پارلمان اروپا قوانین جدید بازگرداندن مهاجران غیرقانونی را تصویب کرد

ترامپ گفت هرگونه بهره‌مندی جمهوری اسلامی از مزایای توافق با امریکا بر اساس عملکرد تهران خواهد بود، اما واشنگتن هیچ پولی در اختیار تهران قرار نخواهد داد.

او افزود: «لازم نیست چیزی به آن‌ها بدهیم»، اما در عین حال گفت ممکن است برخی کشورها یا سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری در ایران ابراز تمایل کنند.

رئیس‌جمهور امریکا با اشاره به خسارت‌های واردشده به تهران گفت: «کسی باید به آن‌ها کمک کند، زیرا ما یک و نیم تا دو تریلیون دالر خسارت وارد کردیم.»

ترامپ همچنین گزارش‌ها درباره سرمایه‌گذاری امریکا در ایران را رد کرد و آن را «داستانی ساختگی» خواند.

همزمان خبرگزاری رویترز گزارش داد شرکت‌هایی از امریکا، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، آسیا، افریقا و امریکای جنوبی تاکنون برای تامین بیش از ۱۵۰ میلیارد دالر از منابع یک صندوق ۳۰۰ میلیارد دالری پیش‌بینی‌شده در یادداشت تفاهم امریکا و جمهوری اسلامی اعلام آمادگی کردند.

به گفته منابع آگاه به رویترز، این صندوق یک سازوکار سرمایه‌گذاری خصوصی است و هیچ پول دولتی یا کمک بلاعوضی در آن وجود ندارد.

روسای جمهور امریکا و ایران روز چهارشنبه تفاهم‌نامه‌ای را با هدف پایان دادن به جنگ میان دو کشور امضا کردند.

به گفته این مقام، این سند پیش‌تر روز یکشنبه به‌صورت دیجیتالی توسط جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور امریکا، و محمدباقر قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد ایران، امضا شده بود و ترامپ نیز بر این روند نظارت داشت.

رسانه‌های دولتی ایران نیز بامداد پنج‌شنبه به نقل از اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، گزارش دادند که متن توافق میان ایالات متحده و ایران به‌طور رسمی توسط رؤسای جمهور دو کشور امضا شده است.

او در نشستی در ویانا که از سوی شورای اروپایی روابط خارجی برگزار شده بود، اظهار داشت جزئیات توافق اهمیت تعیین‌کننده دارد و آنچه بیش از همه اهمیت خواهد داشت، سازوکارهای نظارتی فراتر از تعهدات ایران درباره غنی‌سازی اورانیوم و کاهش سطح ذخایر مواد هسته‌ای است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که واشنگتن و تهران اعلام کرده‌اند بر سر پایان جنگ و آغاز مذاکرات گسترده‌تر درباره موضوعات مورد اختلاف، از جمله برنامه هسته‌ای ایران، به تفاهم رسیده‌اند. با این حال، یک مقام ارشد امریکایی گفته است که تا زمان دستیابی به یک توافق الزام‌آور، هر یک از طرفین می‌توانند از این روند خارج شوند.

وزیر خارجه عربستان از اظهارنظر درباره جزئیات تفاهم‌نامه خودداری کرد و گفت هنوز نسخه نهایی آن را مشاهده نکرده است.

عربستان سعودی که از متحدان نزدیک امریکا و رقیب منطقه‌ای ایران به شمار می‌رود، سال‌هاست برنامه هسته‌ای ایران را از نزدیک زیر نظر دارد. تهران همواره تأکید کرده است که فعالیت‌های هسته‌ای‌اش اهداف کاملاً صلح‌آمیز دارد.

فیصل بن فرحان گفت جامعه جهانی و کشورهای منطقه بیش از هر چیز به یک نظام نظارتی پایدار و بلندمدت نیاز دارند، سازوکاری که بتواند اعتماد لازم را نسبت به اجرای تعهدات ایران ایجاد کند.

بر اساس توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ میان ایران و قدرت‌های جهانی، محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای بر برنامه هسته‌ای ایران اعمال شد و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اختیارات گسترده‌تری برای بازرسی و راستی‌آزمایی دریافت کرد. اما این توافق پس از خروج امریکا به دستور دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ به تدریج فروپاشید و ایران نیز در واکنش، فعالیت‌های هسته‌ای خود را فراتر از محدودیت‌های تعیین‌شده گسترش داد.

وزیر خارجه عربستان تأکید کرد که ایجاد یک نظام راستی‌آزمایی پایدار و قابل اعتماد، مهم‌ترین عامل برای جلب اعتماد کشورهای منطقه و فراهم شدن زمینه دستیابی به آینده‌ای باثبات‌تر خواهد بود.

او گفت که ایران به طور طبیعی برای ارائه خدمات در این تنگه پول دریافت می‌کند.

