شورای مقاومت ملی خواستار محاکمه بین‌المللی عاملان کشتار غیرنظامیان در مزار شریف شد

طبق این آمار، در شش ماه نخست سال ۲۰۲۴ (از جنوری تا جون) هزار و ۵۶۹ افغان به هدف تجارت وارد اوزبیکستان شده‌اند.

این اداره در گزارش تازه‌ نوشت که پس از افغانستان، تاجیکستان با بیش از ۱۲ هزار بازدید کننده تجاری و ترکمنستان با حدود هزار و ۶۰۰ بازدید کننده در رده‌های دوم و سوم قرار دارند.

در مجموع، اوزبیکستان در نیمه نخست امسال حدود ۲۲۳ هزار ورود تجاری از خارج ثبت کرده است.
مقام‌های اوزبیکستان دلیل اصلی افزایش سفر افغان‌ها را افتتاح مرکز بین‌المللی تجارت ترمذ در منطقه آزاد اقتصادی «ایریتوم» در ولایت سرخان‌دریا عنوان می‌کنند.

پارسال، مقام‌های طالبان و اوزبیکستان مرکز تجارت بین‌المللی ترمذ را افتتاح کردند.

معاون اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان در مراسم افتتاح این مرکز گفته بود ایجاد مرکز تجارتی بین دو کشور گام بسیار مهمی در زمینه روابط تجارتی و همکاری‌های منطقه‌ای است و فرصت‌های سرمایه‌گذاری، مناسبات تجارتی و کاری را در هر دو کشور افزایش می‌دهد.

100%

این مرکز به شهروندان خارجی اجازه می‌دهد بدون ویزا تا ۱۵ روز در آن اقامت داشته باشند و برای افغان‌ها و پاکستانی‌ها امکان خرید یا کرایه ملک تجاری را نیز فراهم کرده است.
به گفته مقام‌های اوزبیکستان، این مرکز بخشی از برنامه توسعه روابط تجاری با افغانستان تا سقف سه میلیارد دالر در سال است.

طالبان و ازوبیکستان روابط گسترده اقتصادی دارد و مقام‌های طالبان و ازوبیکستان در چهار سال گذشته پیوسته به دو کشور سفر کرده‌اند.

پارسال، طالبان ۳۵ تفاهمنامه به ارزش ۲.۵ میلیارد دالر با اوزبیکستان امضا کرد. طالبان گفت که ۱۲ تفاهمنامه به ارزش ۱.۴ میلیارد دالر در زمینه سرمایه‌گذاری و ۲۳ تفاهمنامه به ارزش ۱.۱ میلیارد دالر در بخش تجارتی امضا شده است.

در هفدهم اسد ۱۳۷۷ خورشیدی، هم‌زمان با سقوط مزار شریف به‌دست طالبان، مهاجمان به ساختمان قنسولگری جمهوری اسلامی ایران در این شهر حمله کردند.

جمهوری اسلامی آن زمان اعلام کرد که هشت دیپلومات و یک خبرنگار خبرگزاری ایرنا در این حمله جان باختند. ایران طالبان را مسئول این رویداد دانست و گفت که این اقدام «بر خلاف اصول و قواعد بین‌المللی» بوده است.

جمهوری اسلامی آن زمان جسد یک فرد دیگر را در جمع دیگر کشته‌شدگان به عنوان پیکر مجید نوری نیارکی به ایران منتقل کرد.
در میان افراد حاضر در قنسولگری، مجید نوری نیارکی، مسئول حسابداری قنسولگری ایران، نیز حضور داشت. در حالی‌که پیکر جان‌باختگان به ایران منتقل شد، اما خانواده‌ نیارکی می‌گویند جسد او در میان آن‌ها نبوده است و از آن زمان تاکنون سرنخی از سرنوشت وی به دست نیامده است.
دو سال پس از حادثه، خانواده‌ او در نامه‌ای به کوفی عنان، دبیرکل سابق سازمان ملل متحد، خواستار فشار بر طالبان برای روشن‌شدن وضعیت وی شدند.

هر چند در ابتدا جسدی منتسب به نیارکی به ایران منتقل شد، اما خانواده او می‌گویند که چندین آزمایش شناسایی هویت روی این جسد انجام شد و در نهایت مطمئن شدند که این جسد متعلق به نوری نیارکی نیست.

