آرشیف

د منځني ختیځ د شخړې له کبله، چې اسراییل او امریکا په ایران بریدونه ترسره کړل او په سیمه کې حالات ترینګلي شول، سریلانکا د افغانستان پر وړاندې د شپږ لوبو سیریز نامعلوم وخت ته وځنډاوه.

د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت وايي، د دایمي مېشتېدنې کمېټې تر دې دمه په نهو ولایتونو کې راستنو شوو کډوالو کورنیو ته ۶۶۴۴ استوګنیزې نمرې وېشلې دي او ټاکل شوې ده چې دا بهیر نورو ولایتونو ته هم وغځول شي.

په کندهار کې د طالبانو د کرنې اوبو لګولو او مالدارۍ اداره وايي چې په ریګستان او سپین بولدک ولسوالۍ کې یې د ۳۸۳ لویو او کوچنیو څارویو د قاچاق مخه نیولې. طالبانو ویلي چې په دې تړاو یې یو شمېر کسان هم نیولي خو شمېر یې نه دی یاد کړی.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې د دوشنبې په ورځ له پاکستان او ایران نه ۶۵ کورنۍ افغانستان ته جبري ستنې شوي. یاد کمېسیون ویلي، چې په همدې ورځ یې ۳۱ نورې کورنۍ خپلو مېنو ته لېږدولي‌ دي.

د همت په نامه د افغان مېرمنو غورځنګ په برازیل کې د برازیلۍ مېرمنو سره په ګډه، د افغان مېرمنو د ازاد ژوند په موخه د نړیوال ملاتړ غوښتنه کړې. د غورځنګ غړو ټینګار کړی چې افغان ښځې باید د زده‌کړې، کار او بشري حقونو برابر فرصت ولري او د جنسیتي توپیر پر ضد مبارزه دې نړیوال ملاتړ ومومي.

د افغانستان د رسنیو د ملاتړ سازمان (AMSO) ژوره اندېښنه څرګنده کړې چې په پاکستان کې یوه افغان ښځینه خبریاله د خپلې کورنۍ له دوو نورو غړو سره په زندان کې ساتل کېږي او ټینګار یې کړی چې دا عمل د بشري کرامت خلاف او د نړیوالو قوانینو سرغړونه ده.

کابل کې باوري سرچینو تایید کړې چې د پاکستان درې کسیزه پلاوی د طالبانو سره په خبرو بوخت دی، خو پاکستاني چارواکو د رسمي سفر او د پلاوي د ماموریت په اړه هېڅ معلومات نه دي ورکړي. بل پلو طالبانو ټینګار کړی چې یوازې د صادقانه نیت په صورت کې به د خبرو میز ته کېني.

د خبریالانو د ملاتړ نړیوال سازمان ار‌اېس‌اېف وایي، د پاکستان پولیسو د ښځو د نړیوالې ورځې د لاریون د پوښښ پر مهال درې ښځینه خبریالانې وهلې او د څو ساعتونو لپاره یې نیولې دي. دغه سازمان یاد اقدام «بې دلیله او تاوتریخجن» بللی دی.

په پاکستان کې د افغانستان پخواني سفیر نجیب‌الله علي‌خېل ویلي، چې د دوحیې تړون د افغانستان سیاسي حل نه بلکې موخه یې د بهرنیو عسکرو وتل و. نوموړي زیاته کړې چې په دوحه کې د مذاکراتو له بهیر، توافق او هم عسکرو د وتلو د نېټې اعلان، د ناټو د غړو هېوادو څخه پټ ساتل شوي و.

وروسته له هغه چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په اسټرالیا کې د ایران د ښځینه فوټبال ملي لوبډلې د پنځو لوبغاړو د پناه غوښتنې ملاتړ وکړ، د ایران فوټبال فدراسیون له فیفا څخه وغوښتل چې د فوټبال په برخه کې د ټرمپ د «سیاسي لاسوهنې» مخه ونیسي.

