عراقچي هندي سیال ته: پر ایراني کښتیو بریدونه او سمندري محاصره د سیمې د ناامنۍ لاملونه دي

پاول دوروف دغه انځور پرون (پنجشنبه د زمري ۸مه) په خپله اېکس‌پاڼه له یوې لنډې لیکنې سره خپور کړی دی. هغه د انځور په تشریح کې لیکلي: «مه مغشوشېږئ».

په خپاره شوي انځور کې د ټېلګرام د بنسټګر انځور لیدل کېږي چې پرې د «ترهګر» ټکی لیکل شوی دی. د همدې ترڅنګ د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف، په قطر کې د طالبانو سفیر سهیل شاهین او د طالبانو د یو شمېر نورو چارواکو ګډ انځور ښکاري چې پرې د «قدرمن شریکان» عبارت لیکل شوی دی.

داسې ښکاري چې نوموړی دا انځور د «ترهګرۍ» د تعریف او په دې اړه د مسکو د چلند ترمنځ پر موجود تناقض نیوکه کوي. د پاول دوروف دغه لیکنه په ټولنیزو شبکو کې پراخ غبرګونونه راپارولي او د ټولنیزو شبکو یو شمېر کاروونکو هم د هغه له دې دریځ څخه خپل ملاتړ څرګند کړی دی.

پاول دوروف همدارنګه لیکلي: «روسیې زه ترهګر بللی یم، ځکه ما د ټېلګرام د پراخې څارنې او سانسور لپاره د هغوی غوښتنې ونه‌منلې».

روسیه له طالبانو سره نږدې اړیکې لري او تر اوسه یوازینی هېواد دی چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت پېژندلی دی.

تر دې وړاندې د روسیې فدرالي امنیتي ادارې پاول دوروف د «ترهګریزو فعالیتونو لپاره د اسانتیاوو» پر برابرولو تورن کړی او د هغه د نیولو لپاره یې نړیوال حکم صادر کړی وو.

مسکو د چهارشنبې په ورځ (د زمري ۷مه) اعلان وکړ، چې د پاول دوروف نوم د نړیوالو تعقیبېدونکو کسانو په نوملړ کې شامل شوی دی.

دغه کسان د ډوبېدو او پر پولې د لګېدلو کټارو د اوښتلو پر مهال تر پښو لاندې کېدو له امله مړه شوي دي.

د هسپانیا د کورنیو چارو وزارت د جمعې په ماښام (د زمري ۹مه) ویلي، چې د پنجشنبې له سهار راهیسې شاوخوا ۵۰ زره کسان له پولې تېر شوي وو، خو د جمعې په ماښام تر شپږو بجو پورې شاوخوا ۴۸ زره او ۳۰۰ کسان بېرته ستانه شوي دي.

د سیوټا د سیمه‌ییز حکومت مشر خوان جیسس ویواس بیا ویلي، چې په تېرو دوو ورځو کې تر ۶۰ زرو پورې کسانو له پولې د تېرېدو هڅه کړې وه. د مراکش امنیتي ځواکونو د اوښکې بهوونکي ګاز او برېښنايي ډنډو په کارولو سره د کډوالو د پرمختګ مخه نیولې ده.

د هسپانیا لومړي وزیر پدرو سانچز سبتې ته د سفر پر مهال دغه پېښه د هسپانیا پر ځمکنۍ بشپړتیا تېری بللی او ویلي یې دي، چې د غیرقانوني کډوالو د بېرته ستنولو لړۍ یې چټکه کړې ده. بلخوا، دغې پېښې په اروپا کې سختې ناندرۍ راپارولې دي. ایټالیا له هسپانیا سره د شینګېن د بې ویزې سفر تړون د ځنډولو اعلان کړی، خو مادرید دا پرېکړه د اروپایي ټولنې د تړونونو خلاف بللې ده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د هسپانیا د حکومت پر سیاستونو د نیوکې ترڅنګ دا پېښه یو «یرغل» بللی دی. د امریکا بهرنیو چارو وزارت هم پر هسپانیا تور پورې کړی، چې د دوی د کډوالۍ نرم سیاستونه د دې بحران لامل شوي دي.

ورته مهال، د فرانسې د کورنیو چارو وزیر لارینټ نونیز ویلي، چې له هسپانیا سره پر پوله به د خپلو پولیسو حضور پنځه برابره زیات کړي، څو د کډوالو د ننوتلو مخه ونیسي.

د هسپانیا او مراکش د چارواکو د څرګندونو له مخې، په تېرو ۲۴ ساعتونو کې شاوخوا ۴۹ زره پناه غوښتونکي د مراکش له پولو څخه د سیوټا سیمې ته ننوتل چې د دواړو هېوادونو د سرحدي ځواکونو د ګډو اقداماتو له امله دغه لړۍ ودرول شوه. سیوټا او ملیلیا په شمالي مراکش کې د هسپانیا دوه خپلواک ښارونه دي، چې له افریقا سره د اروپایي ټولنې یوازینۍ ځمکنۍ پوله جوړوي او تل د پناه غوښتونکو له ورته هڅو سره مخ کېږي.

