باشندگان محلی و تاجران در قندهار میگویند بهدلیل افزایش مالیات بر کالاهای وارداتی و بالا رفتن کرایههای حمل و نقل، قیمت مواد غذایی افزایش یافته است. به گفته آنان ادامه این وضعیت فشار اقتصادی بر خانوادههای کمدرآمد و خطر گسترش ناامنی غذایی را تشدید کرده است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند در بازارهای قندهار بسیاری از مواد غذایی که با قیمت ۷۰۰ یا ۱۰۰۰ افغانی فروخته میشد، اکنون ۳۰۰ تا ۴۰۰ افغانی گرانتر شده است.
عبدالله، یکی از تاجران در قندهار که ۱۰ سال تجربه واردات مواد غذایی را دارد میگوید بیشتر فعالیتهای تجاری به این ولایت از مسیر ایران انجام میشود.
تاجران میگویند با وجود تقریبا برابر بودن فاصله اسپینبولدک–قندهار و مسیر ماهیرود–فراه، کرایه انتقال کالا در مسیر ماهیرود–فراه چند برابر بیشتر است.
عبدالله گفت: «کمیسیونی برای وسایل نقلیه از بندر ماهیرود به فراه تشکیل شده است که کرایهها را بسیار بالا برده است. ما مجبوریم کرایههای بالایی را بر کالاها اعمال کنیم و در نهایت آنها را به مردم تحمیل کنیم.»
محمد رفیق که در این ولایت با تجارت شکر و روغن مشغول است گفت: «از بندر ماهیرود تا فراه کرایه انتقال یک تُن شکر و آرد تا ۳۲۰۰ افغانی میرسد و کرایه روغن ۳۰۰ افغانی بیشتر است. در هر موتر تقریبا ۷۵ تُن بارگیری میشود.»
تاجر دیگری به نام محمد اسحاق نیز تاکید کرد که وضع این مالیات برای تاجران «غیرمنطقی» و «زورگویی» است و ادامه این روند نهتنها با اصول بازار آزاد در تضاد است بلکه هزینه نهایی آن بهطور مستقیم بر مردم فقیر تحمیل میشود.
تاجران میگویند علاوه بر مشکلات حمل و نقل، طالبان مالیات بر مواد غذایی را افزایش داده و کالاهای وارداتی برای بررسی متوقف میشوند. به گفته تاجران، این اقدامات بر نرخ مواد تاثیر گذاشته است.
عبدالرحمان، یکی از باشندگان قندهار گفت: ««قبلا با پول کم میتوانستیم نیازهای خانه را تامین کنیم اما حالا خرید یک بوری آرد یا شکر هم برای ما دشوار شده است. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، مردم فقیر با گرسنگی روبهرو خواهند شد.»
تاجران و باشندگان محلی از طالبان خواستند تا مالیات وضعشده بر مواد غذایی را کاهش داده و سیستم نوبتی کمیسیون موترها را لغو کند.
یک شاهد عینی روز پنجشنبه ۲۵ جدی، به افغانستان اینترنشنال گفت که ماموران امر به معروف در منطقه چوک گلها چند زن را بازداشت و آنها را به جایی نامعلوم انتقال دادند.
شاهدان عینی میگویند که افراد طالبان در چندین نقطه مرکزی و پر رفتوآمد شهر هرات، موترهای مسافربری، تکسیها، فلانکوچها و ریکشاها را متوقف و بررسی میکنند. به گفته آنان هر زنی که که چادری و یا چادر نماز نداشته باشد را از وسایط پیاده میکنند.
مانتو یک پوشش رایج در هرات است. شماری از زنان در این شهر بهجای چادری یا پوشش سنتی از مانتو استفاده میکنند. اما طالبان پوشیدن مانتو را در این شهر اخیرا ممنوع کرده و به زنان اجازه رفت و آمد با این پوشش را نمیدهد.
طالبان در ماه عقرب امسال دروازه شفاخانه حوزوی هرات را به روی زنان، به شمول پزشکان زن به دلیل نپوشیدن برقع، پوشش مورد نظر اداره طالبان بست. طالبان همچنین در هرات شماری از زنان را نیز لتوکوب کردهاند.
منابع گفتند که ماموران امر به معروف طالبان در هرات محدودیتها علیه زنان را از یک هفته به این طرف تشدید کردهاست.
پافشاری او بر این موضوع نشان میدهد که ملا هبتالله فروپاشی رژیم طالبان را نه در اثر فشارهای غرب میبیند و نه نارضایتیهای داخلی بهدلیل سیاستهای سختگیرانهاش. آنچه بیشتر از همه رهبر طالبان را نگران کرده، اختلافات درونی است.
بیبیسی جهانی میگوید به یک فایل صوتی دست یافته است که در آن هبتالله در حضور جمعی از مقامهای طالبان، هشدار میدهد: «امارت در نتیجه اختلافات سقوط خواهد کرد و پایان مییابد.»