رسانه‌های ایران روز چهارشنبه، ساعاتی پس از انتشار این توافق از سوی کاخ سفید، واکنش محمدباقر قالیباف را منتشر کردند. این سند با عنوان «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد میان ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران» در ۱۴ بند تنظیم شده است.

در متن توافق آمده است که امریکا پس از امضای این یادداشت تفاهم، روند رفع محاصره دریایی و موانع اعمال‌شده علیه ایران را آغاز می‌کند و این روند باید ظرف ۳۰ روز تکمیل شود. همچنین در این مدت، تردد کشتی‌ها باید به سطح پیش از جنگ بازگردد.

بر اساس بند پنجم این توافق، ایران متعهد می‌شود به مدت ۶۰ روز و بدون دریافت هزینه، «بهترین تلاش» خود را برای تأمین عبور امن کشتی‌های تجاری از خلیج فارس به دریای عمان و برعکس به کار گیرد. در این بند تأکید شده است که تردد کشتی‌های تجاری باید فوراً از سر گرفته شود و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و عملیات مین‌روبی از سوی ایران، حداکثر ظرف ۳۰ روز به حالت عادی بازگردد.

در همین بند آمده است که ایران با عمان درباره نحوه اداره آینده تنگه هرمز و ارائه خدمات دریایی در این آبراه گفت‌وگو خواهد کرد. این مذاکرات باید با در نظر گرفتن منافع کشورهای ساحلی خلیج فارس، قوانین بین‌المللی و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز انجام شود.

قالیباف گفت بر اساس این تفاهم‌نامه، ۳۰۰ میلیارد دالر برای سرمایه‌گذاری در ایران اختصاص یافته است که بخشی از آن صرف بازسازی خواهد شد.

در بند ششم این سند نیز آمده است که ایالات متحده همراه با شرکای منطقه‌ای خود متعهد می‌شود طرحی نهایی و مورد توافق به ارزش دست‌کم ۳۰۰ میلیارد دالر برای بازسازی و توسعه اقتصادی ایران تدوین کند.

در این توافق همچنین بر رفع تحریم‌ها تأکید شده است. با این حال، مقام‌های ارشد حکومت ترامپ می‌گویند لغو تحریم‌ها و دسترسی ایران به ۳۰۰ میلیارد دالر، مشروط به تغییر رفتار تهران خواهد بود.

این مقام که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت در این تماس‌ها هیچ موضوع ماهوی مورد بحث قرار نگرفته است. او افزود اتحادیه اروپا در هر سناریوی آینده منافع مشخصی دارد که باید از آن‌ها دفاع کند و به همین دلیل حفظ کانال‌های دیپلوماتیک با روسیه ضروری است.

او همچنین تأکید کرد که اتحادیه اروپا نقش میانجی را بر عهده ندارد و همچنان از تلاش‌های اوکراین برای دستیابی به صلحی عادلانه و پایدار حمایت می‌کند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که رهبران اروپایی در هفته‌های اخیر درباره احتمال آغاز گفت‌وگوهای مستقیم با روسیه پیرامون جنگ اوکراین و مسائل گسترده‌تر امنیتی رایزنی‌های بیشتری انجام داده‌اند؛ تغییری که پس از سال‌ها انزوای دیپلوماتیک مسکو قابل توجه تلقی می‌شود.

با این حال، کشورهای اروپایی هنوز بر سر یک رویکرد مشترک به توافق نرسیده‌اند و برخی حکومت‌ها نسبت به مشارکت در مذاکرات با روسیه محتاط هستند. تاکنون ایالات متحده نقش اصلی را در تلاش‌های دیپلوماتیک برای دستیابی به توافق صلح میان روسیه و اوکراین ایفا کرده است.

همزمان، اختلاف‌نظرهایی نیز در داخل اروپا درباره نحوه مدیریت گفت‌وگو با مسکو وجود دارد. برخی رهبران اروپایی با تلاش‌های بریتانیا، فرانسه و آلمان، برای در دست گرفتن رهبری دیپلوماتیک اروپا در تعامل با روسیه مخالفت کرده‌اند.

در همین راستا، جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، روز چهارشنبه بار دیگر خواستار تعیین یک نماینده واحد از سوی اتحادیه اروپا برای مدیریت تماس‌ها با روسیه درباره جنگ اوکراین شد.

ملونی در پایان نشست گروه هفت در فرانسه به خبرنگاران گفت تعدد گروه‌های دیپلوماتیک در اروپا می‌تواند باعث سردرگمی شود و اتحادیه اروپا باید با یک صدای واحد با روسیه گفت‌وگو کند.

او همچنین گفت انتخاب نماینده‌ای از یکی از قدرت‌های بزرگ اروپایی دشوار خواهد بود، زیرا چنین گزینه‌ای رسیدن به توافق را پیچیده‌تر می‌کند. به گفته ملونی، بهتر است این مسئولیت به یکی از کشورهای متوسط اتحادیه اروپا سپرده شود.