برونو لمارکی، معاون نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان، می‌گوید که در پی کاهش کمک‌های مالی بین‌المللی، بیش از ۷۰۰ مرکز صحی معادل ۴۰ درصد مراکز مراقبت‌های صحی اولیه در افغانستان، در فاصله سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ تعطیل شده‌اند.
آقای لمارکی روز جمعه، ۱۵ عقرب، در یک نشست خبری در نیویارک گفت که محدودیت‌های طالبان علیه زنان و دختران، دسترسی آنان به آموزش، کار، خدمات عمومی و مشارکت در زندگی اجتماعی را به‌شدت محدود کرده است.
او گفت تداوم محدودیت‌های طالبان علیه حقوق اساسی زنان و دختران، باعث تشدید انزوای بین‌المللی افغانستان شده است.
معاون نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل افزود ممنوعیت ورود کارمندان زن افغان به محوطه سازمان ملل از ماه سنبله ۱۴۰۴ تاکنون ادامه دارد و این محدودیت‌ها بر فعالیت‌های این سازمان نیز تاثیر گذاشته است.
آقای لمارکی هشدار داد که کاهش کمک‌های مالی بین‌المللی، وضعیت بشردوستانه افغانستان را دشوارتر کرده است. به گفته او، بودجه کمک‌های بشردوستانه از دو میلیارد دالر در سال ۲۰۲۳ به ۵۷۰ میلیون دالر در سال ۲۰۲۶ کاهش یافته است.
آقای لمارکی گفت که با وجود کاهش شمار افراد نیازمند در سال آینده، شدت نیازهای بشردوستانه حدود ۳۰ درصد افزایش خواهد یافت.
به گفته او، از سال ۲۰۲۳ تاکنون، حدود ۶.۷ میلیون نفر از کشورهای همسایه به‌ویژه ایران و پاکستان، به افغانستان بازگشته‌اند و این روند فشار زیادی بر اقتصاد، خدمات عمومی و جوامع میزبان وارد کرده است.
او تاکید کرد که بازگشت‌کنندگان به اسناد هویتی، سرپناه، فرصت‌های شغلی و دسترسی به خدمات اساسی نیاز دارند.
برونو لمارکی با اشاره به وضعیت اقتصادی کشاورزان گفت که کاهش کشت خشخاش بدون فراهم کردن فرصت‌های معیشتی جایگزین پایدار نخواهد بود.
او گفت که برخی کشاورزان به دلیل نبود حمایت‌های اقتصادی و درآمد کافی از کشت محصولات جایگزین، ممکن است دوباره به کشت خشخاش روی بیاورند.
معاون نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل همچنین هشدار داد که افزایش فقر، ضعف خدمات عمومی و ناکامی در ادغام بازگشت‌کنندگان می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای افغانستان داشته باشد و بر امنیت، ثبات منطقه و روند مهاجرت تاثیر بگذارد.
او تاکید کرد که جامعه جهانی نباید افغانستان را در شرایط کنونی تنها بگذارد و کمک‌های بین‌المللی باید ادامه یابد.
الکساندر زویف، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور مبارزه با تروریسم، هشدار داده که شاخه خراسان داعش در افغانستان به تجهیزات پیشرفته، از جمله پهپاد، دست یافته است. او می‌گوید این گروه با استفاده از هوش مصنوعی، تبلیغات خود را به زبان کشورهای عضو سازمان شانگهای ترجمه و منتشر می‌کند.
این مقام ارشد سازمان ملل روز جمعه، ۱۵ عقرب، در نشست امنیتی «شانگهای پلاس» در سمرقند، اوزبیکستان، این اظهارات را مطرح کرد.
به گفته این مقام ارشد سازمان ملل، گسترش استفاده از اینترنت و جذب نیرو از طریق فضای آنلاین، تهدیدهای «تروریستی» در کشورهای آسیای میانه را افزایش داده است. او گفت جامعه جهانی باید به‌جای واکنش پس از حملات، برای جلوگیری از وقوع آن‌ها اقدام کند.