د امریکا ولسمشر د جمعې په ورځ (د زمري ۹مه) په ډیوېډ کمپ کې د کابینې په غونډه کې د ویتنام، افغانستان او کوریا جګړو ته په اشارې سره وویل، چې په دغو هېوادونو کې بهرني ځواکونه د ډېرو کلونو لپاره پاتې شول، خو امریکایي ځواکونو په ایران کې یوازې په پنځو میاشتو کې د ايران پوځي ظرفیتونه له‌منځه یووړل.

هغه ټینګار وکړ، چې «د دغه [ایران] رژیم توان په بشپړ ډول فلج شوی دی».

ټرمپ زیاته کړه، چې د ايران «یو څه پوځي ځواک لا هم پاتې دی، خو ډېر ژر به هغه هم په بشپړ ډول له‌منځه یوړل شي».

د هغه په وینا، د امریکا دغه پوځي عملیات په خورا چټکۍ او بریالیتوب سره پرمخ ځي او د «دښمن» د پاتې شونو د له‌منځه وړلو هڅې دوام لري.

د امریکا ولسمشر د خپلو ځواکونو پر وړتیا او د عملیاتو پر دقیقوالي خوښي وښوده او ویې ویل، چې د ايران پر وړاندې د پوځي فشارونو زیاتوالی د دې لامل شوی، چې د هغوی د دفاعي سیسټمونو ډېره برخه له کاره ولوېږي او د بیا رغونې چانس یې هم له منځه لاړ شي.

له دې سره سم، د امریکا د دفاع پخواني وزیر لېون پنیټا د جمعې په ورځ (د زمري ۹مه) له سي‌اېن‌اېن سره په مرکه کې خبرداری ورکړ، چې امریکا له ایران سره په داسې جګړه کې ښکېله شوې چې دده په وینا، «ګټل یې ستونزمن دي» او دا شخړه ښايي د افغانستان او عراق د جګړو په څېر وغځیږي.

پنیټا زیاته کړه: «په ۲۱مه پېړۍ کې امریکا بیا بیا ځان په داسې جګړو کې موندلی چې نه ګټل کېږي. که هغه عراق وي، افغانستان وي او که ایران. دا جګړې په پای کې امریکا ستړې کوي، اقتصاد ته زیان رسوي او تر ټولو مهمه دا چې د نړۍ په نظر کې یې کمزورې ښکاره کوي».

د یادونې وړ ده، امریکا له ۲۰۰۱ څخه تر ۲۰۲۱ کال پورې په افغانستان کې د ترهګرۍ په نوم جګړه وکړه او د څه باندې ۲ زره سرتېرو په وژل کېدو سره یې په ۲۰۲۱ کال کې افغانستان هغې ډلې ته وسپاره، چې شاوخوا ۲۰ کاله یې ورسره جګړه کوله.

د راپور له مخې، ځمکنی بندیز پر ایران د اقتصادي فشار لپاره د یوې وسیلې په توګه ارزول کېږي.

په دې طرحه کې به امریکا او اسراییل د ایران له ګاونډیو هېوادونو وغواړي چې خپلې سرحدي لارې وتړي یا د ترانزیټ کنټرول سخت کړي، څو له تهران سره سوداګري محدوده شي.

ډیلي ټیلیګراف لیکلي چې پاکستان او عراق، چې په سیمه کې د واشنګټن نږدې متحدین نه دي، د دې پلان کمزورې کړۍ کېدای شي. همدارنګه د ایران نور ګاونډي هېوادونه، لکه اذربایجان، ارمنستان، افغانستان، ترکمنستان او ترکیه، که له دغه امریکايي ـ اسراییلي پلان سره همکاري وکړي، د تهران له غبرګون سره مخ کېدای شي، چې ښايي پوځي اقدامات هم پکې شامل وي.

ورځپاڼې زیاته کړې چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ اداره د ځمکني بندیز انتخاب ځکه څېړي چې د هرمز تنګي د پرانیستلو لپاره روانه پوځي تګلاره خپل حد ته رسېدلې ده. د سپینې ماڼۍ یوه چارواکي ویلي چې د امریکا ولسمشر «ټول انتخابونه له ځان سره لري».

رویټرز خبري اژانس د خپلو سرچینو له قوله راپور ور کړی، چې د لادرکه شویو کسانو په منځ کې ۴۳ کلن نیپالی غرختونکی نیرمل پورجا هم شامل دی چې د نړۍ د ۱۴ تر ټولو لوړو غرونو د تر ټولو چټک ختلو ریکارډ یې جوړ کړی و او د هغه دا کار په ۲۰۲۱ کال کې په یوه مستند فلم کې هم ښودل شوی و.

د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، دغه غر ختونکي د پنجشنبې په ورځ غرمه مهال پر ۸ زره او ۵۱ متره لوړ بروډ پیک غره، چې د نړۍ ۱۲م لوړ غر ګڼل کیږي، د واورې ښویېدنې له امله لاندې شوي او بې درکه شوي دي.

د ګلګت بلتستان د ګرځندوی ادارې مرستیال ساجد حسین رویټرز اژانس ته ویلي چې د جمعې په ورځ هم د ژغورنې او لټون عملیاتو دوام درلود.

د پاکستان امنیتي سرچینو ویلي چې د موندل شویو څلورو جسدونو د لېږدولو چارې لا نه دي بشپړې شوي او د هغوی د پېژندنې او کره ځای په اړه یې نور معلومات نه دي ورکړي.