منابع مطلع به افغانستان اینترنشنال گفتند استخبارات طالبان از رهبری تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) خواسته است مانع فعالیت جماعتالاحرار در ولسوالیهای خیبر، کرم و اورکزی ایالت خیبرپختونخوا شود. به گفته منابع، طالبان با فعالیتهای جماعتالاحرار در این مناطق مخالف است.
این در حالی است که روز شنبه جماعتالاحرار، یکی از شاخههای مهم تحریک طالبان پاکستانی، اعلام کرد که بهگونه رسمی از تیتیپی جدا شده و فعالیت خود را بهعنوان یک گروه مستقل از سر گرفته است.
اسعد منصور، سخنگوی جماعتالاحرار، با نشر اعلامیهای گفت رهبری این گروه پس از مشورتهای طولانی تصمیم گرفته است فعالیتهای خود را با «روحیه اولیه» احیا کرده و به ساختار سازمانی پیش از آگست ۲۰۲۰ بازگردد.
بر اساس این اعلامیه، جماعتالاحرار از این پس بهطور مستقل و تحت رهبری عمر خراسانی فعالیت خواهد کرد.
منابع مطلع در خیبرپختونخوا یکشنبه، ۱۴ سرطان به افغانستان اینترنشنال گفتند که استخبارات طالبان از اواخر سال ۲۰۲۵ تا ماه می ۲۰۲۶ چندین بار از تیتیپی خواسته بود که اگر نمیتواند خود را از جماعتالاحرار جدا کند، دستکم از گسترش نفوذ این گروه در سه ولسوالی خیبرپختونخوا جلوگیری کرده و امکانات آن را قطع کند.
به گفته منابع، این فشارها در ۱۹ مه به درگیری خونینی میان تیتیپی و جماعتالاحرار در کرم انجامید که در جریان آن ۱۸ جنگجوی جماعتالاحرار، از جمله فرمانده ممتاز امتی، کشته شدند.
یکی از منابعی که این رویداد را از نزدیک دنبال کرده، گفت شماری از کشتهشدگان با قبایل صبری و منگل در ولایت خوست ارتباط داشتند. منابع میگویند گروه جماعتالاحرار شمار زیادی از جنگجویان افغان را به صفوف خود جذب کرده و موجب نگرانی طالبان شده است.
مقامهای امنیتی پاکستان نیز پس از حمله کراچی ادعا کردند که یک جنگجوی افغان زخمی را که در این حمله دست داشته، بازداشت کردهاند.
در جریان مذاکرات برای آزادی جنگجویانی که در حمله به منطه کرم خیبرپختونخوا اسیر شدند، طالبان افغان بار دیگر به تیتیپی گفته جماعتالاحرار را از ولسوالیهای کرم، خیبر و اورکزی خارج کند.
یکی از این منابع که نخواست نامش فاش شود، گفت: «طالبان افغان به جماعتالاحرار مشکوک هستند و احتمال میدهند که این گروه زمینه تقویت داعش را فراهم کند و ممکن است برخی از اعضای آن ظرفیت بالقوه برای پیوستن به داعش را داشته باشند.»
به گفته منابع، برکناری سربکف مهمند، یکی از فرماندهان مهم جماعتالاحرار، از سمت والی ژوب در ساختار نظامی و تشکیلاتی تیتیپی نیز، ناشی از همین نگرانی طالبان بوده است.
در سال ۲۰۲۴، تیتیپی این عضو ارشد جماعتالاحرار را که از او به عنوان مغز متفکر این گروه یاد میشود، بهعنوان والی ژوب در بلوچستان منصوب کرد، اما اندکی بعد او را از این سمت برکنار کرد. استخبارات طالبان بر این باور است که بهدلیل سابقه حضور اعضای رهبری و نیروهای جماعتالاحرار در داعش، ولسوالیهای بلوچستان، مهمند، خیبر، اورکزی و کرم ممکن است به مراکز احتمالی داعش تبدیل شوند.
به باور آقای نظری، تعامل رسمی میان دولتها شکل میگیرد و هرنوع تخطی از این قاعده و اصول، در مغایرت با حقوق و روابط بینالملل بوده و به اعتمادسازی و حسن همجواری میان طالبان و تهران آسیب خواهد زد.
معین وزارت اقتصاد تاکید دارد که نظامهای سیاسی در تمام دنیا، مخالفان خود را دارند. به گفته او اگر حمایت از مخالفان به یک رویه تبدیل شود، ثبات منطقه با چالش مواجه خواهد شد. از این رو، آقای نظری به دولت ایران گفت که تعامل رسمی خود را با حاکمیت موجود ادامه دهد و «در آینده مرتکب چنین خطایی نشود که پیامد آن تخریب روابط دو همسایه خواهد بود.»
نظری جمهوری اسلامی را متهم کرد که با میزبانی همزمان از طالبان و مخالفانش «هم به نعل میکوبد و هم به میخ.»