در این نامه آمده بود که جسدی که ابتدا به عنوان پیکر نیارکی معرفی شد، بر اساس آزمایش ژنتیکی با نمونه‌های خانواده‌اش مطابقت نداشته است.
در این نامه همچنین ادعا شده بود که بنابر گفته‌ تنها بازمانده‌ حادثه، الله مدد شاهسوند، آقای نیارکی در زمان حمله زنده بوده، اما از ناحیه پاها زخمی شده و قادر به حرکت نبوده است.
در سال ۱۳۹۴ خورشیدی نیز، فرزند او، محمد نوری نیارکی، در نامه‌ای به حسن روحانی، رئیس‌جمهور وقت ایران، از نبود پاسخ مشخص درباره سرنوشت پدرش و ابهام درباره تصمیم‌گیری‌های وزارت امور خارجه در آن زمان انتقاد کرد.
او در این نامه پرسیده بود که چرا با وجود شرایط بحرانی در مزار شریف، به کارکنان قنسولگری اجازه خروج داده نشده و چرا برخی مقام‌های وقت، از جمله سفیر ایران، پیش از حمله محل را ترک کرده‌اند.
همسر مجید نوری نیارکی نیز در سال ۱۴۰۰ در گفت‌وگویی با یک نشریه داخلی گفته بود که خانواده‌اش «بچه‌ها را با واژه مفقودالاثر بزرگ کرده‌اند» و هنوز در انتظار دریافت خبری درباره وضعیت همسرش هستند.
در سال‌های گذشته، فیلمی با عنوان «مزار شریف» درباره این واقعه ساخته شد. فرزند آقای نیارکی در یادداشتی درباره این فیلم نوشت که اگرچه به زنده‌بودن پدرش در یکی از صحنه‌های فیلم اشاره شده، اما انتظار می‌رفته است که به وضعیت نامعلوم او در پایان فیلم نیز پرداخته شود.
با وجود ابهام سرنوشت این کارمند قنسولگری ایران، قبری به نام او در وب‌سایت گلزار شهدای ایران ثبت شده است، قبری که به احتمال زیاد متعلق به پیکری است که هویت او به گفته خانواده نیارکی با آزمایش‌های ژنتیکی رد شده است.

یک باشنده ولسوالی رخه، گفت که مأموران امر به معروف طالبان با برخی از زنان به‌دلیل «نپوشیدن برقع» با خشونت شدید رفتار می‌کنند.

یک شهروند در پنجشیر روز جمعه، گفت: «امروز در پنچشیر خانم‌ها را در ایست‌های بازرسی از موتر پایین می‌کنند و به خاطر نپوشیدن چادری آزار و اذیت می‌کنند و رانندگان را به خاطر سوار کردن زنانی که چادری ندارند، لت‌وکوب می‌کنند.»

یک باشنده دیگر پنجشیر، گفت که طالبان تلاش‌ها برای جلوگیری از استفاده موبایل‌های هوشمند توسط مردم را هم تشدید کرده است.

او گفت که طالبان به باشندگان پنجشیر از جمله زنان هشدار داده‌ که از حمل موبایل‌های هوشمند خودداری کنند.

طبق اطلاعات برخی از باشندگان پنجشیر، طالبان محدودیت‌ها در این ولایت را از روز پنجشنبه تشدید کرده است.

100%

یک باشنده دیگر این ولایت روز جمعه به افغانستان اینترنشنال، گفت: «می‌خواستیم به کابل برویم، اما طالبان به خاطر اینکه زنان برقع نداشتند از سفر ما جلوگیری کردند.» او گفت درحالیکه زنان پوشش کامل داشتند.

طالبان اخیرا اقدامات سرکوبگرانه خود علیه زنان را در کابل افزایش داده و در بخش‌های مختلف پایتخت زنان را به بهانه آنچه بی‌حجابی می‌خواند، بازداشت کرده است.

به نظر می‌رسد اکنون موج جدید فشارها علیه شهروندان به ولایت پنجشیر نیز گسترش یافته است.

در ۱۷ اسد ۱۳۷۷، پس از سقوط شهر مزارشریف به‌دست طالبان، هشت دیپلومات و یک خبرنگار ایرانی در حمله مسلحانه به قنسولگری جمهوری اسلامی کشته شدند. آن زمان، طالبان مسئولیت این کشتار را به عهده نگرفت.

