د خیبر پښتونخوا د مردان ولسوالۍ په ننګ اباد سیمه کې د مرمرو په کان کې د کیندنې پر مهال د غره یوه برخه پرېوتې، چې له امله یې ۷ کاریګر مړه شوي دي. د یاد ایالت د ژغورنې ادارې په وینا، تر اوسه د ۷ کاریګرو مړي او ۳ نور ټپیان له خاورو راایستل شوي دي.
مشال راډیو پر خپله وېپاڼه لیکلي، چې د سختو مالي شرایطو او وضعیت له امله د ۲۰۲۶ز کال د مارچ له ۳۱مې څخه خپلې راډیويي خپرونې، ویبپاڼه، د ټولنیزو شبکو پاڼې او وټساپ تړي. دې راډيو ۱۶ کاله مخکې فعالیت پیل کړی و او د ډیورنډ کرښې په دواړو خواو کې یې خپرونې اورېدل کېدې.
دې راډیو په خپل راپور کې لیکلي، چې مشال راډیو د ۲۰۱۰ز کال د جنورۍ پر ۱۵مه د قبایلي سیمو، خیبر پښتونخوا د بلوچستان پښتون مېشتو سیمو او د ډېورنډ له کرښې سره د افغانستان پښتون مېشتو ولایتونو ولسونو ته خپرونې پیل کړې.
مشال راډیو د ازادې اروپا راډیو د پښتو ژبې څانګه وه چې مرکزي دفتر یې د چېک جمهوریت په پلازمېنه پراګ کې دی.
د طالبانو او پاکستان ترمنځ د شخړو د پای ته رسولو لپاره په پېښور کې د امن په نامه جرګې د یوې اعلامیې په خپرولو سره له دواړو خواوو د درې میاشتني اوربند او د خبرو اترو د پیل کولو غوښتنه کړې ده. په اعلامیه کې د کډوالو او سوداګرۍ پرمخ د لارو خلاصون غوښتنه هم شوې ده.
دغه جرګه د سې شنبې په ورځ د وري پر ۱۱مه، په پیښور کې وشوه. په دې جرګه کې د خیبرپښتونخوا پخوانیو سیاسي څېرو، قومي مشرانو، سوداګرو، دیني علماوو، خبریالانو او د مدني ټولنې استازو ګډون کړی و.
د دې غونډې جوړوونکو ویلي، د جرګې موخه د دواړو هېوادونو ترمنځ د سولې او ثبات لپاره ګډه لار پیدا کول او د خبرو اترو او تفاهم فرهنګ ته وده ورکول دي.
د مسلم لیګ ګوند جګپوړي غړي ارباب خضر حیات په وینا، دغه جرګه په دواړو هېوادونو کې د امن په اړه رابلل شوې ده.
د جرګې یو بل ګډون وال هیله څرګنده کړه چې دا جرګه به نتیجه ورکړي او امن به راولي.
د پاکستان او افغان طالبانو ترمنځ ترینګلتیا له څو میاشتو راهیسې روانه ده او په دې وروستیو کې د پاکستان له خوا د کابل په شمول د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د هوایي بریدونو له امله ګڼ ملکي کسان وژل شوي دي.
پاکستان طالبان تورنوي چې د وسله والو ډلو، په ځانګړي ډول تحریک طالبان پاکستان، ملاتړي دي، خو طالبانو تل دا تورونه رد کړي دي.
اسلام اباد د بریدونو د پای ته رسېدو شرط له دې ډلو د طالبانو ، نه ملاتړ ګڼي، خو طالبان ټینګار کوي چې دا موضوع په دوی پورې اړه نه لري او د وسله والو ډلو حضور او بریدیونه د پاکستان داخلي مساله ده.
د پېښور پوهنتون په تالار کې د اسپایر ادارې لهخوا د پاکستان او افغانستان د امن جرګې پرانیسته وشوه، چې په کې شاوخوا ۶۰ استازي، له سیاسي ګوندونو، مدني فعالانو او علماوو ګډون کړی دی. د جرګې هدف د دواړو هېوادونو ترمنځ د روانې شخړې حل او د سولهییزو خبرو پیل کول دي.
د جرګې تنظیموونکی ارباب شهزاد د افغانستان انټرنشنل پښتو همکار رفعت الله اورکزي ته وویل: «د روانې جګړې له امله دواړو خواوو ته مرګژوبله او زیانونه اوښتي دي.»
هغه زیاته کړه: «پاکستان او افغانستان تر منځ ځانګړی تړون شته، زمونږ دود، دستور او مذهب یو دی. موږ نه شو کولی اوږدې جګړې وزغمو، له همدې امله موږ د دواړو هېوادونو تر منځ د سولې لپاره دا امن جرګه راوغوښته.»
