ټي ټي پي: په پاکستان کې د جوړې شوې قومي جرګې څرګندونې ناسمې دي

د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان راډیو ټلویزیون خبر ورکړی، چې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت مرستیال مولوي عتیق الله عزیزي د دغو تاریخي اثارو د بیا رغولو پروګرام پرانیست.

دا مهال د افغانستان د لرغونو او تاریخي اثارو ساتنې ته نړیوالو سازمانونو په ځانګړې ډول یونسکو په اندېښنه کې ده.

سرچینې وايي، د غزني د زاړه ښار لوی جومات چې د دغه ولایت تر ټولو پخوانی جومات دی، د وېجاړېدو له ګواښ سره مخ دی.

طالبانو د هغو شپږو تاریخي ابدو په اړه جزئیات نه دي ورکړي، چې د بیارغونې چارې یې پیل کړي دي.

خو په غزني کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ رييس ملا حميدالله نثار تر دې مخکې ويلي و، چې د محمد شريف خان تاريخي ځايونه، د زاړه ښار دوه برجونه او د خواجه ملک ابده له منځه تللي دي.

طالبانو د خپل حکومت په پخوانۍ پنځه کلنه دوره کې د بامیانو د بودا مجسمې چې د افغانستان تر ټولو ستر تاریخي میراث ګڼل کېږي، په توپونو او بمونو ړنګې کړې وې.

د خپرو شويو راپورونو له مخې، په تېرو مياشتو کې طالبانو په مزارشريف کې د علي شېرنوايي مجسمه وېجاړه کړې ده.

خو د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت اعلان وکړ چې "نړۍ دې د تاریخي اثارو په ساتنه او بیارغونه کې له افغانستان سره مرسته وکړي."

دې سازمان ویلي چې دا پنځه هېوادونه "د دې ولایت د ټول صادراتو د بازار 50 سلنه برخه جوړوي."

دغه سازمان افغانستان ته د تهران د صادراتو دقیق ارقام ورنه کړل، خو د ایسنا په حواله یې وویل چې د تېر کال په لومړیو درېیو میاشتو کې دغو هېوادونو ته د صادر شویو توکو ارزښت له دوه میلیاردو ډالرو ډېر و.

یاد سازمان همداراز زیاتوي چې د تهران اصلي صادرات د صنایعو او کانونو په برخه کې دي او له اماراتو، چین، ترکیې او المان څخه د تهران په وارداتي وسایلو کې تجهیزات او صنعتي خام مواد شامل دي.

افغانستان په داسې حال کې د تهران د پنځو صادراتي بازارونو په ډله کې شمېرل کېږي؛ چې په دې وروستیو کې یوه ایراني چارواکي افغانستان ته د صادراتو په کچه کې د زیاتوالي خبره کړې او زیاته کړې یې وه، چې د روان کال په لومړیو څلورو میاشتو کې شاوخوا ۶۰۰ میلیونه ډالره صادرات شوي دي.

د ایران د سرحدي ښارګوټي تابیاد یوه چارواکي ویلي چې افغانستان ته په صادراتي توکو کې خوراکي توکي، نفتي مواد او بېلابېل ساختماني توکي شامل دي.

په خبرپاڼه کې راغلي؛ چې خصوصي سکتور به په درېيو کلونو کې د ۱،۲ ميليارده افغانيو په پانګونې سره په شهرنو پارک کې يو سوداګريز کمپلکس جوړ کړي.

شهرنو پارک د کابل په زړه کې د ۹،۹ هکتاره مساحت په لرلو سره یوه شنه سیمه ده.

د طالبانو د لومړي وزیر د اقتصادي مرستیال له دفتره په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي؛ چې د شهرنو په پارک کې به یو ځمکتلی بازار، د ښځو لپاره ځانګړی سوداګریز مرکز، د پارک په یوې څنډې کې ځانګړی سوداګریز مرکز، د فوټسال لوبغالی، تفریحي ځایونه، د لامبو حوض، ریسټورانټونه او د موټرو تمځای جوړ شي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال عبدالغني برادر د یکشنبې په ورځ (د اسد ۱۵مه) د دغه سوداګریز مرکز د جوړولو پرانیسته وکړه.

