د استرالیا په ملبورن ښار کې د وېکټوریا ایالتي کتابتون چې د پخوانیو لیکونو او یادګارونو ننداره پهکې کېده، د یوه افغان لیکوال ښادي خان سیف لپاره د ماشومتوب ترخو او خوږو خاطرو دروازه بېرته پرانیسته.
هغه وایي، د نندارتون په یوه ګوښه کې یې سترګې پر زړو کېسټو ټیپونو ولګېدې؛ هماغه کوچني غږیز ټیپونه چې د انټرنېټ او خواله رسنیو له راتګ مخکې یې د کډوالو کورنیو ترمنځ د اړیکو مهمه وسیله جوړوله.
هغه چې د ۱۹۹۰ کلونو پرمهال له خپلې کورنۍ سره په پاکستان کې د افغان کډوال په توګه ژوند کاوه وایي، د کورنۍ ټول غړي به هر ماښام راټولېدل او د هغو خپلوانو غږیز پیغامونه به یې اورېدل چې په افغانستان، ایران، هند او د منځني ختیځ په نورو هېوادونو کې خواره شوي وو.
هغه یادونه کوي، چې دغه ټیپونه یوازې د پیغام رسولو وسیله نه وه؛ بلکې د کډوالۍ له دردونو سره د مقابلې یوه لاره هم وه. د نوموړي په وینا؛ په دغه ثبت شویو پیغامونو کې به د جګړو، بمباریو، وچکالیو، ناروغیو او د سرحدونو د اوښتو سختو کیسو روایتونه وو.
لیکوال وایي، مور یې د خپلې خور «ببو» غږیزو پیغامونو ته په ځانګړې مینه غوږ نیوه. ببو هغه مهال په افغانستان کې پاتې شوې وه او د جګړو او ناامنۍ له امله یې نهشو کولی له هېواده ووځي.
هغه زیاتوي، چې ببو به هر پیغام د کورنۍ د ټولو غړو په نوم په سلامونو پیلاوه؛ بیا به یې د کلي او کور حال احوال بیانوه او په پای کې به یې خپلې ځانګړې دعاګانې او نېکې هیلې وړاندې کولې.
د لیکوال په وینا؛ مور به یې د دغه پیغامونو له اورېدو وروسته کله ناکله ژړل، په ځانګړي ډول هغه مهال چې د بمباریو، وچکالۍ یا د کوم خپلوان د ناروغۍ او مړینې خبرونه به پهکې یادېدل.
وروسته چې د لیکوال پلار ومړ او وروڼه یې د کار لپاره سعودي عربستان او هند ته ولاړل، هغوی هم د کورنۍ همدې دود ته دوام ورکړ او له لرو هېوادونو به یې غږیز پیغامونه استول. لیکوال وایي، که څه هم نن د پیتو ځای خواله رسنیو او غږیزو پیغامونو نیولی؛ خو د خپلوانو د غږ اورېدل لاهم هماغه پخوانی احساس ژوندی ساتي.
هغه زیاتوي، چې اوس په استرالیا کې له خپلې کورنۍ سره ژوند کوي او د خپلې پراخې کورنۍ لپاره ځانګړې انلاین ډله لري؛ خو د ماشومتوب هغه یو ساعته غږیز پیغامونه لاهم د ده په حافظه کې ژوندي دي.
د نوموړي په باور؛ د کېسټو ټیپونه د یوې داسې دورې یادګارونه دي، چې افغان کډوالو د جګړې، بېلتون او کډوالۍ له دردونو سره، سره د خپلو خپلوانو غږونه د امید او تسل په توګه اورېدل.