او با اشاره به تجربه کاری خود در تاجیکستان و قزاقستان افزود که کشورهای این منطقه از گذشته با تهدید تروریسم روبه‌رو بوده‌اند. به گفته او، کودکان و جوانان در فضای مجازی بیشتر در معرض جذب شدن به گروه‌های افراطی قرار دارند.
آقای زویف پیش از این نیز در نشستی در شورای امنیت در ماه دلو سال جاری هشدار داد که داعش خراسان توانایی‌اش برای بازسازی سریع صفوف خود و جذب نیرو، از جمله از طریق فضای مجازی، را حفظ کرده است. وی افزود: «در افغانستان، داعش خراسان همچنان یکی از جدی‌ترین تهدیدها برای منطقه و فراتر از آن به‌شمار می‌رود.»
بهادر قربان‌اف، رئیس سرویس امنیت دولتی اوزبیکستان، نیز در نشست امنیتی «شانگهای پلاس» در سمرقند درباره استفاده گروه‌های افراطی از فناوری‌های دیجیتال هشدار داد. او گفت که تنها در سال جاری میلادی، بیش از ۴۹ هزار منبع آنلاین حاوی محتوای افراطی در این کشور شناسایی شده است. این رقم در مقایسه با سال گذشته ۱۴ درصد افزایش یافته است.
قربان‌اف پیشنهاد کرد برای مقابله با «تروریسم سایبری» و تبادل اطلاعات،باید یک بستر بین‌المللی برای همکاری‌های فناورانه ایجاد شود.
نخستین نشست «گفت‌وگوی شانگهای پلاس درباره امنیت» روزهای ۱۴ و ۱۵ عقرب در شهر سمرقند اوزبیکستان برگزار شد. موضوع اصلی این نشست، «امنیت در عصر تحول دیجیتال و مقابله با تروریسم و افراط‌گرایی با توجه به توسعه فناوری‌های جدید» بود.
در این نشست، ۳۳ هیئت از ۲۴ کشور و پنج سازمان بین‌المللی شرکت کردند. بیش از ۱۸۰ نماینده از نهادهای امنیتی و اطلاعاتی نیز در این نشست حضور داشتند.
شرکت‌کنندگان درباره تأثیر هوش مصنوعی و فناوری‌های جدید بر فعالیت گروه‌های تروریستی و استفاده این گروه‌ها از شبکه‌های اجتماعی برای تبلیغات، جذب نیرو و تأمین مالی غیرقانونی بحث کردند. آنان همچنین بر انجام پژوهش‌های مشترک و تبادل تجربه برای مقابله با این تهدیدها تأکید کردند.
«شانگهای پلاس» ابتکاری برای گسترش همکاری‌های سازمان همکاری شانگهای با کشورهای خارج از اعضای اصلی این سازمان است. بر اساس این طرح، کشورهای ناظر، شرکای گفت‌وگو و سازمان‌های بین‌المللی نیز می‌توانند در نشست‌های این سازمان شرکت کنند.
این ابتکار نخستین‌بار از سوی شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور اوزبیکستان، مطرح شد و هدف آن گسترش همکاری‌ها در زمینه امنیت عنوان شده است.
سازمان‌های بین‌المللی بارها با انتشار گزارش‌های مستند نسبت به حضور و فعالیت گروه‌های تروریستی در خاک افغانستان تحت کنترول طالبان هشدار داده‌اند. پیشتر
داعش خراسان از افغانستان به‌عنوان یکی از پایگاه‌های اصلی فعالیت خود استفاده می‌کند و تلاش دارد نفوذش را در منطقه گسترش دهد. این گروه با تبلیغات گسترده در شبکه‌های اجتماعی، جذب نیرو از میان جوانان و ایجاد ارتباط با هسته‌های وابسته در کشورهای دیگر، به دنبال تقویت توان عملیاتی خود است.