د شهرنو پارک پر ځمکه د سوداګریز کمپلیکس چارې پر داسې مهال پیلیږي چې د شهرنو پارک د کابل ښاروالۍ په ښاري پلان کې شنه سیمه نومول شوې ده.

د ځاځي میدان یو شمیر اوسیدونکو نن یکشنبې (۱۵ اسد ) افغانستان انټرنشنل ته وویل دا پېښه د ځاځي میدان ولسوالۍ الګډې سیمه کې د ختم یا خیرات په مراسمو کې د ډوډوۍ پرمهال شوې ده.

له سیمې را رسیدلو انځورونو کې ښکاري چې د لويانو ترڅنګ ماشومان هم مسموم شوي دي.

له پيښې وروسته ګڼ شمېر امبولانسونه د خوست له مرکز او ولسوالیو څخه ځاځي میدان ولسوالۍ ته رسیدلي وو، چې مسموم کسان روغتونونو ته ولېږدوي.

تر اوسه د پيښې د څرنګوالي او لامل په اړه ځايي طالب چارواکو څه نه دي ویلي .

واحدالله افغانستان انټرنشنل – پښتو ته د یکشنبې په ورځ په یوې مرکې کې وویل چې تېره اونۍ له کابل څخه جلال اباد ته راغی او له خپل ورور اسحاق سره د جلال اباد ښار د مخابراتو په څلور لاري کې مخ شو.

هغه وايي: “ زه ږیره نه لرم خو ورور مې بیا برعکس ډېره اوږده ږیره لري، مازیګر مهال مو یو ځای په یوې ریکشې کې خپل کور پر لور حرکت وکړ؛ خو له مستوفیت څلورلاري سره طالبانو درولو”.

نوموړی وايي چې طالبانو یې ورور له ریکشې څخه ښکته کړ او ترې ویې پوښتل چې د داعش په کومې ډلې پورې تړاو لرې؟

واحدالله زیاتوي چې طالبانو ته یې څو ځله وویل چې ورور یې په هېڅ ډلې پورې تړاو نه لري، بلکې په یوه دولتي ښوونځي کې معلم دی.

هغه وايي: “د حیرانتیا خبره خو لا دا وه چې له تالاشۍ وروسته یوه طالب زما ورور ته وویل چې که ته داعش نه یې نو ولې دې اوږده ږیره پرېښې؟ زما ورور یې خبرو ته پرېنښود او پر مخ یې څپېړه ورکړه”.

د واحدالله په خبره چې طالبانو څو ځله لفظي ګواښونه وکړل، د هغه د ورور موبایل یې وکوت، له نېږدې یو ساعت عذر او زاریو وروسته طالبانو خوشې کړل او بېرته د کور په طرف روان شول، خو د دوی د ځورونې کیسه دلته پای ته نه رسيږي.

هغه وايي چې د مجبور اباد څلور لاري ته نېږدې د امربالمعروف مبلغینو ودرول او له ده یې پوښتنه وکړه چې ولې یې ږیره خریلې ده؟

نوموړی زیاتوي: “نور نو زما د ورور حوصله هم تنګه شوې وه، طالبانو ته یې وویل چې که ږیره پرېږدو هم په عذابوئ مو او که یې نه پرېږدو هم مو ځوروئ؛ تاسو موږ ته یوه خبره وکړئ چې موږ څه وکړو؟”

واحدالله وايي چې طالبانو دی او د هغه ورور لومړی وګواښل او دوی چې ورسره خبرې اوږدې کړې دوی دواړه یې ووهل او د یوه ساعت لپاره یې هملته په رینجر موټر کې کېنول.

د ده په خبره چې وروسته یې د امربالمعروف له غړو سره وعده وکړه چې نور به ږیره پرېږدي او د همدغه تضمین له مخې خوشې شو.

دی وايي چې اوس ډار لري که چېرې ږیره اوږدوي ښايي د طالبانو نورې ډلې یې د داعش په تور وځوروي خو که یې نه پرېږدي د امربالمعروف غړو تر تضمین اخیستی چې ږیره به پرېږدي.

د یادونې وړ ده چې د افغانستان په اکثرو لویو ښارونو کې د امربالمعروف مبلغین د خلکو له کړنو څار کوي او خلکو ته د ږیرې د پرېښودو سپارښتنه کوي.