د ترکیې د اپوزیسیون مشر اوزګور اوزل د نوي ګوند د جوړېدو اعلان کړی

امریکايي ځواکونو د ایران د پوځي قوماندې مرکزونه، د توغندیو او بې پیلوټه الوتکو اډې، سمندري تاسیسات او د هوايي دفاع سیستمونه بمبار کړل. امریکا ویلي، دغه بریدونه د امریکايي سرتېرو د وژل کېدو په غبرګون کې شوي چې شمېر یې ۱۷ تنو ته رسېدلی دی.

د ایران سپاه پاسداران ادعا کړې چې په بحرین کې یې د امریکا اړوند تاسیسات، د شیخ عیسی هوايي اډې د امریکايي پوځیانو استوګنځي او د امازون شرکت پورې تړلې زیربناوې په نښه کړې دي.

ایران همدارنګه ویلي، په کویت کې یې پر درېیو امریکايي پوځي اډو د بې پیلوټه الوتکو بریدونه کړي او په اردن کې یې هم یو امریکايي پوځي هدف ویشتی دی.

خو رویټرز ویلي، د ایران دغه ادعاوې په خپلواکه توګه نه دي تایید شوې.

امریکايي پوځ، بحرین او امازون تر اوسه په دې اړه غبرګون نه دی ښودلی او اردن ویلي، ځواکونو یې پنځه ایراني بې پیلوټه الوتکې نسکورې کړې دي.

د راپور له مخې، په همدې ورځ د هرمز تنګي کې یوه نفت وړونکې بېړۍ هم د نامعلوم توغندي له لګېدو وروسته زیانمنه شوې او عمله یې د بېړۍ پرېښودو ته اړه شوې ده.

سپاه پاسداران بیا ویلي، دوو نورو نفت وړونکو بېړیو هم د چاودنو له امله اور اخیستی دی.

د فایننشل ټایمز د راپور له مخې، تمه کېږي چې نوې لګول کېدونکې تعرفې به هم د اوسنیو لس سلنه تعرفو په کچه وي.

په ورته وخت کې د ډونالډ ټرمپ اداره پر نورو څېړنو او ارزونو هم کار کوي څو داسې قانوني واک ترلاسه کړي چې له مخې یې پر وارداتي توکو لا لوړې تعرفې وړاندیز کړي.

روېټرز خبري اژانس ویلي، چې دوی سملاسي نه دي توانېدلي د فایننشل ټایمز دغه راپور په خپلواکه توګه تایید کړي.

دغه لاریون چې د هند تر ولکې لاندې کشمیر د سر وزیر عمر عبدالله په مشرۍ ترسره شو؛ ګډونوالو په‌کې د جمو او کشمیر د ایالتي حیثیت لغوه کېدو پر ضد اعتراض وکړ. د راپورونو له مخې؛ پولیسو د یاد لاریون د ترسره کېدو د مخنیوي هڅه کړې ده.

عمر عبدالله پر اېکس پاڼه د دغه اعتراض ویډیوګانې او انځورونه خپاره کړل او ویې لیکل: «دا زموږ د هغې مبارزې یوازېنی پیل دی، چې موخه یې د ایالتي حیثیت، حقونو، عزت او ټولو هغو حقونو بېرته ترلاسه کول دي چې له موږ څخه اخیستل شوي دي».

د هند لومړي وزیر نرېندرا مودي حکومت په ۲۰۱۹کال کې د جمو او کشمیر محدود کورنی خودمختاري لغوه کړه، د دغه سیمې ایالتي حیثیت یې ختم کړ او دغه سیمه یې د مرکزي حکومت تر ادارې لاندې په دوو جلا قلمرونو یعنې جمو کشمیر او لداخ ووېشله.

له هغه وخت راهیسې د هند حکومت څو ځلې ژمنه کړې، چې په «مناسب وخت» کې به دغه سیمو ته بېرته د ایالت حیثیت ورکړي؛ خو تراوسه یې د یادې ژمنې د عملي کېدو لپاره کوم مشخص مهالوېش نه‌دی اعلان کړی.