این فایل صوتی مربوط به سخنرانی ملاهبتالله در جنوری ۲۰۲۵ در یک مدرسه جهادی در قندهار است.
طالبان هرچند بارها اختلافات میانگروهی را رد کرده اما اظهارات مقامهای ارشد این گروه، از جمله خود هبتالله آخندزاده و سراجالدین حقانی، وزیر داخله اداره طالبان، حاکی از شکافها در میان طالبان است.
در یکی از آخرین موارد، سراجالدین حقانی در ماه قوس یک سخنرانی در ولایت خوست گفت حکومتی که مردم را با «ترس و زور» اداره کند، حکومت واقعی نیست. او به گونه تلویحی اعتراف کرد که طالبان برای حکومتداری به تحقیر، خشونت و ایجاد ترس و رعب متوسل میشود.
وزیر داخله طالبان تاکید کرد که نباید یکدیگر را تحقیر یا محکوم کرد. او گفت: «حکومتی که مردم را تنها از راه ترساندن اداره کند، حکومت نیست. میان رعیت و حکومت خوب، پیوند محبت و اعتماد وجود دارد.»
یک روز پس از این اظهارات، ندامحمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، هشدار داد که نافرمانی و مخالفت با هبتالله آخندزاده موجب تضعیف حاکمیت نظام میشود. آقای ندیم گفت در نظام اسلامی فقط یک امیر وجود دارد و همه باید از او اطاعت کنند. به گفته او، «امیران بیشتر» سبب فساد و ناکامی نظام خواهد شد.
ندیم از چهرههای نزدیک و مورد اعتماد هبتالله آخندزاده در کابل است.
طالبان کابلنشین در برابر قندهار
پیش از این افغانستان اینترنشنال در گزارشهای متعدد از ختلافات درونی طالبان پرده برداشته است. از جمله اینکه در ماه میزان منابع معتبر به ما گفته بودند که دستور قطع سراسری اینترنت از سوی هبتالله آخندزاده صادر شد. پس از ۴۸ ساعت قطعی اینترنت، بر اثر فشارها و بههم ریختن خدمات عامه، از کار افتادن ادارات طالبان و ایجاد اختلال در زندگی روزمره مردم، ملاحسن آخند، رئیسالوزرای طالبان، دستور وصل دوباره اینترنت را صادر کرد. یک منبع این امر را رویارویی مستقیم طالبان کابلنشین و قندهاری توصیف کرده بود.
گزارش تازه بیبیسی این اطلاعات را تایید کرده که رئيسالوزرای طالبان پس از فشارهای وزیران کابلنشین، فرمان وصل دوباره اینترنت را صادر کرد.
گزارش همچنین دو چهره متفاوت و در برابر هم از طالبان کابلنشین، متشکل از وزیران و روسای ادارات دولتی، و طالبان قندهاری وفادار به هبتالله، متشکل از چهرههای تندروتر، ارائه میدهد. هر دو جناح طرفدار اجرای سختگیرانه «شریعت اسلامی» اند، اما طالبان کابلنشین خواستار تعامل با خارجاند و قندهاریها حکومتی منزوی از جامعه جهانی میخواهند.
در گزارش آمده است که دستور رئیسالوزرای طالبان برای وصل دوباره اینترنت در ماه میزان، در واقع تحقق همان نگرانی بود که هبتالله آخندزاده از ماهها پیش مطرح کرده بود: افرادی یکپارچگی طالبان را تهدید میکنند.
هبتالله «با اشاره حرف میزند»
برخی از افرادی که در نشستهایی با هبتالله آخندزاده حضور داشتهاند، در گفتوگو با بیبیسی او را مردی توصیف کردند که به ندرت حرف میزند و عمدتاً از طریق اشاره ارتباط برقرار میکند. این اشارات از سوی گروهی از مردان سالمند در اتاق تفسیر میشوند.
به گفته این افراد، هبتالله در نشستهای عمومیتر نیز چهره و حتی چشمان خود را با شالی که بر عمامه میاندازد، میپوشاند. عکس گرفتن نیز از رهبر طالبان ممنوع است و تنها دو تصویر از او منتشر شده است.
یک مقام طالبان گفته است که ملاقات با رهبرشان نیز بسیار دشوار است. یک عضو دیگر طالبان به بیبیسی گفت که ملا هبتالله پیشتر «مشورتهای منظم» انجام میداد، اما اکنون «بیشتر وزیران طالبان روزها یا هفتهها منتظر ملاقات میمانند».
منبع دیگری گفت به وزیران مستقر در کابل گفته شده «فقط در صورت دریافت دعوت رسمی به قندهار سفر کنند.»
بیبیسی جهانی میگوید برای تهیه این گزارش که روز پنجشنبه، ۲۵ جدی، نشر شد، با صد نفر شامل اعضای فعلی و سابق طالبان، منابع محلی، کارشناسان و دیپلوماتهای پیشین درباره اختلافات درونی طالبان گفتوگو کرده است.
