کمیته مهاجران و پناهجویان امریکا، به مناسبت چهارمین سالروز سقوط حکومت پیشین افغانستان گفته است که بهرغم وعده برای محافظت و تخلیه متحدان افغان، تاکنون این تعهدات عمل نشده است. این کمیته میگوید که متحدان افغان و خانوادههای شان با مجازاتهای سیستماتیک طالبان مواجه شدهاند.
کمیته مهاجران و پناهجویان امریکا روز جمعه، ۲۴ اسد، در چهارسالگی استیلای طالبان به کشته شدن دستکم ۲ هزار نیروی نظامی ایالات متحده در طول دو دهه عملیات نظامیاش در افغانستان اشاره کرده است.
این کمیته میگوید که علاوه بر نیروهای امریکایی، شمار زیادی از افغانها اعم از مترجم، پزشک، مهندس و دیگر متخصصان نیز در نبرد دو دهه اخیر کشته شدهاند.
در بیانیهای این کمیته آمده است که کانگرس امریکا در سال ۲۰۰۶ برنامه ویزای ویژه مهاجرتی را ایجاد کرد تا افغانهایی که از ماموریت امریکا در این کشور حمایت کرده بودند، به ایالات متحده منتقل شوند، اما بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۱ از میان حدود ۶۰ هزار درخواستی، تنها ۳۷ درصد تایید شد.
کمیته مهاجران و پناهجویان امریکا تاکید کرد که بسیاری از متحدان افغان در وضعیت نامعلومی باقی ماندند و پس از خروج نیروهایی امریکایی از افغانستان در آگست ۲۰۲۱ نیز، طالبان فهرستهایی از متحدان افغان را بهمنظور تعقیب و آزار آنان تهیه کرد.
به گفته این کمیته، بهرغم تخلیه بیش از ۱۲۴ هزار نفر بهشمول ۶ هزار شهروند امریکایی از افغانستان، بسیاری از متحدان افغان و اعضای خانوادههای شان در این کشور پشت سر گذاشته شدند و در معرض تهدید، شکنجه و قتل از سوی طالبان قرار گرفتند.
این کمیته افزوده است که با گذشت چهارسال از سقوط حکومت افغانستان، پناهجویان افغان در ایالات متحده و افغانهای مستقر در کشورهای ثالث، تاکنون مسیر مستقیم و روشنی برای دریافت وضعیت دایم و طولانیمدت در امریکا نیافتهاند.
این کمیته از تعلل حکومت امریکا برای پردازش پروندههای پناهجویان افغان انتقاد کرده و خواستار ایستادگی در کنار آنان شده است.
رئیس اداره امور حکومت پیشین در بخشی از مقالهای زیر عنوان «از دهه ۹۰ تا اختناق طالبانی؛ درسهایی از ناکامی سیاسی افغانستان و راهکارهای آینده» به عوامل سقوط جمهوریت پرداخته است.
آقای فضلی که از افراد نزدیک به اشرف غنی رئیسجمهور پیشین بود، در این مقاله نوشت امریکا پیش از سقوط جمهوریت به هواپیماهای ترابری و جنگی نیروهای هوایی افغانستان که برای بررسی فنی به خارج فرستاده شده بودند، اجازه نداد به کشور بازگردند. او اضافه کرد که در جولای ۲۰۲۱، برخی افسران نظامی افغان نیز مطلع شدند که همراه با خانوادههای خود به امریکا منتقل خواهند شد.
رئیس اداره امور حکومت رئیسجمهور پیشین با این اقدامات امریکا را به عنوان بخشی از عوامل سقوط برشمرده و تاکید کرده است که طالبان و امریکا قبلا بر سر انتقال قدرت توافق کرده بودند.
به باور آقای فضلی، سقوط دولت جمهوری نظامی نه، بلکه سیاسی بود؛ زیرا مالکیت نظام بهدست افغانها نبود. او افزود که حکومت در مذاکرات دوحه میان طالبان و امریکا به حاشیه رانده شده بود.
مشاور ارشد اشرفغنی نوشت که تنها دو ماه پیش از سقوط، بیش از ۱۰۰ شرکت قراردادی لجستیکی امریکایی – که مسئول تأمین نیروهای افغان بودند – بدون داشتن برنامه روشن برای انتقال به دولت افغانستان، کشور را ترک کردند. این امر بحران لجستیکی ناگهانی برای نیروهای ملی ایجاد کرد.
این مقام معتمد اشرفغنی نوشت که حکومت در آن زمان میتوانست برای اجماع داخلی تلاش کند، اما نتیجهای در پی نداشت؛ زیرا از یکسو امریکا نفوذ و قدرت بینظیری داشت و از سوی دیگر هیچ قوانین و بنیانهای پذیرفتهشدهای برای فرآیند سیاسی وجود نداشت. به گفته او، نتیجه این شد که دولت افغانستان کنار گذاشته شد و «جنگسالاران» در راهروهای هتلهای دوحه، مسکو، تهران و اسلامآباد روی سقوط نظام جمهوری و جایگاه خود در «حکومت اسلامی جدید» خیالبافی کردند.
