د کندهار هغه اوسېدونکي چې غواړي د خپلو کورونو د جوړولو قانوني چارې بشپړې کړي شکایت کوي، چې د جيپياېس نقطو د ثبت او تایید بهیر له جدي ستونزو سره مخ شوی او دغه ستونزې د دوی قانوني کارونه ځنډولي دي. د دوی په وینا؛ دغه وضعیت نه یوازې د خلکو وخت او پیسې ضایع کوي، بلکې د بډې اخیستنې او خپلسرۍ زمینه هم برابروي.
د معلوماتو له مخې؛ د کور جوړولو د قانوني بهیر په پیل کې عارض لومړی ښاروالۍ ته مراجعه کوي، ښاروالۍ یې اړوندې ناحیې ته معرفي کوي، د ناحیې انجنیر سیمې ته ځي او د ځمکې جيپياېس نقطې اخلي، وروسته دغه اسناد د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست ته استول کېږي او له هغه ځایه د «واحد» شعبې ته سپارل کېږي چې له کادستر سره تړاو لري. وروسته د یادې شعبې له لوري اسناد محکمې، ښاروالۍ، مستوفیت، کادستر او نورو اړوندو ادارو ته لېږل کېږي؛ څو قانوني ارزونه بشپړه شي.
هغه کسان چې د کور جوړولو اسناد یې د همدې بهیر په منځ کې بندپاتې دي وایي، د کادستر کارکوونکي ورته د جيپياېس د تایید لپاره یو واحد دلیل وړاندې کوي. د کندهار یو اوسېدونکی نور احمد زیاتوي، د کادستر کارکوونکو لهخوا ورته ویل شوي، چې د جيپياېس د ثبت او تایید لپاره اړین وسایل لکه ځیرک ټېلیفون نهشي کارولی.
هغه وایي: «موږ ته یې وویل، چې غټ ټلیفونونه بند دي، ځکه سیمې ته نهشو تللای او GPS نقطې نهشو تاییدولای تر هغې صبر وکړئ چې غټ ټېلیفونونه بېرته فعال شي، یا ولایت مقام ته عریضه وکړئ».
محمد کریم چې له ډېره وخته یې دوسیه بنده پاتې ده وایي، خلکو ته یوازې د انتظار سپارښتنه کېږي؛ خو د ستونزې د حل لپاره عملي اقدام نه لیدل کېږي. هغه زیاتوي: «زموږ اسناد همداسې پراته دي، هر ځل چې ورځو همدا یو ځواب راکوي چې ټېلیفونونه بند دي، نه زموږ کار کېږي او نه هم څوک روښانه ځواب وایي چې دغه ستونزه به کله حل شي».
ځینې عارضین باور لري، چې د همدې ځنډ له امله خلک مجبورېږي له ناقانونه لارو خپلې چارې مخته یوسي. د ځايي خلکو په خبره؛ کله چې د خلکو قانوني کارونه د اوږدې مودې لپاره بند پاتې شي، ځینې کسان د وخت د ضایع کېدو او مالي زیان د مخنیوي لپاره رشوت ته مخه کوي.
دوی له اړونده ادارو غواړي، چې د جيپياېس د ثبت او تایید ستونزه ژر تر ژره حل کړي، د خلکو قانوني چارې له ځنډه وباسي او داسې تګلاره رامنځته کړي چې د بډې اخیستنې او خپلسرۍ مخه ونیسي.
افغانستان انټرنشنل هڅه وکړه په دې تړاو د طالبانو اړوندو ادارو ځواب هم ترلاسه کړي؛ خو په کندهار کې د طالبانو ښاروالۍ، د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست او همدارنګه د کادستر مسوولو د دغه ستونزو په اړه معلومات شریک نهکړل.
