د اپرېل ۲۳مه د کتاب نړۍواله ورځ ده. یونسکو دغه ورځ د نسلونو او کلتورونو ترمنځ د اړیکو پیاوړتیا لپاره د کتاب د رول لوبولو فرصت بولي؛ خو په افغانستان کې دغه اړیکه د سانسور او د هغو کتابونو د بندیز تر فشار لاندې ده، چې د طالبانو له عقایدو سره په ټکر کې ګڼل کېږي.
د خیبرپښتونخوا د پېښور په حسنخېلو سیمه کې پر یوه جومات ډرون برید شوی، چې له امله یې د ځایي اوسېدونکو ترمنځ وېره خپره شوې؛ خو د مرګ ژوبلې په اړه لا راپور نهدی ورکړل شوی.
د ازاده مبارزو افغان لوبغاړی ظفر محسن به د اکټاګون سیالیو په ۹۰م پړاو کې د اېرلنډ ریچي سمولن سره مخامخ شي. دغه سیالۍ د ۱۴۰۵کال (د غبرګولې ۳۰مه) د جرمني په برلین ښار کې ترسره کېږي.
په امریکا کې ګڼو سیاسي، پوځي او رسنیزو مخکښو څېرو د ډونالډ ټرمپ د حکومت هغه طرحې ته غبرګون ښودلی، چې له مخې یې تر زرو ډېر هغه افغانان چې له امریکايي ځواکونو سره یې کار کړی؛ له قطر نه کانګو ته لېږدوي.
د بغلان په پلخمري ښار کې د طالبانو تر کنټرول لاندې د ټوکر تولیدوونکې فابريکې ریيس حافظ محمدعیسی بلال وايي، چې په دغه فابریکه کې په ورځني ډول شاوخوا ۲زره متره نخي ټوکر توليد، پروسس او رنګېږي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې لیبنان ښايي ډېر ژر هغه قانون لغوه کړي چې له اسراییل سره اړیکې منع کوي.
د پنجشنبې په ماښام د غويي په درېيمه د خبريالانو سره د خبرو پر مهال د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دې پوښتنې په ځواب کې چې ايا کېدای شي ايران په نړيوال جام کې له ايټاليا سره بدل شي، وويل: «ما په دې اړه فکر نه دی کړی!» او بيا يې د امريکا د بهرنيو چارو د وزير، مارکو روبیو نظر وپوښت.
د افغانستان مسلکي سوکوهونکی سيد راشد موسوی په يوه سيالۍ کې د اندونيزيا له ريوو کانديمانګ سره مخامخ کېږي. دا سيالي د «جاز پريمير پروموشن» د سياليو په چوکاټ کې ترسره کېږي او ټاکل شوې ده د ۱۴۰۵ کال د غويي په څلورمه نېټه د اسټراليا د سيډني ښار په «يانګون ارينا» لوبغالي کې ترسره شي.
د امریکا فضایي ادارې ناسا اعلان کړی، چې د سپېساېکس «کریو-۱۳» ماموریت به د سپټمبر له منځنۍ مودې وروسته نړیوال فضایي تمځای ته ولېږدول شي، څو د علمي څېړنو او ټکنالوژۍ ازموینو له لارې د انسانانو راتلونکي سفرونه سپوږمۍ او مریخ ته چمتو کړي.
د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ايران پر وړاندې د سمندري کلابندۍ په اړه وويل، چې متحده ايالات د هُرمز تنګي «بشپړ کنټرول» په لاس کې لري او هېڅ کښتۍ نه شي کولای له دې کلابندۍ تېره شي.
د پولنډ چارواکو درې افغان وګړي بېرته افغانستان ته استولي، سره له دې چې د بشري حقونو لپاره اروپایي محکمې له لوري د هغوی د ایستلو مخه نیول شوې وه.
د بشر حقونو د څار نړیوال سازمان ویلي، چې د فلسطیني خبریالې امال خلیل د وژل کېدو قضیه باید په جدي ډول وڅېړل شي او عاملینو ته دې د عدالت او حساب ورکولو په چوکاټ کې ځواب ورکول شي، ځکه خبریالان د نړیوال قانون له مخې ملکي وګړي ګڼل کېږي او موخه ګرځول یې «جنګي جرم» دی.
پاکستاني خبريال سليم جاوېد خان وايي، د اويايمو لمريزو کلونو په لومړيو کې يې ملا محمد عمر په کندهار کې د پاکستان په قونسلګرۍ کې له نږدې ليدلی و.نوموړي افغانستان انټرنشنل ته وويل، ملا عمر يو جګ قد لرونکی سړی و، يوه سترګه يې زيانمنه وه او په قونسلګرۍ کې د پاکستان سفیر څنګ ته ناست و.
د نیویارک ټایمز د راپور له مخې، هغه افغانان چې د امریکايي ځواکونو سره یې کار کړی او کلونه د قطر په یوه پخواني امریکايي پوځي کمپ کې بند پاتې دي، اوس د داسې انتخاب سره مخ دي چې یا به کانګو ډیموکراتیک جمهوریت ته ولېږدول شي او یا به بېرته د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته ستانه شي.
د ایرلنډ پارلمان د «بهرنیو او سوداګرۍ چارو ګډې کمېټې» په افغانستان کې د جنسیتي توپیر د وضعیت په رسمیت د پېژندلو غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې د افغان ښځو پر وړاندې چلند د جنسیتي توپیر یوه روښانه بېلګه ده.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر وايي، هغه ښځې او نجونې چې افغانستان ته بېرته راګرځي، د ټولنې تر ټولو زيانوړ خلک دي. دې دفتر ټينګار کړی چې د دغو ښځو او نجونو د بېړنيو اړتياوو د پوره کولو لپاره د بشري مرستو زياتول اړين دي.
د فاریاب ولایت د قرمقول ولسوالۍ یو شمېر اوسېدونکو د طالبانو پر ضد اعتراض کړی او ادعا کوي چې د نفوسو په رسمي سیسټم کې نا ثبت شویو کسانو ته په غیرقانوني ډول تذکرې وېشل کېږي، په داسې حال کې چې ځايي سرچینې د ثبت احوال د یوه مسوول د نیول کېدو خبر هم ورکوي.
د طالبانو د سترې محکمې د راپور له مخې، د روانې میاشتې په لومړۍ اونۍ کې په فراه، جوزجان، بلخ، میدان وردګ او بدخشان ولایتونو کې دغه ډلې ۴۶ کسان د بند ترڅنګ په عام محضر کې په دُرو وهلي دي.
امريکايي رسنۍ اکسیوس د يو امريکايي چارواکي او يو باخبره سرچينې له قوله راپور ورکړی، چې د سپاه پاسداران سمندري ځواک په روانه اوونۍ کې د هُرمز په تنګي کې نور سمندري ماینونه ايښي دي.
د طالبانو د خوست ولایت د شمل–خرم سیندیزې فرعي حوزې ریاست وایي، د څارنیزو څاګانو د معلوماتو پر بنسټ په دغه ولایت کې د سطحي او ځمکې لاندې اوبو کچه لوړه شوې ده.
د طالبانو د چاپېریال ساتنې ادارې مشر مطیعالحق خالص او ورسره مل پلاوی جاپان ته تللی او د دغه هېواد د چاپېریال وزارت له مرستیال وزیر کنتارو دوی سره یې رسمي لیدنه کړې ده. دغه ناسته د افغانستان د چاپېریالي وضعیت، اساسي ستونزو، اړتیاوو او د دوه اړخیزو همکاریو پر محور راڅرخېده.