مراسم رسمی وداع با علی خامنهای و شماری از اعضای خانواده او که در حملات امریکا و اسرائیل کشته شدند، بامداد جمعه، ۱۲ سرطان، در مصلای خمینی تهران با حضور مقامها و هیئتهایی از کشورهای مختلف برگزار شد.
هیئتی از طالبان به ریاست عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی و امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در این مراسم شرکت کرد. همزمان، هیئتی از مخالفان طالبان به رهبری احمد مسعود و محمد محقق نیز در این مراسم حضور یافت.
میزبانی از مسعود و محقق با تشریفات رسمی دولتی پیش از این خشم هواداران طالبان را برانگیخته بود.
شمار قابل توجهی از حامیان طالبان، دعوت از احمد مسعود و محمد محقق را نشانه «دوگانگی» در سیاست تهران توصیف کرده و برخی کاربران نیز خواستار واکنش رسمی حکومت طالبان شدهاند.
برخی این اقدام را «منافقت رژیم ایران» خواندهاند و گروهی دیگر پیشنهاد کردهاند که حکومت طالبان در اقدامی متقابل، از گروه جیشالعدل برای سفر به کابل و دیدار رسمی دعوت کند.
کاربری با نام فیضان افغان در پیامی به زبان پشتو در اکس، ایران و پاکستان را «دشمن» خوانده و نوشته است که ایران با دعوت رسمی از «فراریها» و معرفی آنان بهعنوان «مقاومت»، رویکردی خصمانه در قبال طالبان در پیش گرفته است.
بریال قندوزی، از دیگر کاربران حامی طالبان، مدعی شده است که طالبان «با وجود همه فشارها، اجازه نداد از خاکش علیه ایران استفاده شود و در عمل، احترام خود را به حاکمیت و استقلال ایران ثابت کرد.» او افزوده است که طالبان در یکی از حساسترین مقاطع، در کنار ایران ایستاد و اجازه نداد حاکمیت ملی آن کشور به چالش کشیده شود.
قندوزی در ادامه، دعوت رسمی جمهوری اسلامی از مخالفان طالبان را اقدامی در جهت تضعیف حاکمیت افغانستان توصیف کرده و نوشته است که طالبان «هرگز چنین واکنش توهینآمیز ایران را فراموش نخواهند کرد.»
امانالله هوتکی، یکی دیگر از کاربران نزدیک به طالبان، خواستار احضار سفیر ایران در کابل شده و نوشته است که باید از او پرسیده شود چرا تهران از این چهرهها دعوت کرده و «به اختلاف و تفرقه میان افغانها دامن میزند.»
به نقل از منابع، فاتح از نیروهای خود خواسته جلوی ورود نیروهای طالبان را نگیرند و از شروع درگیری خودداری کنند. نیروهای فاتح در قرارگاههای نظامی محلی خود در مناطق قوغذ، زغر، شاخ دره، وجم بالا و پایین حضور دارند.
منابع از بدخشان میگویند این نیروها برای خلع سلاح نیروهای جمعه خان فاتح به نسی اعزام شدهاند. رسانههای طالبان روز شنبه فایل صوتی را منتشر کردند که جمعه خان فاتح در آن گزارشها درباره خلع سلاح نیروهای خود را تکذیب میکرد. با این حال روشن نیست که آیا فاتح در روزهای پیشرو به خلع سلاح نیروهای خود تن خواهد داد، یا این اختلاف با گفتوگو حل خواهد شد یا کار به درگیری خواهد کشید.
فرمان رهبری طالبان مبنی بر جلوگیری از استخراج غیرقانونی معادن طلا نیز از دیگر نقاط اختلاف دو طرف است. این فرمان به طور مستقیم منابع مالی جمعه خان فاتح را هدف قرار میدهد و او خواهان دسترسی به منابع طلا است.
به نظر میرسد که طالبان اکثر توجه خود را روی جلوگیری از یک بحران بزرگ در بدخشان متمرکز کرده است.
روز یکشنبه وزارت دفاع طاالبان اعلام کرد که یعقوب مجاهد به پنج ولسوالی بدخشان سفر کرده و از مرزها دیدن کرده است.
سفر مجاهد ولسوالیهای زیباک، اشکاشم، کران و منجان، توپخانه واخان و منطقه پامیر را در بر میگیرد. او همچنین از مرز پاکستان، چین و تاجیکستان نیز دیدن کرده است.
همزمان، روز یکشنبه نیروهای نظامی طالبان در مرکز ولسوالی نسی -پایگاه اصلی جمعهخان فاتح- مستقر شدند. در روزهای گذشته ۵۰ میلیون افغانی به بدخشان ارسال شد که به گفته منابع محلی بخشی از آن در میان فرماندهان ناراضی محلی توزیع شده است.
طالبان یک کمیسیون ویژه برای جلوگیری از بحران در بدخشان ساخته است که به گفتوگو با نیروهای ناراضی خشمگین ادامه میدهد. این گروه همچنین از جوانان اسماعیلیه در ولسوالیهای مرزی خواسته به ارتش بپیوندند.