وزارت خارجه جمهوری اسلامی روز جمعه، در بیانیه‌ای بر لزوم روشن‌ شدن ابعاد این حمله، از جمله شناسایی عاملان آن و اتخاذ اقدامات ملموس برای اجرای عدالت تاکید کرد و نوشت که این موضوع را به‌طور جدی پیگیری می‌کند.

با این حال، در بیانیه وزارت خارجه جمهوری اسلامی از نام بردن طالبان به عنوان عامل این حمله خودداری شده است.

در این بیانیه آمده است: «بیست‌وهفت سال پیش ساختمان سرقنسولگری جمهوری اسلامی در مزارشریف افغانستان مورد هجوم تروریست‌های مسلح قرار گرفت و هشت نفر از دیپلومات‌های ایرانی به‌همراه خبرنگار ایرنا به شهادت رسیدند.»

جمهوری اسلامی پس از کشته شدن دیپلومات‌ها و یک خبرنگار، روز ۱۷ اسد را به عنوان روز خبرنگار در ایران نامگذاری کرد.

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی اخیرا حادثه مزار شریف در دهه هفتاد خورشیدی را نقطه عطف همکاری میان دیپلومات‌ها و خبرنگاران ایرانی در «میدان» دانست.

پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان در اسد ۱۴۰۰، جمهوری اسلامی و روابط نزدیکی با این گروه برقرار کرده است. در نزدیک به چهار سال گذشته، مقام‌های جمهوری و طالبان بارها دیدارهایی داشتند.

وزیر خارجه جمهوری اسلامی در ماه دلو سال گذشته خورشیدی به کابل سفر کرد و اخیرا مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور این کشور نیز اعلام کرد که برای «گشودن صفحه‌ای جدید در روابط» آماده است به افغانستان سفر کند.

پیشتر افغانستان اینترنشنال به سندی از وزارت داخله طالبان دست یافته بود که نشان می‌داد رهبر این گروه مسئولیت تنظیم و اجرایی کردن یونیفرم رسمی برای نیروهای نظامی طالبان را به ابراهیم صدر سپرده است.

سخنگوی وزارت داخله طالبان گفته که هماهنگی میان نهادهای امنیتی این گروه و اجرای فرمان‌های هبت‌الله آخندزاده نیز بخشی از آجندای سفر صدر به زابل بوده است.

طالبان گفته که ابراهیم صدر سفرهای با اهداف مشابه به ولایت‌های مختلف انجام داده است.

طالبان و یونیفرم نظامی

منابعی در وزارت داخلهٔ طالبان به افغانستان اینترنشنال گفته‌اند که طی نزدیک به چهار سال گذشته، چندین‌بار در مورد اجرای یونیفرم نظامی توصیه شده، اما این‌بار به‌نظر می‌رسد که تصمیم‌گیری تحت دستور مستقیم رهبر طالبان انجام شده و برای اجرای آن، مسئولیت به یکی از نزدیکان ملاهبت‌الله سپرده شده است.

این منابع می‌افزایند که هم‌اکنون نیز در میان نیروهای طالبان اختلاف‌نظرهایی در مورد پوشیدن یونیفرم وجود دارد.

به گفته این منابع، برخی از طالبان در وزارت داخله به‌جای یونیفرم تعیین‌شده، لباس‌هایی مشابه با یونیفرم اما متفاوت و با طراحی دامن‌دار تهیه کرده‌اند که با لباس رسمی تفاوت دارد.

یک منبع آگاه اظهار داشته است: «نه‌تنها در نوع یونیفرم‌ها تفاوت وجود دارد، بلکه هر عضو طالبان بر اساس سلیقه شخصی خود رتبه‌هایی روی لباس نظامی خود نصب کرده و هیچ مرجعی برای جلوگیری از این کار وجود ندارد.»

این منابع همچنین می‌افزایند که تاکنون رتبه‌بندی نظامی نیروهای طالبان به‌شکل منظم ثبت نشده و در این بخش بی‌نظمی و هرج‌ومرج زیادی حاکم است.

حدود سه سال قبل ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته بود که به‌زودی برای نیروهای مسلح این گروه یونیفورم ویژه درنظر گرفته خواهد شد؛ اما با گذشت حدود سه سال، هنوز هم در کابل و برخی ولایات دیگر، نیروهای مسلح طالبان با لباس شخصی دیده می‌شوند که این موضوع موجب شکایت‌های گسترده مردم شده است.