ځواک دی، په وار وار له افغانستان څخه وتل سپکاوی بللی دی. د پاکستان د بریدونو په پراخېدو سره، ټرمپ اړتیا نه لري چې په مستقیم ډول طالبان مجازات یا سپک کړي. د طالبانو پر پوځي تاسیساتو د پاکستان بریدونو په خپل ذات کې دا ډله کمزورې کړې ده.
ایا امریکا او پاکستان په سیمه کې د دوو اسلامپالو نظامونو د ځپلو لپاره دندې وېشلې دي، په داسې ډول چې امریکا د ایران نظام ته د پای ټکی کېږدي او پاکستان د هبتالله د امارت کار ور ختم کړي؟
په داسې حال کې چې نړۍ په بشپړه توګه پر ایران د اسراییل او امریکا له بریدونو او د منځني ختیځ د امنیت لپاره د هغې له پایلو سره بوخته ده، پاکستان له دې فرصت څخه په استفادې پر افغانستان خپل هوايي او توغندیز بریدونه چټک کړې دي. طالبان د دې بریدونو د مقابلې لپاره نه کافي پوځي ځواک او نه هم اړین کورنی او بهرنی مشروعیت لري. دې ډلې د وضعیت له دقیقې ارزونې پرته، د پاکستان په ځمکه لوبه کړې او په متقابلو بریدونو یې اسلاماباد ته د یوې پراخې جګړې بهانه په لاس ورکړې ده.
هغه څه چې د پاکستان له بریدونو څرګندېږي دوه عمده هدفونه ښيي، لومړی دا چې د امریکايي وسلو او مهماتو د زېرمو له منځه وړل دي، ځکه دا هغه تجهیزات دي چې ټرمپ په وار وار په افغانستان کې د هغو پاتې کېدل د بایډن د حکومت د کمزورۍ ټکی بللی. دویم دا د طالبانو د حکومت بېثباته کول ترڅو په کابل کې د اسلاماباد او واشنګټن د خوښې بدلونونو لپاره شرایط برابر شي.
په دې منځ کې، امریکا چې د افغانستان لوبه پای ته رسېدلې نه بولي، د داسې فرصت په لټه کې ده چې په دې سیمه کې خپل بیاځلي شتون د خپلو پخوانیو متحدانو (پاکستان او اسراییل) په مرسته ترلاسه کړي. اوس که روانه جګړه وکولی شي د ایران نظام له پښو وغورځوي، نو د طالبانو د واکمنۍ بنسټونه به هم ولړزېږي.
