د امریکا د پخواني ولسمشر جورج ډبلیو بوش بنسټ (پنجشنبه د کب ۲۸مه) اعلان وکړ، چې متحده ایالاتو کې یې د افغان ښځو اېتلاف (USAWC) جوړ کړی دی. د دې اېتلاف د موخو په اړه ویل شوي، چې د افغان ښځو او ماشومانو اړوند تګلارې پیاوړې کوي، یووالی رامنځته او د زیانمنو افغانانو غږونه پورته کوي.
د امریکا د کډوالۍ ادارې په توقیف کې د یوه افغان پناه غوښتونکي له مړینې وروسته، د دغه هېواد د کانګرس یوې غړې له یادې ادارې څخه د سمدستي ځواب ورکړې غوښتنه کړې ده.دغه ۴۱ افغان محمد نذیر پکتیاوال نومېده او د کب په ۲۳مه د ټېکزاس د دالاس ښار په پارکلنډ روغتون کې وفات شوی دی.
د مخکيني جمهوري نظام لوړ پوړی پوځي جنرال سمېع سادات وایي، چې طالبان په حکومتولۍ نهپوهېږي، امنیتي ستراتېژي نهلري، په سیاست نهپوهېږي او نه هم په اقتصاد کې تخصصي پوهه لري. هغه زیاتوي، چې په یادو برخو کې د ناکامیو له امله افغانستان په سیمه او نړۍ کې «بې عزته» شوی دی.
په استانبول کې د طالبانو کونسل محمد اکبر عظیمي له خپل ازبکستاني سیال شېرزاد عبدالنظروف سره په کتنه کې د افغانستان او ازبکستان تر منځ د تاریخي، سیاسي، اقتصادي او کلتوري اړیکو په تړاو خبرې کړې دي.
د برېتانیې د ملي حسابرسۍ دفتر (NAO) د نوي راپور لهمخې، د دغه هېواد چارواکي له هغو ۷ زرو څخه ډېرو افغانانو د اوسېدو له ځایونو ناخبره دي چې د بیا مېشتېدو پروګرامونو په چوکاټ کې دغه هېواد ته انتقال شوي دي.
عطا محمد نور د کوچني اختر په مناسبت په یوه پېغام کې ویلي، هېواد باید د ملي تفاهم، بنسټیزو اصلاحاتو او سیاسي مسوولیتپذیرۍ له لارې له اوسنیو ستونزو وژغورل شي. هغه د افغانستان اوسني وضعیت ته په اشارې سره ویلي، چې خلک لا هم له ژورو اقتصادي، ټولنیزو او امنیتي بحرانونو سره مخ دي.
د نړۍ د خوښۍ کلني راپور له مخې، افغانستان یو ځل بیا د نړۍ تر ټولو غمجن هېواد بلل شوی، په داسې حال کې چې فنلینډ د نهم پرلهپسې کال لپاره د نړۍ تر ټولو خوشحاله هېواد اعلان شوی دی.
پاکستان ادعا لري چې پوځ یې په نوې او پرمختللې ټېکنالوژۍ، په ځانګړي ډول په هغو ډرونونو سمبال دی چې په حرارتي سنسرونو، الکترواپټیکي کامرو او د مصنوعي ځیرکتیا په الګوریتمونو د انسانانو تودوخه، حرکت او موقعیت له هوا څارلی او تحلیلولی شي. پوښتنه داده چې ولې یې کابل کې روغتون وویشت؟
د پاکستان بهرنیو چارو وزارت د اسلام اباد د توغندیز پروګرام اړه ویلي، چې اټومي وړتیاوې یې یوازې دفاعي بڼه لري. د امریک د ملي استخباراتو رییسې په خپلو وروستیو څرګندونو کې ویلي، چې روسیه، چین، شمالي کوریا، ایران او پاکستان پر داسې توغندیزو سیستمونو بوخت دي، چې امریکا ته رسېدای شي.
په هرات کې سرچینې وايي چې د هغو شیعه علماوو د ازادولو هڅو، چې د طالبانو له حکم څخه د سرغړونې له امله نیول شوي وو، تر اوسه پایله نه ده ورکړې. ځینې مشران د دغو کسانو د ازادولو لپاره د طالبانو والي دفتر ته ورغللي وو، خو نوراحمد اسلامجار ورته ویلي چې په دې برخه کې واک نه لري.