طالبان وايي، په لغمان او پروان ولایتونو کې یې ۱۱ کسان د نشه‌يي توکو د پېر، پلور، ساتنې او قاچاق په تور نیولي دي. د طالبانو په وینا، له دغو کسانو یوه اندازه نشه‌يي توکي هم ترلاسه شوي دي.

وروسته له هغې چې امریکا د طالبانو تر واک لاندې افغانستان د هغو هېوادونو په نوملړ کې شامل کړ، چې د بهرنیو وګړو د غېرقانوني نیولو ملاتړ کوي د دغه هېواد د سنا د بهرنیو اړیکو کمېټې رييس جېم‌رېش وویل، اوس د دې وخت رارسېدلی چې طالبان د خپلو جرمنو سزا وویني.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمهوري غوښتونکو ګوند د استازو د کلنۍ غونډې په څنډه کې د خپلو هغو پخوانیو څرګندونو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې چې له ایران سره جګړه «یو لنډ ماموریت» دی، وویل چې دا نښته به «ډېر ژر» پای ته ورسېږي.

په داسې حال کې چې افغانستان د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له لوري د هغو هېوادونو په نوملړ کې شامل شوی چې بهرني وګړي یرغمل نیسي، د امریکا استازي طالبانو ته ګواښ کړی چې د ونزوېلا او ایران له برخلیک څخه ووېرېږي.

د اسوشېټېډ پرېس خبري اژانس د راپور له‌مخې، د اسټرالیا لومړي وزیر انتوني البانيزي ویلي چې اسټرالیا د فارس خلیج د هوايي حریم د خوندیتوب لپاره یوه (E-7Al) څارونکې الوتکه او شاوخوا ۸۵ پوځي پرسونل د څلورو اوونیو لپاره په سیمه کې ځای پر ځای کوي.

د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو اعلان وکړ، چې د امریکا حکومت افغانستان د «ناحقه نیونو د ملاتړو هېوادونو» په توګه پېژندلی دی. هغه پر اېکس‌پاڼې لیکلي، چې طالبان لا هم د سیاسي امتیازاتو د ترلاسه کولو لپاره د ترهګرو له تګلارو سره ورته لارې چارې کاروي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دوشنبې په ورځ وویل، اسټرالیا هېواد ته د ایران د ښځینه فوټبال ملي ټیم د لوبغاړو د بېرته ستنېدو په اجازه ورکولو سره، «یوه لویه بشري تېروتنه» کوي. هغه د اسټرالیا له لومړي وزیر څخه وغوښتل، چې د دې ټیم غړو ته پناه ورکړي.

یوې امریکایي رسنۍ راپور ورکړی، چې د قطر په یوه پوځي کمپ کې بند پاتې افغان پناه‌غوښتونکي د ایران د بریدونو له کبله د «دوزخ په څېر» ژوند تېروي. د راپور له‌مخې، هره ورځ د امریکا د دغو افغان متحدینو ژوند له ګواښ سره مخ دی چې په‌کې ماشومان او ښځې هم شته.

د سوېډن په مالمو ښار کې د یوه افغان ښوونکي دنده وروسته له هغه د ښار د چارواکو له خوا ځنډول شوې، چې په رسنیو کې یې د طالبان ملاتړ کړی و. نوموړي ویلي، د افغانستان پخوانیو حکومتونو تېروتنه کړې وه چې نجونې یې ښوونځیو ته پر تګ مجبوره کړې وې.

د قطر لومړي وزیر محمد بن عبدالرحمان ال‌ثاني له سکای‌نیوز سره په مرکه کې ویلي، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ روان کړکېچ باید د ډیپلوماسۍ او خبرو اترو له لارې حل شي.

رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی چې د غزې د سولې خبرې، چې د متحده ایالاتو په منځګړیتوب روانې وې، د امریکا، اسراییل او ایران ترمنځ د جګړې له پیل وروسته درېدلې دي.