په اوبو کې د ډوبېدو د مخنیوي نړیواله ورځ کې هم ننګرهار کې یو ماشوم په نهر کې ډوب شوی

د یادې ادارې د ویاند مرستیال تاج محمد همت د شنبې په ورځ (د زمري ۳مه) ویلي، چې په مړه شویو کسانو کې ۷۱ نارینه، ۱۱ ښځې او ۶۶ ماشومان شامل دي. د هغه په وینا، د دغو پېښو په لړ کې تر اوسه پورې د څلورو نورو کسانو برخلیک نه‌دی څرګند او هغوی لادرکه دي.

نوموړی وایي: «په اوبو کې ډوبېدل د مخنیوي وړ چاره ده. افغانستان هم د سیندونو، طبیعي حوزونو او کانالونو له کبله د ډوبېدو پېښو شاهد دی او دا حالت د اوړي په موسم کې ډېرېږي».

هغه زیاتوي: «د هېواد په کچه موږ د لټون ټیمونه جوړ کړي چې پرمختللي وسایل او تجهیزات لري. د بېړنیو پېښو کې د اوبو پر مهال دغه ټیمونه مسلکي اقدامات کوي او خلک هم باید د سېلابونو تر څنګ سیندونو ته نږدې نه‌شي».

د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي اداره وایي، چې دا مرګ‌ژوبله د ۱۴۰۴ لمریز کال څخه تر ۱۴۰۵ لمریز کال پورې په تېر یوه کال کې اوښتې ده. دغه اداره په اوبو کې د ډوبېدو د پېښو د مخنیوي لپاره پر کورنیو او خلکو غږ کوي، چې د اوبو سرچینو، سیندونو او بندونو ته نږدې د خپلو ماشومانو خوندیتوب ته جدي پاملرنه وکړي.

په افغانستان کې هر کال د تودوخې په زیاتېدو سره په سیندونو، بندونو او کانالونو کې د لامبو وهلو پر مهال د خلکو او په ځانګړي ډول د ماشومانو د ډوبېدو پېښې زیاتېږي، چې ډېری وخت د لازمې پوهې د نه‌شتوالي او د ژغورنې د وسایلو د کمښت له امله د قربانیانو د مړینې لامل ګرځي.

د ملګرو ملتونو د روغتیا نړیوال سازمان «په اوبو کې د ډوبېدو د مخنیوي نړیوالې ورځې» په مناسبت ویلي، هر ساعت په نړۍ کې شاوخوا ۳۰ کسان په اوبو کې د ډوبېدو له امله مري.

د یادونې وړ ده، چې هر کال په نړۍ کې له ۳۰۰ زرو ډېر کسان په اوبو کې د ډوبېدو له امله مري، چې نږدې څلورمه برخه یې ماشومان دي.

د طالبانو د ښار او کور جوړولو وزارت د شنبې په ورځ (د زمري ۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دغه پلان، د وزارت د تخنیکي او مسلکي ټیم له لوري د ښاري اصولو او نافذه مقرراتو په رڼا کې ترتیب شوی، چې موخه یې راستنېدونکو هېوادوالو ته د منظم، معیاري او دوامدار استوګنځای برابرول دي، چې یاد پلان په ۲۱۴۳ جریبه ځمکه کې ترتیب او ۳۳۸۵ استوګنیزې نمرې لري.

د یاد پلان له مخې به، د استوګنې ترڅنګ د سړکونو، شنو سیمو، ښوونیزو او روغتیايي مرکزونو، جوماتونو او نورو اړینو عامه خدمتونو لپاره هم مناسب ځایونه په پام کې ونیول شي، څو د اوسېدونکو اړتیاوې په معیاري ډول پوره شي.

په خبرپاڼه کې په دې اړده چې دغه استوګنیزې نمرې به څه وخت پر راستانه شویو کډاولو ووېشل شي، څه نه‌دي ویل شوي.

د طالبانو له لوري د ورکړل شویو معلوماتو له‌مخې، له تېرو پنځو کلونو راهیسې له نورو هېوادونو او په ځانګړې توګه له ګاونډیو هېوادونو پاکستان او ایران څخه شاوخوا ۸ میلیونه افغان کډوال بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي او یا هم ستانه کړای شوي او دغه بهیر همداراز دوام لري.

د سرچینو په وینا، دغه نښته د شنبې په ورځ هم روانه وه.

ځايي سرچینې وايي، د دغو سیمو د اوسېدونکو ترمنځ له کلونو راهیسې د خستک درې د څړځایونو د کارونې پر سر اختلاف دی، خو په تېرو دوو اونیو کې د طالبانو د لوړپوړو پوځي چارواکو له لاسوهنې او د دواړو لوریو له وسله‌وال کېدو وروسته دغه کړکېچ په پراخو نښتو بدل شوی دی.

د سرچینو په وینا، د طالبانو چارواکو د نښتې د دواړو لوریو د ملاتړ لپاره هغوی ته وسلې ورکړې دي چې له امله یې تاوتریخوالی لا زیات شوی دی.