حملات این گروه در افغانستان و دیگر کشورهای منطقه نشان می‌دهد که تهدید داعش خراسان از مرزهای افغانستان فراتر رفته و به نگرانی مشترک کشورهای منطقه تبدیل شده است.
کانادا درخواست ویزای تحصیلی یک دختر نوجوان افغان را با وجود دریافت بورسیه کامل از یک مکتب در این کشور رد کرده است. سازمان‌های مدافع حقوق بشری با انتقاد از این تصمیم، می‌گویند کانادا بارها درخواست ویزای تحصیلی دختران افغان، حتی دارندگان بورسیه‌های کامل، را رد کرده است.
شبکه خبری سی‌بی‌سی کانادا روز جمعه، ۱۵ عقرب، گزارش داده است که این دختر ۱۸ ساله در ماه حمل سال جاری برای ادامه آموزش در یک مکتب خصوصی در ایالت بریتیش کلمبیا پذیرفته شد و بورسیه او تمام هزینه‌های تحصیل، اقامت، غذا و مخارج شخصی را پوشش می‌داد.
با این حال، اداره مهاجرت، پناهندگان و شهروندی کانادا در ماه اسد درخواست ویزای او را رد کرد. این اداره در نامه رد درخواست، از جمله به کافی نبودن منابع مالی برای پرداخت هزینه‌های تحصیل و زندگی و قانع نشدن از بازگشت او به افغانستان پس از پایان دوره تحصیلی اشاره کرده است.
دختر نوجوان کابلی که به دلیل نگرانی‌های امنیتی نامش منتشر نشده، گفته است پس از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم از سوی طالبان، به‌صورت مخفیانه در دوره‌های آنلاین شرکت کرده است.
او بورسیه کانادا را فرصتی برای تکمیل تحصیلات و ساختن آینده‌ای بهتر می‌دانست. این دختر گفت: «واقعاً امیدوارم آنان در تصمیم خود تجدیدنظر کنند و درخواست مرا بار دیگر بررسی کنند. این موضوع دیگر فقط به من مربوط نمی‌شود. من در ذهن خود این مسئولیت را پذیرفته‌ام که نماینده تمام دختران افغان باشم و برای آنان این مسیر را دنبال کنم.»
فریبا رضایی، مدیر اجرایی سازمان غیرانتفاعی «رهبران زن فردا»، می‌گوید از میان سه دختر افغان که امسال برای برنامه بورسیه تحصیلی این سازمان انتخاب شده بودند، درخواست ویزای دو نفر رد شده و وضعیت نفر سوم همچنان نامشخص است.
رضایی معتقد است مقام‌های اداره مهاجرت کانادا بدون بررسی دقیق پرونده‌ها، درخواست دختران افغان را رد می‌کنند؛ زیرا در پرونده دختر کابلی، بورسیه‌ای که تمام هزینه‌های تحصیل و زندگی او را تأمین می‌کرد، نادیده گرفته شده است.
گابریل تیبو، وکیل مهاجرت، نیز احتمال داده است که پرونده این دختر به‌درستی بررسی نشده باشد. او گفته است یک سازمان حامی پناهجویان پیشتر توانسته بود رد درخواست ویزای دو زن افغان، از جمله دارنده بورسیه ۷۵ هزار دالری دانشگاه ویلفرید لوریه، را در دادگاه فدرال به چالش بکشد.
تیبو اشاره کرد که اداره مهاجرت کانادا برای ارزیابی درخواست‌ها از نرم‌افزار خودکار موسوم به «چینوک» استفاده می‌کند و ممکن است این نرم‌افزار اطلاعات مربوط به بورسیه تحصیلی متقاضی را نادیده گرفته باشد.
اداره مهاجرت کانادا گفته است که گاهی از ابزارهای هوش مصنوعی برای کارهایی مانند دسته‌بندی درخواست‌ها، شناسایی پرونده‌های معمول، تهیه خلاصه پرونده‌ها برای کارمندان و پاسخ‌گویی به پرسش‌های متقاضیان از طریق ربات‌های گفت‌وگو استفاده می‌کند؛ اما این ابزارها در تصمیم‌گیری نهایی دخالتی ندارند.
