د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وایي، په لغمان، کونړ، پروان، بلخ، جوزجان، ننګرهار او پکتیکا ولایتونو کې یې ۴۲ کسان د نشهيي توکو د پلور او قاچاق په تور نیولي دي.همداراز د کابل امنیه قوماندانۍ هم وایي چې د غلا په تور یې څلور تنه نیولي.
د کډوالۍ نړیوال سازمان د تازه راپور له مخې، د ۲۰۲۶ کال د اپرېل او جون ترمنځ د افغانستان له پولو له ۱،۰۷ میلیونو ډېر تګراتګونه ثبت شوي او په همدې موده کې افغانستان ته د ستنېدونکو کډوالو بهیر هم زیات شوی دی.
طالبان د اګست په ۱۷مه په نوي ډیلي کې د «بریا ورځې» په مناسبت خپله لومړنۍ لویه عامه غونډه جوړوي. دا غونډه له کابل سره د نوي ډیلي د مخ پر پراخېدونکو اړیکو په دوام کې ترسره کېږي، خو هند لا هم د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر «اوچا» وايي، د ۲۰۲۶ کال له پیل راهیسې سېلابونو، ځمکې ښوېدنې او نورو طبیعي پېښو په افغانستان کې له ۹۲ زرو ډېر کسان اغېزمن کړي او د بشري مرستو اړتیاوې یې لا زیاتې کړې دي.
د طالبانو ریاستالوزرا اداري مرستیال عبدالسلام حنفي وایي، د دوی له بیا واکمنېدو وروسته په افغانستان کې د اقتصادي پروژو چارې چټکې شوې دي. خو شنونکي وایي، د دغو پروژو ډېری یې د جمهوري نظام پر مهال پیل شوې وې او طالبان یې د خپلو لاسته راوړنو په توګه وړاندې کوي.
د ملګرو ملتونو د خوړو او کرنې سازمان (ایف ای او) وايي، افغانستان د ۲۰۲۷ کال د غنمو د ښه حاصلاتو لپاره مناسب فرصت لري، خو د سرې د بیو چټک لوړوالی د ډېرو بزګرانو لپاره د کرنې دغه مهم توکي له لاسرسي بهر کړي او د راتلونکي حاصلاتو د زیانمنېدو خطر یې زیات کړی دی.
د پخواني جمهوري نظام د لومړي مرستیال امرالله صالح په مشرۍ «زرغون بهیر» وايي، د تخار د چاهاب ولسوالۍ په یوه سیمه کې پر چینايي کانکېندونکو راکټي برید شوی چې له امله یې یو چینایي وګړی وژل شوی او دوه نور ټپیان دي.
د «له پولیو پاک افغانستان» بنسټ اعلان کړی چې ټاکل شوې سبا دوشنبې(د زمري۲۶مه) په ننگرهار، کونړ، کابل، هرات او فراه ولایتونو کې د ګوزڼ (پولیو) ضد واکسین نوی کمپاین پیل شي.
د جورج ټاون د ښځو، سولې او امنیت انسټېټیوټ په یوه راپور کې ویلي، د طالبانو د پنځه کلنې واکمنۍ پر مهال په افغانستان کې یوازې قوانین او محدودیتونه نه دي بدل شوي، بلکې د هېواد پخوانی حقوقي او بنسټیز جوړښت هم په تدریجي ډول له منځه وړل شوی.
په بلخ کې د طالبانو تر واک لاندې د درمل پلورونکو اتحادیه وایي، چې په تېرو نږدې پنځو کلونو کې یې ۱۲۰ درمل جوړونکو تولیدي شرکتونو ته د فعالیت جوازونه ورکړي دي.
د ملګرو ملتونو د ښوونې، ساینس او کلتور سازمان (یونسکو) وايي، ۵۸ سلنه نجونې او ځوانې ښځې لږ تر لږه یو ځل له انلاین ځورونې سره مخ شوې دي چې پر روغتیا، پر ځان باور او زدهکړو یې منفي اغېز کوي.
د الجزیرې په یوه راپور کې ویل شوي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته افغانستان لا هم له جدي اقتصادي، بشري، امنیتي او د بشري حقونو له ننګونو سره مخ دی.
پر افغانستان د طالبانو د واکمنۍ پنځمې کلیزې په رارسېدو سره د واشنګټن ډی سي په کې د افغان ښځو د حقونو د ملاتړ ۵۰ ورځنی کمپاین نن پای ته ورسېد. د کمپاین تنظیموونکي وایي، موخه یې د افغان ښځو غږ او د هغوی د حقونو موضوع یو ځل بیا د نړیوالې ټولنې د اجنډا په سر کې راوستل و.
د «اکنامېسټ» د راپور له مخې، د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته په افغانستان کې د جګړې او ناامنۍ کچه په ډېرو سیمو کې کمه شوې، خو د امنیتي وضعیت اغېز د خلکو پر اقتصادي ژوند نه دی څرګند شوی او ګڼ افغانان لا هم د بېوزلۍ او د خوړو د برابرولو له ستونزو سره مخ دي.
د بلوچستان په کې خضدار او خیبر پښتونخوا کې بنو کې د امنیتي ځواکونو او پولیسو په دوو جلا استخباراتي عملیاتو کې ۱۵ وسله وال وژل شوي او یو شمېر نور ټپیان شوي دي.
د جمهوري نظام پر مهال د کانونو او پټرولیم وزیره نرګس نهان وايي، د طالبانو له واک ته رسېدو پنځه کاله وړاندې یوازې حکومت نه، بلکې د افغانستان ټولنه، هېواد، د خلکو ارمانونه او په ځانګړي ډول د ښځو اساسي حقونه هم له لاسه ورکړل شول.
د «نیو هیومنیټرین» د راپور له مخې، د لویدیځو مرستو کمېدو، له پاکستان سره د جګړې او له ایران او پاکستانه د افغان کډوالو د راستنېدو له امله پر افغانستان فشار زیات شوی او یوازې بشري مرستې د روغتیا او پراختیا اوږدمهاله اړتیاوې نه شي پوره کولی.
د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام په افغانستان کې د لمریزې انرژۍ پر کارونې ټینګار کړی او وايي، باوري، ارزانه او چاپېریالساتونکې انرژۍ ته لاسرسی کولای شي د محلي کاروبارونو د ودې او اقتصادي فعالیتونو په پیاوړتیا کې مهم رول ولري.
د جمهوري نظام پر مهال د دفاع وزارت سرپرست وزیر شاه محمود میاخېل د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي پر وروستۍ وینا نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د یوه لوړپوړي حکومتي چارواکي خبرې باید په مؤدبه او مناسبه لهجه وي.
سي اېن اېن په خپل خپور کړي راپور کې ويلي چې د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته، افغانستان له جګړې څخه د وتلو باوجود لا هم له پراخو بشري او اقتصادي ستونزو سره مخ دی.
د امریکا د مرکزي استخباراتو ادارې پخوانۍ ماموره سارا اډمز وايي، القاعده د افغانستان د شل کلنې جګړې پر مهال د طالبانو ترڅنګ په مستقیم ډول جګړه کړې او اوس د طالبانو د بیا واکمنېدو له امله په افغانستان کې د خپل پخواني امن ځای د بېرته ترلاسه کېدو لمانځنه کوي.