د جمهوري نظام پر مهال د کابل د والي مرستیالې حنیفه ګیرووال ویلي، د افغانستان په اړه د حساب ورکونې بېلابېل میکانیزمونه باید په یوه وخت کې خپلو چارو ته دوام ورکړي. هغې غوښتنه وکړه، چې په نړیوالو قوانینو کې د «جنسیتي اپارتاید» د په رسمیت پېژندلو لپاره باید لا ډېرې همغږې هڅې وشي.
یوې افغانې نجلۍ د افغانستان له دننه څخه د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې په څنډه کې جوړې شوې ناسته کې د امنیتي اندېښنو له امله د خپل نوم له ښودلو پرته د ټېلیفوني اړیکې له لارې له نړیوالو وغوښتل چې د افغان ښځو او نجونو لپاره د زدهکړو بهیر د تحصیلي ویزو د ورکړې له لارې پرانیستی وساتي.
بریتانیا کې ۲ افغان او یو هندي پناهغوښتونکي د غلا شویو ایفونونو او نورو هېوادونو ته د لېږدولو قضیه کې له شپږو تر ۹نیم کاله بند محکوم شوي دي. محکمې ویلي، یادو کسانو د یوې شبکې له لارې له بریتانیا څخه د ۱۸۱میلیونه پونډو په ارزښت څه باندې ۶۲ زره غلا شوي موبایلونه بهر ته لېږدولي دي.
په ملګرو ملتونو کې د البانیا دایمي استازې سوېلا یانینا وايي، چې نړیواله ټولنه په تېرو پنځو کلونو کې د افغان ښځو او نجونو په ملاتړ کې پاتې راغلې او په وینا یې، د هغوی وضعیت باید په یوه هېر شوي کړکېچ بدل نهشي.
د افغانستان په تېر جمهوري نظام کې د پوهنې وزارت د ښوونیز نصاب د پراختیا او د ښوونکو د روزنې پخوانۍ مرستیاله مرجان متین وايي، د نجونو لپاره بدیلې ښوونیزې لارې اړینې دي، خو دا لارې باید د نجونو د رسمي زدهکړو د بندیز د عادي کولو لپاره پلمه ونهګرځي.
د ښځو د حقونو فعاله او د ښځو د پیاوړتیا د نړیوال بنسټ «وایټل وایس» د بنسټګرو ډلې غړې الیس نلسن وايي، چې نړیواله ټولنه له افغان ښځو پوروړې ده او په وینا یې، نړۍ باید د عملي ګامونو له لارې د هغوی زړورتیا او مقاومت ته ځواب ووایي.
په ملګرو ملتونو کې د اسټرالیا سفیره او د دغه هېواد د دایمي استازولۍ مرستیاله بث دلیني وايي، اسټرالیا له هغو لومړنیو هېوادونو څخه ده، چې د بشریت پر ضد د جرم په توګه د «جنسیتي اپارتاید» د رسمیت پېژندنې وړاندیز کړی دی.
د سعودي عربستان دفاع وزارت د جمعې په ورځ (د تلې ۳مه) په خپله اېکسپاڼه اعلان وکړ، چې د سعودي عربستان، پاکستان او ترکیې د پوځ لوی درستیزانو په ریاض کې په یوې غونډه کې، د سعودي عربستان له امنیت، حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا څخه د ګډې دفاع لپاره د درېیو هېوادونو ژمنتیا اعلان کړه.
د افغانستان د مخکيني جمهوري حکومت د کانونو او پټرولیم وزیره نرګس نهان وايي، په تېرو پنځو کلونو کې افغان ښځې د طالبانو له لوري ځپل شوي او له ټولنې ګوښه کړای شوي، خو په ورته وخت کې نړیوالې ټولنې هم هغوی یوازې پرېښې دي.
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق د یاد سازمان د عمومي اسمبلۍ په څنډه کې یوې غونډې ته وویل، چې طالبانو د افغان ښځو د ملاتړ قانوني بنسټونه لهمنځه وړي دي.