کمیته ویژه پارلمان کانادا در امور افغانستان در سال ۲۰۲۲ به حکومت این کشور توصیه کرده بود برای افغان‌هایی که بورسیه‌های کامل تحصیلی در کانادا دریافت می‌کنند، بدون ارزیابی قصد بازگشت آنان به کشور مبدأ، ویزای تحصیلی صادر کند.
اداره مهاجرت کانادا در پاسخ به پرسش سی‌بی‌سی گفته است که درخواست‌های ویزای تحصیلی به‌صورت جداگانه و بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی متقاضیان بررسی می‌شوند.
فرماندهی پولیس طالبان در هلمند اعلام کرده است که هزاران جنگجوی «بی‌سرنوشت» این گروه قرار است در بخش‌های امنیتی این ولایت گماشته شوند. وزارت داخله طالبان به دستور هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه، هیئتی را برای ثبت هویت این جنگجویان و تعیین وضعیت آنان توظیف کرده است.
دفتر رسانه‌ای فرماندهی پولیس طالبان در هلمند روز جمعه، ۱۵ عقرب، در خبرنامه‌ای اعلام کرد که امین‌الله زبیر، فرمانده پولیس این ولایت، با مقام‌های وزارت داخله در کابل درباره وضعیت امنیتی هلمند و روند جذب جنگجویان «بی‌سرنوشت» گفت‌وگو کرده است. این دفتر افزوده است که قرار است هیأتی از وزارت داخله هفته آینده روند ثبت رسمی اطلاعات این جنگجویان را در هلمند آغاز کند.
فرماندهی پولیس طالبان در هلمند گفته است که فهرست این جنگجویان پیشتر برای تأیید به کابل فرستاده شده بود. به گفته این فرماندهی، جنگجویان «بی‌سرنوشت» به‌زودی در ساختار و تشکیلات رسمی امنیتی این ولایت گماشته خواهند شد.
مقام‌های محلی طالبان مدعی‌اند که ادغام این افراد در ساختار رسمی اداری و امنیتی، زمینه ارائه خدمات عمومی و رسیدگی به مشکلات مردم را فراهم می‌کند.
طالبان درباره دلایل استخدام این جنگجویان توضیحات بیشتری ارائه نکرده‌اند. با این حال، در ماه‌های اخیر فعالیت گروه‌های مخالف طالبان در بخش‌های مختلف افغانستان، از جمله ولایت هلمند، افزایش یافته است.
پیش از این نیز شماری از مقام‌های طالبان درباره وضعیت جنگجویانی که پس از بازگشت این گروه به قدرت، در تشکیلات امنیتی و اداری جذب نشده‌اند، ابراز نگرانی کرده بودند.
این در حالی است که شماری از شهروندان و کارمندان حکومت پیشین مدعی‌اند طالبان بسیاری از کارمندان مسلکی ادارات دولتی را برکنار کرده و جنگجویان خود را به جای آنان گماشته‌اند.
بر بنیاد گزارش‌ها، اداره طالبان در پنج سال گذشته در روند استخدام در سمت‌های دولتی، به افرادی اولویت داده است که عملاً در صفوف این گروه جنگیده‌اند. شماری از جنگجویان طالبان، به‌ویژه اعضای واحدهای انتحاری این گروه، انتظار دارند در سمت‌های مهم دولتی گماشته شوند.
سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان، روز دهم سنبله گفت که نیروهای خارجی در افغانستان با فداکاری مهاجمان انتحاری شکست خوردند. او تأیید کرد که نخستین مهاجم انتحاری ثبت‌شده در مرکز او که از این حمله زنده مانده است، اکنون خواستار دریافت «رتبه جنرالی» شده است.
