روزنامه بریتانیایی گاردین در سر مقاله خود نوشته است که گفتوگوی اتحادیه اروپا با طالبان درباره بازگرداندن مهاجران افغان، به معنی «فروش حقوق دختران، زنان و دیگر افغانها» است.
گاردین روز پنجشنبه، ۴ سرطان نوشت که کشورهای اروپایی پنج سال پس از سقوط کابل میخواهند مهاجران افغان را به کشورشان بازگردانند، «بدون توجه به اینکه این کار چه بهایی دارد و چه پیامدی در پی خواهد داشت.»
در این سرمقاله آمده است که دولتهایی که ادعا میکنند از زنان افغان حمایت میکنند، باید برای رسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی به عنوان جرم در حقوق بینالملل تلاش کنند، کمکهای بشردوستانه به افغانستان را پشتیبانی کنند و برای افغانهایی که از کشور گریختهاند، آیندهای امن فراهم سازند.
این روزنامه نوشته است که اتحادیه اروپا با طالبان در بروکسل گفتوگو کرده و محور این گفتوگوها، بازگرداندن افغانهایی بوده که حق اقامت در اروپا ندارند یا به جرایم جدی محکوم شدهاند. گاردین نوشته است که چنین گفتوگوهایی خطر مشروعیتبخشی به طالبان را در پی دارد.
در سرمقاله گاردین آمده است که طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، محدودیتهای شدید و سیستماتیک بر زنان و دختران وضع کرده است. این روزنامه به ممنوعیت آموزش دختران، محدودیت بر کار زنان، محدودیت رفتوآمد و حذف زنان از زندگی عمومی اشاره کرده است.
گاردین نوشته است که نهادها و کارشناسان حقوق بشری رفتار طالبان با زنان و دختران را مصداق احتمالی «آپارتاید جنسیتی» دانستهاند. این روزنامه افزوده است که اروپا در حالی با طالبان درباره اخراج افغانها گفتوگو میکند که خود بارها محدودیتهای این گروه علیه زنان را محکوم کرده است.
این روزنامه بریتانیایی نوشته است که گفتوگو با طالبان، برای بسیاری از زنان افغان و نهادهای مدافع حقوق بشر، نشانه یک تغییر خطرناک در سیاست اروپا است. به نوشته گاردین، اتحادیه اروپا به جای آنکه بر حقوق بشر و حمایت از افغانهای در معرض خطر تمرکز کند، اکنون کنترل مهاجرت را در اولویت قرار داده است.
گاردین همچنین نوشته است که بازگرداندن افغانها به کشورشان میتواند آنان را با خطر بازداشت، شکنجه، آزار و حتی مرگ روبهرو کند. این روزنامه تاکید کرده است که زنان، فعالان مدنی، مخالفان طالبان و کسانی که با نهادهای غربی کار کردهاند، در صورت بازگشت با خطر بیشتری روبهرو هستند.
روزنامه نوشته است که این دولتها نباید با طالبان کار کنند تا افغانهای بیشتری را به کشورشان بازگردانند، آن هم در شرایطی که بازگشت آنان میتواند به مرگشان منجر شود.
دفتر اتحادیه اروپا در افغانستان جمعه، پنجم سرطان در صفحه اکس خود نوشت که با همکاری سازمان جهانی بهداشت، دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد و دیگر شرکای خود از مراکز درمان و توانبخشی معتادان در افغانستان حمایت میکند.
اتحادیه اروپا افزوده است که یکی از بخشهای اصلی این تلاشها، بازگرداندن کودکانی به مکتب است که بهطور غیرمستقیم درگیر اعتیاد شدهاند. این اتحادیه اضافه کرده است که در زمینه جلوگیری از بازگشت افراد درمان شده به مصرف مواد مخدر و فراهم کردن معیشت بدیل در افغانستان پشتیبانی میکند.
دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد پیشتر در گزارش جهانی مواد مخدر ۲۰۲۶ هشدار داد که کاهش بیسابقه تولید تریاک در افغانستان، همزمان با گسترش مواد افیونی مصنوعی، در حال تغییر ساختار بازار جهانی مواد مخدر است.
