مشت سکوت

در آستانه فروپاشی نظام جمهوری، سه مرکز اصلی قدرت در افغانستان وجود داشت.

حمله اخیر جبهه آزادی افغانستان که پس از آزادی موقت ولسوالی یفتل در ۱۷ جولای ۲۰۲۶ توسط یک گروه محلی و نوظهور به نام «سپاهیان میهن» انجام شد و به تصرف بخش‌هایی از ولسوالی زیباک در بدخشان انجامید، نشان داد که تصور شکست‌ناپذیری طالبان چیزی بیش از یک افسانه نیست.

پنج سال پیش در چنین روزی (۱۶ اسد ۱۴۰۰) جوزجان سقوط کرد و طالبان وارد این شهر شدند. پس از نیمروز جوزجان دومین ولایتی بود که به‌دست طالبان افتاد. شهر شبرغان، منطقه تحت نفوذ مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش ملی افغانستان، از مراکز مهم مقاومت در برابر طالبان به شمار می‌رفت.

در جولای ۲۰۲۳، زمانی که رهبران کشورهای آسیای میانه و حوزه خلیج فارس گرد هم آمده بودند، شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور اوزبیکستان، پیشنهادی مشخص را روی میز گذاشت: کشورهای ثروتمند خلیج فارس در ساخت راه‌آهن افغان‌ترانس سرمایه‌گذاری کنند.

پنج سال پیش در چنین روزی (۱۵ اسد ۱۴۰۰) طالبان شهر زرنج، مرکز ولایت نیمروز را تصرف کردند. نیمروز نخستین ولایتی بود که به‌دست طالبان افتاد. جنگجویان طالبان با اندک درگیری شهر زرنج را تصرف کردند و مقام‌های دولتی و نیروهای امنیتی مرکز ولایت را ترک کرده و به سمت مرز ایران فرار کردند.

ساعاتی پس از نماز صبح، ملا حسن آخند، بر توشکی در حرم‌سرای ارگ می‌نشیند. اسناد و دوسیه‌های اداری را نزد او می‌آورند، دستورهای شفاهی صادر می‌کند و سپس دوباره به همان اتاقی باز می‌گردد که هم خانه اوست وهم دفتر کارش.

گرمای هوا هر سال بیشتر بر دشت‌های بلخ سایه می‌اندازد و برای رحیم لالا، کشاورز روستای گوریمار، خشکسالی دیگر یک پدیده گذرا نیست؛ بخشی از زندگی روزمره اوست. او می‌گوید: «نمی‌فهمم حاصل امسال تا آخر زمستان می‌رسد یا نه.»