ښاغلي شهزاد وویل، جګړه د حل لار نه ده. موږ یو بل سره پیژنو او په جرګه کې هڅه کوو چې داسې وړاندیزونه وړاندې شي چې روانې شخړې ته د پای ټکی کېښودل شي.
نوموړي زیاته کړه: «ستونزې په یوه ناسته نه حل کیږي، موږ به له جرګې وروسته بیا سره کینو او د امن لپاره به دوامداره هڅې وکړو.»
دا جرګه په داسې وخت کې ترسره کیږي چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ سوداګري او د تګ راتګ لارې د تیر کال د اکتوبر راهیسې تړل شوې دي. د جرګې پریکړې به وروسته د دواړو هېوادونو حکومتونو ته وړاندې او د عملي کولو لپاره سپارل کیږي.
د خېبر پښتونخوا د طبیعي پېښو د مخنیوي ادارې (پيډياېماې) ویلي، چې له تېرې اوونۍ راهیسې د دې ایالت په بېلابېلو ولسوالیو کې د پرلهپسې بارانونو له کبله په سېلابونو او نورو پېښو کې ۱۸ کسان مړه او ۷۲ نور ټپیان شوي دي.
یاده اداره وایي، د کورونو او دېوالونو د نړېدو په پېښو کې ۱۴ ماشومان، درې ښځې او یو سړی مړه شوي دي. همداراز په ټپیانو کې ۳۳ ښځې او ۷ ماشومان شامل دي. د خېبر پښتونخوا د حکومتي چارواکو په وینا، د مرګژوبلې ډېره برخه په بنو ولسوالۍ کې اوښتې چې هلته د ۷ ماشومانو په ګډون یوه ښځه مړه شوې ده.
له دې سره، په اېبټاباد، پېښور، کوهاټ، بټګرام او شمالي وزیرستان کې د دغه تلفاتو د سیمو په نوملړ کې شاملې دي.
د شمېرو لهمخې، ټولټال په خېبر پښتونخوا کې ۶۰ کورونه نړېدلي چې نیمایي برخه یې په بنو ولسوالۍ کې دي.
د خېبر پښتونخوا حکومت خبرداری ورکړی، چې په دې ایالت کې د بارانونو لړۍ لا هم روانه ده او د اپرېل له لومړۍ څخه د اپرېل تر څلورمې پورې به د ورښتونو بله څپه هم پیل شي.
افغانستان انټرنشنل-پښتو ته په چمن کې یو شمېر پرلتوالو ویلي، چې پولیسو پر دوی د "کرکې خپرولو" په تور دوسیه ثبت کړې ده. د دوی په وینا، په دغه دوسیه کې پولیسو ادعا کړې چې د پرلت پر مهال د پاکستان او افغانستان د جګړو په تړاو څرګندونې کرکه پاروونکې وې.
په یاده دوسیه کې زیاته شوې، چې د پرلت یو شمېر ویناوالو د پاکستان د پوځ او اوسني حکومت پر وړاندې د خلکو د راپارولو هڅه کړې ده. په دغه دوسیه کې د پښتونخوا عوامي ملي ګوند د اطلاعاتو سکرټري عیسی روښان نوم هم شامل دی. هغه افغانستان انټرنشنل-پښتو ته وویل، چې پرلت کوونکو له سولهییزې لارې خپلې جمهوري غوښتنې وړاندې کړي او د پاکستان حکومت هڅه کوي چې د دوی دغه خوځښت کمزوری کړي.
د هغه په وینا، دې پرلت کې یوه بنسټیزه غوښتنه دا وه چې پر چمن او سپین بولدک کې تګراتګ پر شناختي کارټونو او تذکرو باندې وشي. د نوموړي په خبره، دوی اوس هم په دې باور دي او پر خپلو دغو څرګندونو باندې کلک ولاړ دي، څو د ډیورنډ کرښې دواړو لوریو اوسېدونکو ته اسانتیاوې برابرې شي.
د روانې مارچ میاشتې په ۲۸مه نېټه په چمن کې یو ځل بیا د ځايي کاروباریانو او سوداګرو له لوري د لارو د بندېدو په تړاو پرلت پیل شو.
دغه پرلت کوونکي وایي، چې د دې لارو بندېدو یې روزګار او اقتصادي ژوند ته سخت زیانونه اړولي دي. د یاد پرلت ویاند صادق اڅکزي افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ویلي، چې د لارې بندېدو له کبله دغلته ۱۰۰زره کسان بېروزګاره شوي دي.
د اسلاماباد او طالبانو ترمنځ له تېرو څه باندې شپږو میاشتو راهیسې سخت کړکېچ روان دی چې له کبله یې پر ډیورنډ کرښه لارې هم تړل شوي او د دواړو لوریو ترمنځ هر ډول سوداګرۍ باندې بندیز اعلان شوی دی.