ډان ورځپاڼه: طالبان باید په خپل دريځ غور وکړي، چې زیانمنو هېوادوالو ته یې مرستې ورسیږي

ځينو سرچېنو افغانستان انټرنېشنل ته د نوم د نه ښودلو په شرط دا هم ویلي، چې د دغو ځوانانو له ‌‌‌‌‌‌ډلې یو شمېر طالبانو نیولي هم دي؛ خو په خپلواکه توګه د دغې خبر پخلی ګران دی.
تېره ورځ طالبانو د کونړ ولایت د ټولو ولسوالیو اوسېدونکو ته سپارښتنه کړې وه، چې د ملي بېرغونو د پورته کولو مخه دې ونیول شي.

سره له دې چې طالبان د خپلې واکمنۍ پر مهال د خپلواکۍ ورځې لمانځغونډې ته هغسې چې لازمه ده پاملرنه نه کوي، خو سږنی کال یې د دویم ځل لپاره په خورا پيکه بڼه دغه ورځ په کابل کې ولمانځله.
تر دې څوورځې وړاندې د اګست په پنځلسمه نېټه د خپلې واکمنۍ دویمه کلیزه په خورا شاندارو مراسمو لمانځلې وه.
نن په کابل کې یو شمېر طالب چارواکي د دغې ‌‌‌‌‌‌ډلې د ملي دفاع د وزیر په ملتیا د استقلال څلي ته ورغلل او هلته یې د ګلونو ګې‌‌‌‌‌‌ډۍ کېښوده، خو اصلي غون‌‌‌‌‌‌ډه یې په یوه تالار کې نېول شوې وه، دغې غونډې ته اکثرو ویناوالو د خپل جهاد د بري ستاېنه کوله؛ خو د خپلواکۍ د هغې ورځې له یادولو په څنګ تېرېدل چې د افغان ولس په سرښېندنو په ۱۹۱۹ میلادي کال کې تر لاسه شوې وه.

د طالبانو د کورنیو چارو سرپرست وزیر سراج الدين حقاني دغې غونډې ته په وینا کې ویلي:« د ښکېلاک ګرو پر وړاندې د جهاد او مبارزې په برخه کې د ديني عالمانو رول د پام وړ وو او د دوی د غوره رهبرۍ برکت وو چې افغانان يې خپلواک ساتلي دي.»

خو د نوموړي په څه د پاسه نیم ساعت وینا کې نه د خپلواکۍ ګټلو اتلانو نوم یاد شو او نه هم د هغو نورو اتلانو نومونه واخیستل شول، چې له انګرېزانو نه یې خپلواکي ګټلې او خپل سرونه یې قربان کړي وو.

حامد کرزي دا رنګه په افغانستان کې د تلپاتې سولې او ټيکاو لپاره «پرته له ځنډه د بین الافغاني خبرو اترو د پيل» غوښتونکی شو.

پخواني ولسمشر لیکلي: « یقینا چې دغې سترې ملي موخې ته د رسېدو او د پردیو له احتیاجه د خلاصون یوازینۍ لاره د علم او پوهې تر لاسه کول دي.»

ښاغلي کرزي له طالبانو وغوښتل، څومره ژر چې کېدای شي، د ښوونځیو او پوهنتونو دروازې دې خلاصې کړي.

پخواني افغان ولسمشر د خپل بیان په یوه بله برخه کې یو ځلې بیا پر «بین الافغاني خبرو اترو» ټينګار کړی او لیکلي یې دي: «بې له شکه چې د اوسنیو ستونزو څخه د وتلو او د سولې د ټينګښت یوازینۍ لاره ملي یووالی او له ځنډ پرته د بین الافغاني خبرو پيل دی.»

کرزي تر دې وړاندې هم د طالبانو او نورو افغان ښکېلو غاړو ترمنځ د خبرو اترو د پيلېدا خبره کړې وه.

نړۍوالې ټولنې هم په وار، وار له طالبانو غوښتي، چې د یو پراخ بنسټه حکومت د جوړېدو لپاره دې د سیاسي او مدني سټو سره خبرې اترې وشي؛ خو طالبانو تر دې دمه دغو غوښتنو ته غاړه نه ده اېښې.

د افغانستان د خپلواکۍ د ۱۰۴ مې کلیزې په مناسبت د طالبانو په خبرپاڼه کې دا هم لیکل شوي دي:« د شکر او ویاړ ځای دی، چې د هېواد د خپلواکۍ د بېرته اخیستو ورځ په داسې حال کې لمانځو چې څلور ورځې وړاندې مو د زمري ۲۴مه د امریکایي ښکېلاک د ماتې ورځ ولمانځله.»