د افغانستان د بشري حقونو په اړه د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ویلي، د حقوقي او نړیوالو اقداماتو یوه لړۍ ښيي چې د طالبانو د حساب ورکونې لپاره نړیوال میکانیزم د جوړېدو په حال کې دی. هغه وايي، افغانستان کې له بشري حقونو سرغړونې به سیاسي خبرو کې په اسانۍ له پامه ونهغورځول شي.
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان وايي، تهران د اسلاماباد هوکړهلیک ته د بېرته ستنېدو، د هوکړه شویو ژمنو د پلي کولو او د جدي او پایله لرونکو خبرو لپاره د شرایطو د برابرېدو غوښتونکی دی. د چین ولسمشر تر دې مخکې د اسلاماباد هوکړهلیک ته د دواړو هېوادونو د بېرته ستنېدو ملاتړ کړی دی.
د پښتونخوا په پېښور او مردان کې د اقلیمي بدلون په ترڅ کې بې وخته بارانونو، د تودوخې ناڅاپي بدلونونو او پر فصلونو د حشره وژونکو درملو کارونه د شاتو د مچیو پر روزنې اغېز کړی دی. د مچیو روزونکي وايي، چې د طبیعي خوړو کمښت او د مچیو د مړینې له امله د شاتو تولید کې ستونزې زیاتې شوې دي.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ په ۸۱مه غونډه کې وویل، چې تحریک طالبان پاکستان او د بلوچستان ازادي غوښتونکی پوځ د افغانستان له خاورې څخه د پاکستان پر ضد کار اخلي. طالبانو بیا په وار وار د اسلاماباد دغه ډول څرګندونې رد کړي دي.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د جمعې ورځې په ناوخته د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې د خپلې وینا پر مهال د افغانستان د خلکو د حقونو پر رعایتېدو ټینګار وکړ. هغه وویل، د افغانستان د خلکو حقونه، په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو حقونه، باید په هر ډول شرایطو کې مراعات شي.
د پښتونخوا اعلی وزیر سهیل اپریدي د تحریک انصاف ګوند د اوږد لاریون د یوې اونۍ له ځنډولو خبر ورکړ او زیاته یې کړه، دغه لاریون چې ټاکل شوې وه د سپټمبر پر ۲۷مه پیل شي د ګوند د سیاسي کمېټې له پرېکړې وروسته به اوس دا لاریون د اکتوبر پر څلورمه له پېښوره پیل شي.
د هالنډ لومړي وزیر راب یتن د ملګرو ملتونو په عمومي اسامبله کې د جرمونو له نړیوالې محکمې دفاع وکړه او ویې ویل، چې د دې بنسټ د کمزوري کولو هڅې د نړیوال حقوقي نظام ټول جوړښت کمزوری کوي. هالنډ په هاګ ښار کې د دې محکمې کوربه دی. دغې محکمې د دوو طالب چارواکو د نیولو حکمونه هم صادر کړي.
د پاکستان پوځ وايي، چې په بلوچستان کې له پنځو ورځو راهیسې په بېلابېلو عملیاتو کې ۳۳ وسلهوال وژل شوي دي. پوځ وايي، په دغو عملیاتو کې د وسلهوالو له پټنځایونو یو شمېر وسلې، مهمات او یوه اندازه چاودېدونکي توکي هم ترلاسه شوي دي.
د اسټرالیا د بهرنیو چارو وزیرې پني وانګ له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل، چې هېواد یې د افغانستان د وضعیت په اړه ژوره اندېښنه لري او د افغان ښځو او نجونو د ملاتړ لپاره یې پراخ اقدامات په پام کې نیولي دي.
که د وزن کمولو هڅه کوئ، ښايي سهار له ځانه وپوښتئ چې څه وخورم څو ژر بیا وږی یا وږې نهشم؟ هګۍ یو اسانه انتخاب دی. پروټین لري او له سبزیو او لږې ډوډۍ سره ترې مړوونکی سهارنی جوړېږي. خو ایا د هګیو خوړل رښتیا هم وزن کموي؟
د ازادۍ جبهې ادعا کړې چې د سرپل ولایت په مرکز لومړۍ حوزه کې یې پر طالبانو برید کې درې طالبان وژلي او دوه نور ټپیان دي.