د جورجټاون پوهنتون د ښځو، سولې او امنیت انسټیټیوټ او د پالیسۍ څېړنو او پراختیایي مطالعاتو ادارې په ګډ راپور کې راغلي، چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغان مېرمنې سره له پراخو محدودیتونو لاهم د سولې، بشري حقونو، زدهکړو او ټولنیز پرمختګ لپاره فعالیت کوي.
په راپور کې راغلي، د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته پر ښځو تر ۱۶۰ زیات بندیزونه لګېدلي چې د زدهکړو، کار، روغتیايي خدمتونو، تګراتګ او نورو بنسټیزو حقونو پر وړاندې یې خنډونه رامنځته کړي دي.
دغه راپور د افغانستان د ۳۲ ولایتونو له ۴۶۱ افغان ښځو سره د یوې سروې پر بنسټ چمتو شوی دی. د راپور له مخې، ډېری ګډونوالې ښځې د زدهکړو، اقتصادي پیاوړتیا، روغتیايي خدمتونو، بشري حقونو او ټولنیزو فعالیتونو په برخو کې کار کوي.
موندنې ښيي، چې ۸۱ سلنه ګډونوالې د نجونو او ښځو د زدهکړو په برخه کې فعالیت لري، ۶۴ سلنه د اقتصادي پیاوړتیا او ۶۴ سلنه د روغتیا او تولیدي حقونو په برخو کې کار کوي.
راپور کاږي، افغان ښځې د سولې او امنیت په برخه کې یوازې په دودیزو سیاسي فعالیتونو بوختې نهدي؛ بلکې د پټو کورنیو ښوونځیو، انلاین زدهکړو، بشري مرستو، رواني ملاتړ او ټولنیزو نوښتونو له لارې هم د خپلو ټولنو ملاتړ کوي.
راپور څرګندوي، چې افغان ښځې د خپلو فعالیتونو له امله له جدي ستونزو سره هم مخ دي؛ ۴۱ سلنه ګډونوالو د ستړیا، رواني فشار او ګڼو نورو د اقتصادي زیان او امنیتي ګواښونو یادونه کړې ده.
همداراز د ۲۰۲۵کال د نړۍوالو مرستو کمښت د افغان ښځو پر فعالیتونو مستقیم اغېز کړی دی. د سروې له مخې، ۴۷ سلنه ښځو ویلي چې دوی یا د دوی همکاران له سختو رواني فشارونو سره مخ شوي؛ ۴۳ سلنه د اړینو خدماتو له لاسرسي محرومې شوې او ۴۲ سلنه ښځو ویلي چې ادارو یې کارکوونکي کم کړي دي.
په سروې کې ډېری ګډونوالو زدهکړه، فقر او تاوتریخوالی د ښځو پر وړاندې تر ټولو لویې ستونزې بللې دي. راپور د نړۍوالې ټولنې، مرستندویانو او ملګرو ملتونو له ادارو غوښتي، چې د افغان ښځو د زدهکړو، بشري حقونو او مدني فعالیتونو لپاره مالي او سیاسي ملاتړ پراخ کړي.
د راپور په پای کې راغلي، چې افغانې ښځې د جنسیتي تبعیض او سختو محدودیتونو قرباني شوې دي؛ خو بیا هم د خپلو حقونو، ټولنیز بدلون او د ټولنو د ملاتړ لپاره مبارزه کوي او نړۍوال ملاتړ ته جدي اړتیا لري.
