د امریکا د جنګ وزیر: تر اوسه پورې د ایران پر جګړه ۳۷ میلیارده ډالر لګښت شوی دی

د فاکس نیوز د راپور له مخې د امریکا د جګړې وزارت ویلي، سوینټن د امریکا د پوځ د فضا او توغندیزې دفاع قوماندانۍغړی و او د یکشنبې په ورځ د یوې یوطرفه بریدګرې بې‌پیلوټه الوتکې د کنټرول شوې چاودنې د عملیاتو پر مهال ووژل شو.

د یادې پېښې د څرنګوالي په اړه څېړنې روانې دي او تر اوسه یې وروستۍ پایلې نه دي اعلان شوې.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دوشنبې په ورځ په خپلې «ټروت سوشل» ټولنیزې شبکې کې لیکلي: «هر ځل چې ایران یو امریکايي سرتېری ووژني، د دې کار بیه به څو برابره پرې کړي.»

ټرمپ زیاته کړې چې دا لارښوونه یې د جګړې وزیر پیټ هېګست، د ګډو ځواکونو د لوی درستیزانو د کمېټې مشر ډانیل کین او د امریکا ټولو پوځي قوماندانانو ته سپارلې ده.

د مایکل ایمانویل سوینټن له وژل کېدو سره، د ایران او امریکا د روان کړکېچ له پیل راهیسې د وژل شویو امریکايي سرتېرو شمېر ۱۷ ته رسېدلی دی. د راپورونو له مخې، په دې مرګ‌ژوبله کې هغه سرتېري هم شامل دي چې د ایراني بریدونو، پوځي الوتکو د غورځېدو او د سیمې په پوځي عملیاتو پورې اړوندو نورو پېښو کې وژل شوي دي.

د خاتم‌الانبیاء مرکزي قرارګاه د اسلامي جمهوریت تر ټولو لوړه پوځي عملیاتي قرارګاه ده او د وسله والو ځواکونو د عملیاتي ډیزاین، همغږۍ او څارنې مسوولیت پر غاړه لري. د امریکا ولسمشر، ډونالډ ټرامپ، د سې شنبې په ورځ اعلان وکړ چې د دغه هېواد پوځ به «ډېر ژر» د کلنګ گزلا غر «تر سخت برید لاندې» راولي.

ټرامپ په سپینه ماڼۍ کې په یوه مطبوعاتي ناسته کې، د کلنګ گزلا غره تاسیساتو ته په ایران کې د پاتې شویو سانتریفیوژونو د لېږدولو احتمال ته اشاره وکړه او ویې ویل: «موږ په دې اړه مستند معلومات نه لرو... خو سانتریفیوژ له هستوي موادو پرته ارزښت نه لري. د موضوع اصل هستوي مواد دي او موږ همدا تعقیبوو.»

د کلنګ گزلا غر په اصفهان ولایت کې، د نطنز هستوي تاسیساتو سویل ته په شاوخوا دوه کیلومترۍ کې موقعیت لري.

د چارواکو په وینا، دغه کښتۍ د شنبې په ورځ ناوخته د ۱۷۹ سپرلۍ سره د ګویانا په ساحلي اوبو کې نسکوره شوه. د حکومت د معلوماتو له مخې، د ژغورل شویو کسانو شمېر ۷۷ ته رسېدلی دی، خو د لسګونو نورو مسافرینو د مړینې په اړه لا هم سختې اندېښنې شتون لري.

دولتي چارواکو د لومړنیو ارزونو وروسته ویلي دي چې د مسافرینو په لېست کې بې‌غوري او د کښتۍ د عملې له خوا د نشه‌يي توکو احتمالي کارول د دغه ناوړه ناورین د رامنځته کېدو اصلي لاملونه کېدای شي.

د ګویانا حکومت زیاته کړې ده چې د پېښې په سیمه کې د لادرکه شویو کسانو د موندلو لپاره ۱۶ کښتۍ ګمارل شوې دي. اوسمهال د فرانسوي او ځايي غواصانو له خوا د لټون او ژغورنې ګډ عملیات په جدي توګه دوام لري.

د راپور له مخې، د اردن د وسله‌والو ځواکونو د لوی درستیز پخواني مرستیال قاصد محمود ویلي، ایران خپل توغندیز ټکنالوژي پرمختللې کړې او د توغندیو او بې‌پیلوټه الوتکو په ګډ استعمال یې د راداري دفاعي سیستمونو د تېروتلو وړتیا لوړه کړې ده.

د محمود په وینا، ایران لومړی د ساده توغندیو په وسیله د دښمن راداري سیستمونه منحرفوي، او وروسته پرمختللي توغندي توغوي چې د الوتنې په وروستیو ۳۰تر ۴۰ کیلومترو کې خپل مسیر بدلوي.

هغه ویلي، د مسیر دغه ناڅاپي بدلون د دفاعي سیستمونو لپاره د دغو توغندیو کشف او شنډول ډېر ستونزمن کوي او له همدې امله د بریدونو اغېزمنتیا او د احتمالي مرګ‌ژوبلې کچه لوړېږي.

سي‌بي‌اېس ویلي، دغه ارزونې داسې مهال خپرېږي چې په منځني ختیځ کې د ایران او امریکا ترمنځ پوځي کړکېچ زیات شوی او د سیمې امنیتي وضعیت لا هم ترینګلی دی.

هغه زياته کړې، پاکستان د یوه «ریښتیني او مخلص منځګړي او اسانتیا برابروونکي» په توګه خپل رول ته دوام ورکولو ته ژمن دی.

د لومړي وزیر د دفتر له خوا د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې، شهباز شريف د سه شنبې په ورځ په اسلام اباد کې د ايران د کورنیو چارو له وزیر سکندر مومني سره ليدلي، او د دواړو هېوادونو ترمنځ پر دوه اړخیزو اړیکو، د سیمې پر وروستي وضعیت او د سولې لپاره پر ډیپلوماټیکو هڅو یې ورسره خبرې اترې کړي دي.

په خبرپاڼه کې ويل شوي، د ايران د کورنیو چارو وزیر سکندر مومني د پاکستان د مشرتابه له کوربه‌توب څخه مننه وکړه او ویې ویل چې د ده دا سفر د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوه اړخیزو همکاریو د لا پیاوړتیا په موخه ترسره شوی دی.

د لومړي وزیر د دفتر د معلوماتو له مخې، سکندر مومني د لومړي وزیر شهباز شریف، د لومړي وزیر د مرستیال اسحاق ډار، د پوځ د مشر عاصم منیر او د هغو ډیپلوماټیکو هڅو ستاینه وکړه چې په پایله کې یې د «اسلام‌اباد د تفاهم یادښت» لاسلیک شو.