د بشري حقونو فعاله او د تېر جمهوري نظام پرمهال په ولسي جرګه کې د بدخشان د خلکو استازې فوزیه کوفي د افغانستان په اړه د مسکو فارمټ ناستې په درشل کې ویلي، چې د ښځو، سیاسي جریانونو او د افغانستان مدني ټولنو له ګډون پرته دغه ډول ناستې مشروعیت نهلري.
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویلي، مسکو د تاجکستان او افغانستان د پولې امنیتي وضعیت له نږدې څاري او د پولې د امنیت پیاوړتیا لپاره دوشنبې ته د پوځي تجهیزاتو د لېږد لړۍ ته دوام ورکوي.
د فرانسې د پوهنې وزارت اعلان کړی، چې په ټول هېواد کې تر ۴۰۰ زیات ښوونځي د زده کوونکو د روانو لاریونونو او امنیتي اندېښنو له امله تړل شوي دي. د دغه وزارت په وینا، د لاریونونو پرمهال ۲۴ ښوونځي سوځول شوي یا لوټ شوي او د پوهنې برخې ۷۸ کارکوونکي ټپیان شوي دي.
د هلمند لپاره د طالبانو عامې روغتیا ریاست وايي، په لښکرګاه او مارجې ولسوالۍ کې له روغتيايي مرکزونو او درملتونونو د څارنې په ترڅ کې ۹ درملتونونه د مسلکي اشخاصو د نهموجودیت او همداراز د قابلو ۳ کتنځایونه د حفظالصحې د اصولو نهمراعاتولو له امله وتړل شول.
د بشري حقونو سازمان « ههنګاو» وايي، د ایران حکومت د ۲۰۲۶ کال په سپټمبر میاشت کې لږ تر لږه ۶۸ بندیان اعدام کړي چې پنځه یې د افغانستان وګړي وو.
په پنجشېر کې د فوټسال د اتلانو لیګ سیالۍ نن (یکشنبه د تلې ۱۲مه) د شېران اسفندیار په اتلولۍ پایته ورسېد. په دغو سیالیو کې چې ۱۹ لوبډلو ګډون درلود، پامیر اېفسي او ازادي اېفسي په ترتیب سره دویم او درېیم مقامونه خپل کړل.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي چې امریکا له دغه هېواد سره د پيل کړې جګړې د پای ته رسولو لپاره، هېڅ ډول پوځي حل نه لري. هغه خبرداری ورکړ چې که امریکا بیا د پوځي مقابلې لاره غوره کړي، د دوی ځواب به تر پخوا غښتلی او سخت وي.
په روسیې کې له مسکو فارمټ غونډې مخکې د ایران د بهرنیو چارو وزارت د سویلي اسیا عمومي مدیر محمد رضا بهرامي د افغانستان لپاره د پاکستان له ځانګړي استازي محمد صادق سره د سیمې د روانو تحولاتو په تړاو خبرې کړې دي. په مسکو فارمټ غونډه کې دغه دواړه چارواکي د خپلو هېوادونو استازیتوب کوي.
د غزني ولایت په کوربهتوب د «سلطان محمود غزنوي جام» په نوم د ووشو لوبې لومړنۍ دورې سیالۍ، چې د هېواد له اتو ولایتونو څخه د ۱۵۰ ورزشکارانو په ګډون پیل شوې وې، پای ته ورسېدې.
د یو شمېر خصوصي ښوونځیو سرچینو افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي، چې طالب چارواکو د ښوونکي نړیوالې ورځې له نمانځلو منع کړي. د دوشنبې ورځ( د تلې ۱۳مه) د ښوونکو نړیواله ورځ ده، چې له پخوا راهیسې په افغانستان کې نمانځل کیږي.
له هغه وروسته، چې یوه لوړپوړي ایراني مقام افغانستان د خپل هېواد د « دفاعي کمربند» یوه برخه وګڼله؛ په کابل کې د ایران سفارت مرستیال ویلي، ایران او افغانستان په سیمهییز ه او نړیوال کچه له ګډو فرصتونو او ګواښونو سره مخامخ دي.
