سېنټکام: امریکايي ځواکونو پر ایران د پرله پسې اوومې شپې لپاره خپل بریدونه پیل کړل

د پاکستان د بهرنيو چارو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د شانګهای د همکاریو سازمان د غړو هېوادونو ۱۲مه غونډه د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۲۶مه) په اسلام اباد کې ترسره شوه.

د خبرپاڼې له مخې، د غونډې ګډونوالو د سرحدونو د امنیتي وضعيت د ارزونې ترڅنګ، د شانګهای سازمان د غړو هېوادونو د سرحدي ځواکونو له‌خوا د ترسره شویو «پیوستون-۲۰۲۵» ګډو سرحدي عملیاتو پایلې وڅېړلې او تایید یې کړې.

همدارنګه په دې غونډه کې د «پیوستون-۲۰۲۶» ګډو سرحدي عملیاتو د چمتووالي او ترسره کولو پلان تر ارزونې وروسته تصویب شو.

په خبرپاڼه کې زياته کړل شوې، چې په دغې غونډه کې د ۲۰۲۷م کال لپاره د سرحدي خدماتو د کارپوهانو د ډلې کاري پلان هم تایید شو او ګډونوالو د تاجکستان د هغه وړاندیز ملاتړ وکړ، چې له‌مخې به یې دغه هېواد په ۲۰۲۷م کال کې د «پیوستون-۲۰۲۷» ګډو عملیاتو کوربه‌توب کوي.

ګډونوالو ټینګار وکړ، چې د نظرونو دغه تبادله او د ګډو دریځونو غوره کول به د سرحدي ځواکونو ترمنځ همکاري او په ګډو سرحدونو کې امنیت او متقابل باور لا پیاوړی کړي.

د خبرپاڼې له مخې، په دې غونډه کې د کوربه هېواد پاکستان په ګډون د ایران، د چین، روسیې، هند، بېلاروس، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان او ازبکستان د سرحدي ځواکونو مشرانو او استازو ګډون کړی وو او دغه راز د شانګهای سازمان د تروریزم ضد سیمه‌ييز جوړښت د اجراییوي کمېټې استازو هم په دې ناسته کې برخه اخیستې وه.

روغتیايي سرچینو د جمعې په ورځ ویلي، د نصیرات د برید د قربانیانو ترڅنګ، په جلا هوايي بریدونو کې هم لږ تر لږه درې نور فلسطینیان وژل شوي دي او ۲۰ تنه نور ټپیان شوي دي.

د دغو نویو تلفاتو په زیاتېدو سره، د جمعې په ورځ په غزه کې د وژل شویو کسانو ټول شمېر ۱۲ تنو ته ورسېد.

حماس ډلې د نصیرات پر جنازې شوی برید یو «وحشیانه قتل عام» بللی او په کلکه یې غندلی دی.

دغې ډلې پر نړیوالو منځګړو او ملګرو ملتونو غږ کړی چې په غزه کې د اسراییل د بریدونو د درولو لپاره دې سمدستي او جدي اقدام وکړي.

د رویټرز د راپور له مخې، میرڅ وویل: «موږ هغه څه ترسره کوو چې زموږ د ازادۍ، امنیت او ګډې دفاع د خوندي کولو لپاره اړین دي.» هغه زیاته کړه چې فرانسه او جرمني د توغندیو دفاعي سیستمونو او د لرې واټن بریدیزو وسلو په ګډون د دفاعي همکاریو د پراخولو هوډ لري.

دواړو مشرانو پر چین هم نیوکه وکړه او ویې ویل چې بیجینګ د نړیوالې سوداګرۍ اصول نه مراعتوي او خپلې صنعتي برخې ته د اقتصادي همکاریو او پراختیا سازمان د نورو غړو هېوادونو په پرتله لږ تر لږه اته برابره زیات دولتي ملاتړ ورکوي.

د فرانسې ولسمشر امانویل مکرون وویل: «موږ نه په ډیپلوماسۍ او نه هم په اقتصاد کې د چین ضد یو، خو وضعیت ته په روښانه نظر ګورو». هغه زیاته کړې اروپا هره ورځ له چین سره د شاوخوا یو میلیارد یورو سوداګریز کسر لري.

میرڅ د فرانسې او جرمني د اټومي مخنیوي د همکارۍ په اړه وویل: «موږ دا بهیر ګام پر ګام پر مخ وړو، ښايي په پای کې یوې نوې دفاعي تګلارې ته ورسېږي، خو اوس د دې خبرې لپاره لا وختي دی». د هغه په وینا، هر ډول همکاري به د ناټو د اوسنیو دفاعي ترتیباتو بشپړوونکې وي.

په ورته مهال، مکرون ویلي «د فرانسې د اټومي پروګرام لګښت به تل د فرانسې له خوا ورکول کېږي».

مکرون وویل ایران باید هغه څه عملي کړي چې پرې موافقه شوې ده، یعنې د هرمز تنګي د پرانیستو او د خبرو اترو د بیا پیل لپاره دې زمینه برابره کړي.

هغه همداراز وویل، پاریس د هرمز تنګي د پرانیستلو لپاره مرستې ته چمتو دی. د نوموړي په وینا، د عمان سلطان سره یې لیدلي او د عمان په اوبو کې یې د دې ماموریت د عملي کولو وړاندیز کړی دی.

مکرون زیاته کړه: «تر هغه ځایه چې زه خبر یم، د عمان د اوبو په اړه پرېکړه د ایران د اسلامي جمهوریت په واک کې نه ده».

سپاه پاسداران دغه ادعا د جمعې په ورځ په یوې اعلامیه کې کړې او ویلي یې دي چې امریکا او هغه هېوادونه چې په سیمه کې د امریکايي اډو کوربه‌توب کوي، باید پوه شي چې د دوی په وینا، له «سرو کرښو» څخه اوښتل او پر ملکي وګړو او غیرنظامي تاسیساتو بریدونه به «ډېر دروند قیمت» ولري.

همدا راز د ایران د وسله‌والو ځواکونو ویاند هم خبرداری ورکړی چې که امریکا یو ځل بیا د ایران پر بنسټیزو تاسیساتو برید وکړي، د ایران غبرګون به «ډېر سخت او ویجاړوونکی» وي.

تر اوسه د امریکا پوځ او یا د قطر چارواکو د سپاه پاسداران د دغو ادعاوو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.