براساس این گزارش، افغانستان که تا سال ۲۰۲۲ حدود ۸۰ درصد تریاک غیرقانونی جهان را تولید میکرد، پس از اجرای ممنوعیت کشت خشخاش از سوی طالبان با سقوط ۹۵ درصدی تولید تریاک روبهرو شده است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که برخی از مسئولان حسینیهها و مساجد از مقامهای طالبان برای شرکت در مراسم عاشورا دعوت کردند، اما آنها این دعوت را نپذیرفتند.
همزمان طالبان از حضور حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، در مراسم عزاداری عاشورا نیز جلوگیری کردهاند.
این حالی است که نخستوزیر هند، رئیسجمهور و نخستوزیر پاکستان در پیامهایی به مناسبت عاشورا، این روز را الهامبخش استقامت برای عدالتخواهی توصیف کردند. نخستوزیر هند گفت که فداکاری «امام حسین» الهامبخش بسیاری از مردم است تا در جستجوی حقیقت و عدالت ثابت قدم بمانند.
تشدید محدودیتها بر شیعیان
اقدامات طالبان در محرم امسال به خودداری از انتشار پیام یا عدم حضور در مراسم محدود نمانده و محدودیتها علیه نهادهای فرهنگی، آموزشی و رسانهای وابسته به جامعه شیعه نیز افزایش یافته است.
در روزهای گذشته، طالبان تلویزیون تمدن، یکی از معدود رسانههای تصویری متعلق به جامعه شیعیان افغانستان، را تعطیل کردند. همزمان، مدرسه علمیه خاتمالنبیین در کابل که از بزرگترین مراکز آموزش علوم دینی شیعیان به شمار میرود، نیز از سوی نیروهای طالبان بسته شد.
پارسال، مولوی شهابالدین دلاور، از مقامهای ارشد طالبان و وزیر پیشین معادن این گروه در مراسم عاشورا در حوزه علمیه خاتم النبیین شرکت و سخنرانی کرد. او گفت که در روز عاشورا صدای حق و جهاد در برابر ظالم بلند شده است.
همچنین وزیر عدلیه طالبان در روزهای اخیر دهها تن از مسئولان مساجد و عزاداران محرم را به خاطر برافراشتن پرچمهای محرم در زندان شخصی خود حبس کردند.
روز گذشته معین وزارت شهرسازی و مسکن طالبان از این اقدام وزیر عدلیه طالبان انتقاد کرد.
ممنوعیت نمادهای عاشورا در شهرها
گزارشها و مشاهدات میدانی از کابل و شماری از شهرهای دیگر افغانستان نشان میدهد که طالبان امسال محدودیتهای گستردهای بر نمایش نمادهای مذهبی عاشورا اعمال کردهاند.
به گفته منابع محلی، نیروهای طالبان از برافراشتن پرچمها و نمادهای مذهبی در جادهها، بازارها و میدانهای شهر جلوگیری کرده و در برخی مناطق این پرچمها را پایین کشیدهاند.
منابع در غرب کابل گفتند که طالبان گشت و گذار موترها را منع کرده است. طالبان همچنین روز جمعه شبکه های مخابراتی را در شماری از شهرها از جمله در کابل، هرات، مزار شریف، غزنی و بامیان قطع کردند.
ناظران میگویند تشدید این محدودیتها، در کنار بستن مراکز فرهنگی و آموزشی شیعیان و محدود کردن فعالیتهای مذهبی، نشاندهنده رویکرد سختگیرانهتر طالبان در قبال تنوع مذهبی و فرهنگی در افغانستان است.
جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی، دو جریان نظامی و سیاسی مخالف طالبان را متهم کردند که با اعمال فشار بر شیعیان به تنشهای مذهبی دامن میزند.
سازمان حمایت از رسانههای افغانستان نیز روز جمعه خبر داد که طالبان یک خبرنگار زن و همکارانش را بهدلیل پوشش خبری مراسم عاشورا در کابل بازداشت کردند. این سازمان از افزایش محدودیت عیله خبرنگاران و رسانهها به خاطر پوشش مراسم عاشورا ابراز نگرانی کرد.
روز گذشته، شورای علمای شیعه افغانستان اعلام کرد طالبان در روزهای اخیر شماری از مسئولان مساجد و تکیهخانههای شیعیان را به دلیل برپایی نمادهای عاشورا بازداشت کردهاند. این شورا همچنین از جمعآوری نمادهای محرم، توقف فعالیت تلویزیون تمدن و مسدود شدن حوزه علمیه خاتمالنبیین ابراز نگرانی کرد.