د جمو او کشمیر ملي کنفرانس ګوند چې مشري یې عمر عبدالله کوي غوښتنه کړې، چې دغه ژمنه دې ژر تر ژره عملي شي. په مقابل کې د واکمن بهارتیا جنتا ګوند (بي‌جي‌پي) مشران وایي، دغه اعتراضونه د خلکو د پام اړولو لپاره دي؛ څو د عمر عبدالله د حکومت ناکامۍ تر سیوري لاندې پاتې شي.

هند او پاکستان له څو لسیزو راهیسې دواړه پر ټول کشمیر د حاکمیت ادعا لري؛ خو هر یو د یادې سیمې یوه برخه تر خپل کنټرول لاندې اداره کوي. هند پر پاکستان تور لګوي چې د خپل کنټرول لاندې کشمیر کې له بېلتون‌پاله ډلو ملاتړ کوي؛ خو اسلام‌اباد دغه تورونه ردوي.

ټرمپ پر خواله رسنۍ په خپور کړي پیغام کې لیکلي: «بنیامین نتنیاهو به هېڅکله، په هېڅ حالت او هېڅ ډول د امریکا خاورې ته د راتګ پرمهال ونه نیول شي». هغه په خپل پیغام کې په مستقیم ډول د نیویارک ښاروال څرګندونو ته اشاره نه‌ده کړې.

د جرمونو نړۍوالې محکمې (ICC) په ۲۰۲۴کال کې د غزې د جګړې پرمهال د جنګي جرمونو د ترسره کولو په تور د بنیامین نتنیاهو د نیولو حکم صادر کړی و. اسراییل د یادې محکمې صلاحیت نه مني او د جنګي جرمونو تورونه ردوي.

ټرمپ پر «ټروت سوشل» په خپل خپور کړي پیغام کې د زهران ممداني نوم نه‌دی اخیستی؛ خو له اسراییل یې د هغه څه له امله مننه کړې، چې نوموړي له ایران سره په جګړه کې د امریکا مرسته بللې ده.

دا په داسې حال کې ده، چې د نیویارک ښاروال زهران ممداني له «نیویارک ټایمز» ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي و، د ښار حقوقي اداره څېړي چې د داسې اقدام لپاره یې قانوني واک څه دی.

ممداني ویلي: «زما په باور لومړی وزیر نتنیاهو باید په لاهه کې واوسي. هغه د جنګي جرمونو یو تورن کس دی، چې د جرمونو نړۍوالې محکمې له‌خوا تر څار او تعقیب لاندې دی».

دغه امر د قاضي محمدعلي مظهر په مشرۍ درې کسیز پلاوي د دوشنبې په ورځ د سلمان اکرم راجا له لوري محکمې ته د سپکاوي په اړه د یوې عریضې د اورېدنې پرمهال صادر کړ.

د اورېدنې په پیل کې د اسلام‌اباد لوی څارنوال نوید ملک محکمې ته وویل، د ملاقات په اړه یو هر اړخیز راپور چمتو کېږي او د وړاندې کولو لپاره لږ وخت ته اړتیا لري. محکمې د اډیاله زندان ادارې ته امر وکړ، چې د عمران خان د بند له پیل راهیسې د ټولو ملاقاتونو نېټې، د لیدونکو نومونه او نور اړوند معلومات په بشپړ ډول راټول او په درېیو اوونیو کې محکمې ته وسپاري.

قاضي محمد علي مظهر وپوښتل، چې له عمران خان سره تر اوسه څومره لیدنې شوې دي. هغه ټینګار وکړ، چې محکمه باید د ټولو لیدنو بشپړ او مستند معلومات ترلاسه کړي.

د پاکستان تحريک انصاف ګوند وکیل سلمان اکرم راجا محکمې ته وویل، چې عمران خان په انفرادي بند خونه کې ساتل کېږي او د سترګو له ناروغۍ هم کړېږي.