همچنین ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، سال گذشته در جریان سخنرانی در نشستی در هرات گفته بود که نباید از «مجاهدانی» که ۲۰ سال جنگیده‌اند، برای ورود به دانشگاه امتحان گرفته شود. به باور او، طالبی که در دو دهه گذشته «ماین‌های زیادی کار گذاشته است»، نباید مجبور به سپری کردن آزمون ورودی دانشگاه شود.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد که اسلام‌آباد خواستار هماهنگی و تلاش مشترک جامعه جهانی برای مقابله با تهدیدهای تروریستی برخاسته از افغانستان است.
سجاد حیدر خان، روز جمعه، ۱۵ عقرب، در نشست خبری گفت که روایت‌های گمراه‌کننده اداره طالبان، این گروه را از مسئولیت جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان برای حمله به کشورهای دیگر مبرا نمی‌کند.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت که وزیر خارجه این کشور، در دیدار با دن جارویس، وزیر دولت بریتانیا در امور امنیتی، درباره تهدید تروریسم برخاسته از افغانستان و راه‌های مقابله با آن گفت‌وگو کرده است.
اسحاق‌دار روز جمعه در اسلام‌آباد با مقام بریتانیایی دیدار کرد. به گفته وزارت خارجه پاکستان، دو طرف درباره روابط دوجانبه و گسترش همکاری‌ها در بخش‌های امنیت، اجرای قانون، مهاجرت، تجارت و سرمایه‌گذاری گفت‌وگو کردند.
مقام‌های بریتانیا و پاکستان، حضور و فعالیت گروه‌های تروریستی از جمله تحریک طالبان پاکستانی در افغانستان را تهدید جدی برای منطقه خواندند. این موضع‌گیری روز چهارشنبه، ۱۳ عقرب، در جریان نشست گفت‌وگوهای مبارزه با تروریسم دو کشور در اسلام‌آباد اعلام شد.
سجاد حیدر خان همچنین ادعاهای اداره طالبان درباره تلفات غیرنظامیان در جریان عملیات هوایی پاکستان به خاک افغانستان را بی‌اساس خواند و رد کرد.
او گفت: «اطلاعات نادرست و روایت‌های گمراه‌کننده نه تهدید شبکه‌های تروریستی فعال در خاک افغانستان را پنهان می‌کند و نه اداره طالبان را از مسئولیت جلوگیری از استفاده از خاک این کشور برای حمله به پاکستان مبرا می‌سازد»
اداره طالبان می‌گوید که در حملات هوایی پاکستان غیرنظامیان، از جمله زنان و کودکان، کشته شده‌اند. سازمان ملل متحد نیز پیشتر تلفات غیرنظامیان در این حملات را تأیید کرده است. در مقابل، پاکستان می‌گوید که مواضع شبه‌نظامیان و مراکز متعلق به گروه‌های مسلح را هدف قرار می‌دهد.
پاکستان در ماه‌های اخیر ولایت‌های قندهار، هلمند، پکتیا، پکتیکا، کنر و خوست را هدف حملات هوایی قرار داده است. این کشور پیش از این کابل را نیز بمباران کرده بود. در یکی از حملات به پایتخت افغانستان، صدها نفر در مرکز درمان معتادان جان باختند.
روابط پاکستان و اداره طالبان در ماه‌های اخیر با افزایش درگیری‌های مرزی، حملات هوایی و اتهام‌زنی‌های متقابل به‌شدت پرتنش شده است. پاکستان اداره طالبان را به فراهم کردن زمینه فعالیت گروه‌های مسلح ضدپاکستانی در افغانستان متهم می‌کند و مدعی است که هند از این گروه‌ها حمایت می‌کند. اداره طالبان این اتهام‌ها را رد کرده و در مقابل، پاکستان را به حمایت از مخالفان مسلح خود متهم می‌کند.
تلاش‌های دیپلوماتیک و مذاکرات میان دو طرف تاکنون به توافقی برای پایان دادن به تنش‌ها منجر نشده است.