د جرمني د سترالسوند ښار په «شنه دفتر» کې د «افغانستان مېرمنې» په نوم د افغان ښځو د ژوند، زړورتیا او د ظلم د پای ته رسېدو د هیلو انځورونه نندارې ته وړاندې شوي دي. دا نندارتون د افغانې هنرمندې حفیظه قاسمي هنري کارونو ته ځانګړی شوی چې د ښځو د ژوند ستونزې، مقاومت او هیلي بیانوي.
د امریکا د جګړې وزیر پیټ هېګسېت د دغه هېواد د ګډو ځواکونو له لوی درستیز جنرال ډان کېن سره یوځای په یوه خبري ناسته کې وویل، چې د ایران اسلامي جمهوریت له امریکا سره۴۷ کاله جګړه کړې ده او دا حالت په افغانستان کې هم و.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې خبریال مهدي انصاري د طالبانو په زندان کې له یو نیم کال بند وروسته خوشې شوی او له خپلې کورنۍ سره یوځای شوی دی. مهدي انصاري د طالبانو پر ضد د تبلیغاتو خپرولو په تور نیول شوی و.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وايي چې طالبان د سیاسي ګټو لپاره د امریکا وګړي نیسي او له دې لارې د «برمتې ډيپلوماسۍ» تګلاره کاروي. د دغه وزارت یوه چارواکي افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې د امریکا د ولسمشر د لارښوونې پر بنسټ به د طالبانو دا چلند بېځوابه پاتې نه شي.
په افغانستان کې فعالو ۱۷ بشرپالو نادولتي سازمانونو په کابل کې د روږدو د درملنې پر مرکز د پاکستان برید غندلی او له نړیوالو یې غوښتي چې د روان تاوتریخوالي په کمولو کې هڅه وکړي. دغو سازمانونو په یوه ګډه اعلامیه کې خبرداری ورکړی چې د دې برید د قربانیانو شمېر ښايي نور هم لوړ شي.
د افغانستان لپاره د بریتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لینډسي د طالبانو او پاکستان ترمنځ د اختر په مناسبت د جګړې د لنډمهالي درېدو د اعلان هرکلی کړی دی. د بریتانیا ځانګړي استازي ټینګار کړی چې لندن د ترهګرۍ ټول ډولونه غندي او د ملکي وګړو د خوندیتوب غوښتنه کوي.
د پاکستان لهخوا د افغانستان پر بېلابېلو ولایتونو او پلازمېنې له هوايي بریدونو وروسته، د طالبانو جګپوري غړي انس حقاني ویلي، چې «له پاکستان سره روانه شخړه لویه ستونزه نه ده او خلک دې تشویش نه کوي».
د جرمني صدراعظم فریدریښ مرڅ وايي، پر ایران د برید د بریالیتوب قانع کوونکی پلان نشته او واشنګټن له اروپا سره مشوره هم نه ده کړې. مرڅ وویل، «تر هغه چې جګړه روانه وي، موږ به د هرمز تنګي په پرانېستلو کې، د بېلګې په توګه له پوځي لارې، برخه وانخلو».
د ملګرو ملتونو د نشهيي توکو پر ضد د مبارزې دفتر استازي پوللیک اوک سري افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د درملنې مرکزونه باید له پوځي اهدافو جلا وساتل شي. د اوک سري په وینا، د پاکستان هوایي برید کې په نښه شوی مرکز د طالبانو کورنیو چارو وزارت کنټرولاوه.
د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر یو وار بیا د اختر لمونځ جلا په سپېدار ماڼۍ کې وکړ، چې له ارګ سره شریک دېوال لري. تر نوموړي مخکې، یو شمېر نورو طالب مشرانو په ارګ کې د اختر لمونځ ادا کړی و.
د افغانستان پخواني ولسسمشر حامد کرزي په خپل اختریز پیغام کې پر افغانستان د پاکستان د بریدونو یادونه کړې او هغه یې غندلي دي. نوموړي ویلي: «د بهرني یرغل پر وړاندې درېدل او ملي ځواک رامنځته کول د هېواد علمي بنسټونو پياوړتیا، عمومي اجماع او ګډون ته اړتیا لري».