اعتراض کوونکو له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې د طالبانو د حکومت پر وړاندې بېړني او اغېزمن اقدامات وکړي. هغوی همداراز له مدني فعالانو او په بهر کې له مېشتو افغانانو وغوښتل چې د افغانستان دننه د ښځو، نجونو او نورو وګړو غږ نړیوالو ته ورسوي.
د غونډې یوه ویناوال د طالبانو سره د ځینو هېوادونو پر تعامل نیوکه وکړه او ویې ویل چې نړیواله ټولنه باید د طالبانو هر ډول مشروعیت ورکولو سره مخالفت وکړي او اجازه ور نه کړي چې د ښځو او نجونو اساسي حقونه د سیاسي معاملو قرباني شي.
یوه بل اعتراض کوونکي وویل، په تېرو نږدې پنځو کلونو کې پر ښځو محدودیتونه پرلهپسې زیات شوي او په افغانستان کې د هغوی د ژوند فضا ورځ تر بلې تنګه شوې ده.
هغه همداراز په هرات کې د ښځو وروستیو نیونو ته اشاره وکړه او ویې ویل، هغه اجباري حجاب چې طالبان یې تحمیلوي، د افغانستان له ټولنیز او فرهنګي واقعیت سره سمون نه لري.
دغه اعتراض په داسې حال کې ترسره کېږي چې طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته تر شپږم ټولګي پورته نجونې له زدهکړو محرومې کړې او د ښځو پر کار، ټولنیز حضور او ګڼو نورو بنسټیزو حقونو یې پراخ محدودیتونه لګولي دي.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو وجهي صندوق (یونیسف) د راپور له مخې، د ښځو پر زدهکړو او کار د طالبانو محدودیتونه هر کال د افغانستان اقتصاد ته شاوخوا ۵.۳میلیارده افغانۍ زیان اړوي. دغه بنسټ خبرداری ورکړی چې که دا وضعیت دوام وکړي، تر ۲۰۳۰ کال پورې به افغانستان د شاوخوا ۲۵زره ښځینه ښوونکو او روغتیايي کارکوونکو له کمښت سره مخ شي.
یاد سازمان خبرداری ورکړی چې د همدې دوسیې لس نور تورن کسان هم د اعدام له جدي او نږدې ګواښ سره مخ دي.
ههنګاو ویلي، د ایران حکومت د تېر ژمي د اعتراضونو تر ځپلو او پر ایران د اسراییل او امریکا له بریدونو وروسته، د اعتراضونو له امله د نیول شویو کسانو د اعدامونو لړۍ چټکه کړې ده.
ایراني چارواکو تر اوسه د دغو اعدامونو په اړه رسمي څرګندونې نه دي کړې.
طالبانو ویلي، په تېره یوه ورځ کې ۸۲۹ افغان کډوالې کورنۍ، چې ټولټال ۴ زره او ۴۱۵ کسان په کې شامل دي، د هېواد له بېلابېلو لارو افغانستان ته راستانه شوې دي.
د طالبانو د ویاند مرستیال حمدالله فطرت د یکشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۲۸مه، په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، د دغو راستنو شویو کورنیو له ډلې ۷۱۲ کورنۍ، چې ۳ زره او ۸۳۱ کسان په کې شامل دي، د تورخم له لارې هېواد ته داخلې شوې دي.
د خبرپاڼې له مخې، ۷۳ کورنۍ د کندهار د سپین بولدک له لارې، درې کورنۍ د هرات د اسلامکلا له لارې او ۴۱ کورنۍ د نیمروز له پولې افغانستان ته راستانه شوې دي.
دا په داسې حال کې ده چې له ایران او پاکستان څخه د افغان کډوالو د جبري ایستلو او بېرته ستنولو بهیر لا هم دوام لري او د راستنېدونکو د شمېر زیاتوالي په افغانستان کې اقتصادي، ټولنیزې او بشري ننګونې لا پسې زیاتې کړې دي.
بلخوا، د کډوالۍ نړیوال سازمان(اې او ایم) ویلي، یوازې په ۲۰۲۵ کال کې له پاکستان څخه تر یو میلیون ډېر افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
نړیوال بشري بنسټونه خبرداری ورکوي چې د کډوالو د جبري ستنېدو دوام، په داسې حال کې چې افغانستان له اقتصادي ستونزو، بېکارۍ او د لومړنیو خدماتو له کمښت سره مخ دی، د بشري وضعیت د لا خرابېدو لامل کېدای شي.