په افغانستان کې د بېکارۍ، ګرانۍ او اقتصادي ستونزو له زیاتېدو سره له هېواده بهر د افغانانو لهخوا خپلو کورنیو ته لېږل کېدونکې پيسې د زرګونه کورنیو د ژوند مهمه سرچینه ګرځېدلې ده. ډېری افغانان وايي، که د خپلو خپلوانو له لوري بهرنیو هېوادونو څخه مالي مرسته ترلاسه نهکړي؛ نو د ورځنیو اړتیاوو برابرول ورته ستونزمن دي.
د کابل یو هټۍوال مومن خان وايي، هره میاشت د افغان کډوالو لهخوا خپلو کورنیو ته د پیسو لېږد د ګڼو کورنیو د بقا یوازینۍ وسیله ده. د هغه په وینا؛ ډېرې کورنۍ په بشپړه توګه پر همدې مرستو تکیه لري.
د ۲۰۲۱کال د اګست میاشتې راهیسې د افغانستان اقتصاد له سختو ستونزو سره مخ شوی، بهرنۍ پانګونه کمه شوې او د خلکو د پېرلو ځواک هم د لوړې ګرانۍ له امله کم شوی دی. د راپور له مخې؛ د ۲۰۲۶کال د مئ میاشتې کلنی انفلاسیون اته سلنې ته رسېدلی او د خوراکي توکو بیې هم په ورته کچه لوړې شوې دي.
د کونړ د څوکۍ ولسوالۍ اوسېدونکی عبدالستار ایوبي وايي، زوی یې په لندن کې ژوند کوي او هره میاشت کورنۍ ته پیسې لېږي. د هغه په خبره؛ که د زوی مرسته یې نه وي، نو د کورنۍ د ورځنیو لګښتونو برابرول به ناشوني وو.
اقتصادي شنونکی اذرخش حفیظي وايي، پخوا افغان کډوالو هرکال شاوخوا یو مېلیارد ډالر هېواد ته لېږل؛ خو اوس دغه اندازه د کال له ۲.۷ تر ۳.۵ مېلیارد ډالرو پورې رسېدلې ده.
د راپور له مخې؛ د دغه پیسو ډېره برخه د «حوالې» د نارسمي مالي سیستم له لارې افغانستان ته رسېږي، ځکه د رسمي بانکي لارو کارونه محدود دي. بلخوا د کار نړۍوال سازمان د معلوماتو له مخې؛ په ۲۰۲۵کال کې په افغانستان کې د بېکارۍ کچه ۱۳.۳۵ سلنه وه، چې هېواد یې د نړۍ له هغه هېوادونو ګرځولی چې د بېکارۍ لوړه کچه لري.
د نړۍوال بانک د افغانستان څانګې مشر فاریس حداد زېرووس ویلي، په وروستیو کلونو کې له ایران او پاکستان نه د مېلیونونه افغان کډوالو ستنېدو د هېواد پر اقتصاد او د خلکو پر عایداتو لا زیات فشار راوړی دی.
راپور زیاتوي، چې د ښځو پر کار محدودیتونو هم د ډېرو کورنیو اقتصادي وضعیت کړکېچن کړی؛ ځکه ګڼې ښځې له کاره پاتې شوې او د کورنیو د عاید یوه مهمه سرچینه لهمنځه تللې ده.
اقتصادي شنونکي ټینګار کوي، چې د بهرنیو پیسو پر مرستو تکیه یوازې لنډمهاله حل دی او د دوامداره اقتصادي ثبات لپاره د کارموندنې، پانګونې او تولیدي فعالیتونو پراختیا ته اړتیا ده.