اکنون، پاکستان خواستار مشارکت جامعه جهانی در مقابله با آنچه تهدید تروریسم از خاک افغانستان می‌خواند، شده است. وزیر خارجه امریکا نیز پیشتر گفته بود که نگرانی‌های پاکستان درباره تهدیدهای امنیتی را درک می‌کند.
یائل براون‌پیوه، رئیس مجلس ملی فرانسه، می‌گوید سیاست‌های سازمان‌یافته و محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی طالبان علیه زنان، مصداق آپارتاید جنسیتی است. او این وضعیت را غیرقابل‌قبول دانست و تأکید کرد که باید در برابر سیاست‌های طالبان در قبال زنان مبارزه شود.
یائل براون‌پیوه در یادداشتی در حساب کاربری اکس خود نوشت که در افغانستان تحت تسلط طالبان زنان به‌طور نظام‌مند از فضای عمومی حذف شده‌اند. او افزود که زنان افغان به حقوق اساسی خود دسترسی ندارند و وادار به سکوت شده‌اند.
این مقام فرانسوی نوشت که با نرگس نهان، وزیر حکومت پیشین افغانستان درباره ضرورت به‌رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی و اقدامات لازم علیه آن گفت‌وگو کرده است.
در روزهای اخیر، ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، با شماری از زنان فعال افغان دیدار کرد. او در این دیدار هشدار داد که سیاست‌های طالبان برای حذف زنان از زندگی عمومی، آینده میلیون‌ها زن و دختر و چشم‌انداز صلح و ثبات در افغانستان را به خطر انداخته است.
آقای بارو گفته است که طالبان پس از بازگشت به قدرت، به‌تدریج زنان را از آموزش در مکتب‌ها و دانشگاه‌ها، کار، دسترسی به عدالت و دیگر عرصه‌های زندگی عمومی محروم کرده است.
روز گذشتهف مارگاریتا د لا پیسا کاریون، نماینده اسپانیا در پارلمان اروپا اعلام کرد که «رژیم تروریستی طالبان» زنان را به شهروندان درجه دوم تبدیل کرده و با محروم کردن آنان از آموزش و کار حقوق اساسی‌شان را پایمال کرده است. او خواستار اقدام اتحادیه اروپا در برابر ناقضان حقوق زنان در افغانستان شد.
پیش از این شماری از فعالان افغان در نشستی در پاریس در ۱۸ ثور امسال درخواست به‌رسمیت‌شناسی آپارتاید جنسیتی در افغانستان را به وزارت خارجه فرانسه فرستادند.
این پیشنهاد با هدف ارجاع آپارتاید جنسیتی به شورای امنیت سازمان ملل و پیگیری اقدامات حقوقی و دیپلوماتیک علیه محدودیت‌های طالبان بر زنان ارائه شده بود.
هفته گذشتهف دبیرخانه هیئت پارلمان اروپا برای روابط با افغانستان در نامه‌ای به بکتاش سیاوش، نماینده سابق پارلمان افغانستانف اعلام کرد که برای پیشبرد توجه به شناسایی آپارتاید جنسیتی در پارلمان اروپا همکاری خواهد کرد. این دبیرخانه گفت پیگیری‌ها درباره کنوانسیون جدید جنایت علیه بشریت ادامه دارد.
پارلمان اروپا در اواسط ماه ثور امسال اعلام کرد که دادخواستی با موضوع «به‌رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان و تعیین طالبان به عنوان سازمان تروریستی» به کمیته دادخواست‌های این نهاد ارجاع داده شده است.
ریچارد بنت، گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان نیز تاکید کرده است که آپارتاید جنسیتی به عنوان جنایت علیه بشریت، «دقیق‌ترین توصیف برای سرکوب نهادینه» زنان در افغانستان است. او از دولت‌ها خواسته آپارتاید جنسیتی را به عنوان جنایت علیه بشریت به رسمیت بشناسند.