د افغانستان د عدلیې پخوانی وزیر فضل احمد معنوي وايي، طالبان چې پخوا یې خپل دیني مشروعیت تر ډېره په پاکستان کې له دیني مدرسو او عالمانو څخه ترلاسه کاوه، اوس د همدغو جریانونو له مخالفت او فتواوو سره مخ شوي دي.
په هلمند کې د طالبانو رسنیز دفتر ویلي، د دغه ولایت په فرعي ګمرکونو کې یې ۶۴ زره او ۹۵۰ کیلوګرامه خوراکي او غیر خوراکي وارداتي توکي ترلاسه کړي دي. د دوی په وینا، دغه قاچاقي مواد په تېره یوه اونۍ کې ترلاسه شوي او د لېږد په تړاو یې ۳۷ کسان هم نیول شوي دي.
د ترکیې پولیسو هغه ۲۹ افغان پناه غوښتونکي نیولي چې غوښتل یې د دغه هېواد د بالیکاسیر ولایت له ساحلي سیمې څخه یونان ته ولاړ شي.د نیول شویو کسانو په ډله کې پنځه نارینه، ۱۰ ښځې او ۱۴ ماشومان شامل دي.
د پاکستان کورنیو چارو وزیر محسن نقوي، له تحریک انصاف ګوند سره د مذاکراتو ناکامۍ وروسته پيل شویو لاریونونو ته په اشارې ویلي، که څوک پکې ووژل شي، مسوول به یې اپریدی وي. یاد ګوند بیا حکومت پړ ګڼلی او ویلي یې دي، عمران خان یې هم خوشې نه کړ او هم یې پلاوی ورسره لیدنې ته پرې نه ښود.
سرچینې وايي، د بدخشان د ارغنجخواه ولسوالۍ د شېوه په اندرابيها سیمه کې د سرو زرو د کان د کنټرول پر سر د بدخشاني او غیر بدخشاني طالبانو تر منځ نښته شوې ده. د سرچینو په وینا، ډاکټر فضلالله چې بدخشانی طالب دی، د سیمې د خلکو په ملاتړ له غیر بدخشاني طالبانو سره نښتی دی.
د ملګرو ملتونو په جینوا دفتر کې، د افغانستان استازي نصیر احمد اندېشه، په پنجشېر د ۱۴ ځوانانو د وژل کېدو، چې یو طالب جنګیالی یې د جسدونو د لیدلو اعتراف کوي، په غبرګون کې ویلي چې دا ډول جنایتونه باید مستند کړل شي. د هغه په باور، دا د طالبانو د صحرایي وژنو یوه کوچنۍ بېلګه ده.
مقاومت جبهې نن سهار د بدخشان لپاره د طالبانو د استخباراتو د مرستیال او دوو ساتونکو د وژلو ادعا وکړه، خو د ورځې په اوږدو کې داعـ.ـش ډلې بیا ادعا وکړه، چې دا برید دوی کړی او پهکې د طالبانو د استخباراتو یو چارواکی له یوه ساتونکي سره یې ټپي شوی او یو ساتونکی یې وژل شوی دی.
د ایران د ولسمشر دفتر اعلان کړی چې د نفتو وزیر محسن پاکنژاد له خپلې دندې استعفا کړې او د دغه هېواد ولسمشر مسعود پزشکیان د هغه استعفا منلې ده.
د ملي نجات ګوند مشر ذبیح الله مجددي، په یوه مرکه کې افغانستان منزوی شوی ګڼلی او ویلي یې دي، چې د حل لپاره چمتو دي طالبانو ته مشورې ورکړي. هغه دا هم ویلي چې د متخصصینو یوه ډله یې جوړه کړې و خو اوسنۍ اداره سیاسي فعالیت نه زغمي چې له امله یې په رسمي کولو نه دی بریالی شوی.
په مصر کې د طالبانو سفارت وایي چې طالب سفیر د سویلي کوریا له سفیر سره په کتنه کې پر دوه اړخیزو اړیکو خبرې کړي دي. خپره شوې خبرپاڼه زیاتوي چې دواړو لورو د اړیکو د پیاوړتیا هیله څرګنده کړې ده.