یو ځايي مشر ویلي: «کله چې جګړه پیل شوه، پاکستاني ځواکونو پر بریکوټ برید وکړ. هم خلک او هم طالبان له سیمې ووتل او اوس پوستې تشې پرتې دي.»
د سیمې د اوسېدونکو په وینا، د طالبانو او پاکستان پوستې یو بل ته نږدې موقعیت لري، خو دا لا څرګنده نه ده چې طالبانو ولې پوستې پرېښې دي او ایا د پاکستان د درندو وسلوډزې په دې پرېکړه کې اغېزمنې وې که نه.
بل لور ته، مرستندویه بنسټونو او د باختر اژانس راپور ورکړی چې د روانو نښتو له امله زرګونه کورنۍ له ناړي ولسوالۍ څخه د کونړ مرکز او ننګرهار ته کډه او بیځایه شوې دي. ځايي مشران وایي چې د کامدېش او برګمټال لارې تړل شوې دي، څو د طالبانو د شا تګ موضوع پټه وساتل شي.
ځینې قومي مشران باور لري چې طالبان د خپلو ځواکونو د لوژستیکي ملاتړ توان نه لري او د پاکستاني بریدونو له وېرې یې شاتګ کړی دی. دوی دا هم ادعا کوي چې طالبان خلکو او رسنیو ته ناسم معلومات ورکوي، لکه دا چې چارواکي د چورلکو له لارې سیمو ته ځي څو وښيي چې لا هم سرحدي حضور لري.
یو بل مشر ویلي: «طالبان اوس حکومت او پوځ لري، خو نه شي کولای لارې خلاصې وساتي او امنیت یې ټینګ کړي.»
تر دې مخکې، د نورستان د طالبانو د والي ویاند، فریدون صمیم، تایید کړې وه چې پاکستاني ځواکونه هغو موټرو باندې بریدونه کوي چې د کامدېش او برګمټال پر لور روان وي، او له همدې امله ځمکنۍ لارې تړل شوې دي.
ځايي اوسېدونکو خبرداری ورکړی چې که وضعیت همداسې دوام وکړي، ښايي خلک اړ شي د تګ راتګ او لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره له پاکستاني ځواکونو مرسته وغواړي.
رپوټ وايي، چې د افغانستان اقتصاد په ۲۰۲۵ کې لا هم نازک پاتې شو او یوازې په لږه کچه د ۲۰۲۱–۲۰۲۲ کلونو له سخت اقتصادي سقوط وروسته د بیا رغېدو په حال کې و. نړیوال بانک د افغانستان د ټولیز ناخالص کورني تولید (GDP) وده شاوخوا ۴،۸ سلنه اعلان کړې، چې تر ډېره د خصوصي مصرف او د غیر کرنیزو فعالیتونو د بیا راژوندي کېدو له امله ګڼل شوې.
بانک وايي، دا دواړه تر یوه بریده د بېرته راستنېدونکو د زیاتوالي له امله د کورنۍ تقاضا د لوړوالي پایله ده.
سړي سر عاید کم شوی
خو سړي سر عاید۵،۶سلنه کم شوی، ځکه د نفوس زیاتوالی له اقتصادي ودې څخه چټک و او انفلاسیون هم لوړ شو، چې دا د تقاضا د بیا زیاتېدو او د پولو د تړل کېدو له امله د سوداګرۍ او ترانسپورت د لګښتونو د لوړوالي انعکاس دی.
بانک په خپل رپوټ کې ویلي، چې تمه کېږي د افغانستان اقتصاد په ۲۰۲۶ کې ۴،۰ سلنه وده وکړي، چې دا به د تقاضا د پیاوړتیا، د خصوصي پانګونې د زیاتوالي او د کار بازار ته د بېرته راستنېدونکو د ښه جذب له امله حمایه شي.
خو په منځني ختیځ کې روانه جګړه یو لوی خطر بلل شوی، ځکه د رپوټ له مخې، دا کولی شي سوداګري ګډه وډه کړي او د کډوالۍ بهیر ګړندی کړي.
د افغانستان شاوخوا ۶۰ سلنه سوداګري د ایران له لارې کېږي، نو که دغه مسیر وتړل شي، دا به کلنۍ اقتصادي وده راکمه او انفلاسیون لوړ کړي.
نړیوال بانک وايي، د بېرته راستنېدونکو ناڅاپي او پراخ بهیر کولای شي په لنډمهاله توګه د سړي سر عایداتو پر کمېدو فشار زیات کړي، ځکه کورنی اقتصاد د اضافي کارکوونکو د جذب توان په بشپړه توګه نه لري.
انفلاسیون په ۲۰۲۵ کې ۴،۰ سلنه و او تمه کېږي چې په ۲۰۲۶ کې ۵،۰ سلنې ته لوړ شي.
انفلاسیون په ۲۰۲۵ کې ۴،۰ سلنه و او تمه کېږي چې په ۲۰۲۶ کې ۵،۰ سلنې ته لوړ شي.
د رپوټ له مخې، افغانستان په ۲۰۲۵ کال کې د وارداتو او صادراتو ترمنځ بېلانس نه درلود، چې کورنی ناخالص تولید ۳۶،۱ سلنه منفي و. اټکل کېږي چې په ۲۰۲۶ کې به دا وضعیت لا هم خراب شي او منفي ۳۸،۵ سلنې ته ورسېږي.
همدارنګه، د دولت د عوایدو او لګښتونو توپیر هم منفي و، په ۲۰۲۵ کې د مالي حساب بیلانس ۰،۲ سلنه منفي و او په ۲۰۲۶ کې به لږ زیات منفي ۰،۳ سلنې ته ورسېږي.
د نړیوال بانک د منځني ختیځ، شمالي افریقا، افغانستان او پاکستان مرستیال عثمان ډیون ویلي، چې «اوسنی بحران د سیمې لپاره یوه روښانه یادونه ده چې لا ډېر کار ته اړتیا شته. نه یوازې د ناورینونو د زغملو او پیاوړو اقتصادونو د جوړولو نوښت وکړي، بلکې حکومتولي ښه کړي، پرتاسیساتو پانګونه وکړي او د کارموندنې سکتورونه پیاوړي کړي».