د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، د طالبانو د لوی درستیز فصیح‌الدین فطرت شاوخوا ۵۰۰ پسونه د دغې سیمې په څړځایونو کې ساتل کېږي. سرچینې وايي، فطرت د خپلو څارويو د ساتنې لپاره شاوخوا ۵۰ وسله‌وال کسان په خستک درې کې ځای پر ځای کړي دي.

سرچینې همداراز تاییدوي چې د فصیح‌الدین فطرت اړوند کسان په روانو نښتو کې په مستقیم ډول برخه لري. د سرچینو په وینا، د دغو نښتو له امله د سیمې د اوسېدونکو څارويو ته درانه زیانونه اوښتي دي.

د طالبانو چارواکو تر اوسه د دې پېښې په اړه څه نه دي ویلي.

تر دې وړاندې هم د بدخشان په وردوج ولسوالۍ کې د څړځایونو د کنټرول پر سر د طالبانو او ځايي اوسېدونکو ترمنځ کړکېچ رامنځته شوی و چې په پایله کې یې د طالبانو یو شمېر کسان ټپیان شوي وو.

دا نښتې داسې مهال دي چې په بدخشان کې د طالبانو او د هغوی د وسله‌والو مخالفانو ترمنځ هم د نښتو خبرونه ورکړل شوي دي.

د طالبانو بامیان والي رسنیز دفتر نن شنبه، د زمري په درېیمه، وویل، چې په دې لیدنه کې د کچالو د اصلاح شویو تخمونو د چمتو کولو او په روان کال کې د هغو د کښت د پروګرام د پلي کولو په برخه کې د ازبکستان او د دغه هېواد د خصوصي پانګونې او سوداګرۍ خونې له عملي همکاریو مننه شوې ده.

د طاالبانو والي له ازبکستاني لوري وغوښتل چې د کچالو صنعت د پراختیا، د کرنې د میکانیزه کولو او بامیان ته د تخنیکي تجربو د لېږد په برخو کې خپلو همکاریو ته دوام ورکړي او پراخې یې کړي.

طالبانو ویلي، چې د ازبکستان د لومړي وزیر مرستیال جمشید خواجه‌یوف په دغه ولایت کې د کرنې په سکتور کې د پانګونې لپاره د بامیان د والي د هڅو او همغږۍ ستاینه کړې ده.

د طالبانو د بامیان ولایت د رسنیز دفتر په وینا،هغه ټینګار وکړ چې هېواد به یې د بامیان د تولیدي ظرفیتونو د لوړولو او د کرنیزو او اقتصادي برخو د پیاوړتیا لپاره خپل ملاتړ ته دوام ورکړي او ډاډ یې ورکړی چې ازبکستان د دغه ولایت له پرمختیایي پروګرامونو ملاتړ کوي.

د دغې لیدنې اصلي موخه د اقتصادي اړیکو ټینګښت، د دوه اړخیزو همکاریو پراختیا، د کرنې سکتور پیاوړتیا، د تلپاتې کرنې رامنځته کول او په بامیان ولایت کې د پانګونې لپاره د لا زیاتو زمینو برابرول ښودل شوي دي.

د ازبکستان د لومړي وزیر د مرستیال جمشید خواجه‌یوف په مشرۍ د دغه هېواد د دولتي او خصوصي سکتور یو لوړپوړی پلاوی د شنبې په ورځ، د زمري په درېیمه نېټه کابل ته راغلی دی.

دغه پلاوي ته د کابل په نړیوال هوايي ډګر کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي ښه راغلاست وویل.

د طالبانو تر واک لاندې ارګ د شنبې په ورځ، زمري پر درېیمه وویل، چې پلاوي د زندان اداري چارې، زندانیانو ته د خدمتونو د وړاندې کولو څرنګوالی، د خوړو کیفیت، روغتیايي وضعیت او حفظ‌الصحې، تعلیمي چارې او د زندان د مدیریت اړوند نورې برخې په هم کتلې دي.

د طالبانو تر واک لاندې ارګ ویلي چې پلاوي له یو شمېر زندانیانو سره هم خبرې وکړې او د هغوی ستونزې، وړاندیزونه او غوښتنې یې واورېدې.

د ارګ خبرپاڼه وايي، چې د لیدنې پر مهال د زندان بېلابېل بلاکونه، درسي ټولګي، کتابتون، پخلنځی، روغتیايي مرکزونه، د زندانیانو د ښوونې او روزنې برخې او د درملو د ساتنې ځایونه هم کتل شوي دي .

پلاوي د زندان له مسوولانو غوښتي، چې د زندانیانو اسلامي او انساني حقوق خوندي کړي او له زندانیانو سره نېک او مسوولانه چلند وکړي.

عبدالسلام حنفي د جولای پر پنځمه هم د پلچرخي له مرکزي زندان څخه د لیدنې پر مهال د محبوسینو د شرعي حقونو په رعایت ټینګار کړی و او د هغوی د خوړو او استوګنې ځایونه یې څارلي وو.

پر طالبانو د بشري حقونو د نړیوالو سازمانونو نیوکې دي، چې په زندانونو کې له بندیانو، په ځانګړې توګه سیاسي بندیانو سره ناوړه چلند کوي او د شکنجې سخت سیسټم پلی کوي.