دغې ډلې په خپلې خبرپاڼه کې یو ځلې بیا تینګار کړی، « د سیمې او نړۍ له هېوادونو سره د شریعت پر بنسټ پر سالمو اړیکو باور لرو او هیچاته د ظلم او زیان رسولو اراده نه لرو او له نورو هم هیله کوو، چې دا ډول سیاست غوره کړي.»

د طالبانو په دغه خبرپاڼه کې د افغانستان د هغه وخت د پاچا امان الله خان په اړه هېڅ یادونه نه ده شوې، چې په ۱۹۱۹ کال کې يې د انګریزانو څخه د هېواد خپلواکي اعلان کړه.

امان الله خان د افغانستان عصري پاچا بلل کېږي او د هغه په دوره کې د لومړي ځل لپاره د ځینو محدودو مدني ازادیو، اساسي قانون او د ښځو د حقونو او د نجونو د زده کړو بنست کېښودل شو.

هغه د خانه ملت له خبریال سره په مرکه کې ویلي، په افغانستان کې د ټولګډوني حکومت په جوړېدو سره چې په هغه کې ټول قامونه او سیاسي ‌‌‌‌‌‌ډلې برخه ولري، کېدای شي چې په هغه هېواد سوله او ټيکاو د رامنځته کېدو لامل شي.

د ایران د پارلمان د ملي امنیت او بهرني سیاست غړي امریکا تورنه کړه، چې په افغانستان کې نه غواړي ټولګډونی حکومت رامنځته شي او غواړي چې په افغانستان کې کړکېچ روان پاتې شي.

جلیل رحیمي جهان آبادي هیله مندي وښوده، چې طالبان باید ژر تر ژره یو پراخ بنسټه حکومت جوړ کړي.

طالبانو تل ویلي، چې حکومت یې پراخ بنسټه دی او له نورو هېوادونو یې غوښتي چې د هغوی په کورنیو چارو کې له لاس وهنې ‌‌‌‌‌‌ډ‌‌‌‌‌‌ډه وکړي.

په تېرو دوو کالو کې د افغانستان د ننه دغه ورځ ګڼ افغانان د طالبانو له وېرې نه شي لمانځلای، ځکه طالبانو په ملي بېرغ، موسیقۍ غږولو او ملي اتڼ بندیزونه لګولي او څوک له وېرې نه شي کولای دغه ورځ ولمانځي لکه څنګه یې چې زړه غوښتي وي.
خو له افغانستانه بهر بیا افغان کډوال دغه ورځ د ملي بېرغونو په لېږدولو او رپولو، د ملي اتڼونو په کولو او پارکونو ته په تللو سره لمانځي.

د افغانستان په ګاونډ پاکستان کې هم چې نن سبا ملیونونه افغان کډوال په کې مېشت دي، دغه ورځ د بېلابېلو غونډو، مشاعرو، ملي اتڼونو او مېلو سره لمانځل کېږي.

همدغه نن د خیبر پښتونخوا پېښور ښار په شلمان پارک کې د افغان شاعرانو یوه ستره مشاعره جوړه شوه، چې د افغان شاعرانو تر څنګ په کې د خیبر پښتوخوا ګڼو شاعرانو شعرونه وویل او د خپلواکۍ په ارزښتونو او د افغانانو د مبارزو یادونه یې وکړه.
د دغې مشاعرې یو ګډونوال عبدالبصیر بېدار ستوري افغانستان انټرنشنل ته وویل:« سره له دې چې په پېښور کې مېشتو افغانانو له پخوا راهیسې هر کال دغه ورځ لمانځله؛ خو په تېرو دوو کلنو کې دغه لمانځنه تر پخوا زیاته شانداره شوې او خلک په کې خپل ژور احساسات ځکه په ‌‌‌‌‌‌ډاګه کوي، چې په هېواد کې یې پر ملي بېرغ او ملي سرود بندیز لګېدلی او دوی یې دلته په غبرګون کې خپل احساسات په ‌‌‌‌‌‌ډاګه کوي.»
خو په پلازمېنه اسلام اباد کې بیا د یو لړ لګول شویو بندیزونو او سختو امنیتي تدابیرو له امله دغه لمانځنه پيکه ښکاري.

له دې سره بیا هم د اسلام اباد په ځینو واټونو او پارکونو کې د افغانانو ګڼه، ګوڼه تر پخوا زیاته شوې او ‌‌‌‌‌‌د ډېرو ځوانانو او پېغلو په لاسونو کې د افغانستان درې رنګه ملي بیرغونه لیدل کېږي.
په اسلام اباد کې مېشت افغان ک‌‌‌‌‌‌ډوال لطف الله وایي، چې د خپلو ماشومانو سره پارک ته راغلی او هغوی ته یې ویلي چې نن زموږ د خپلواکۍ جشن دی او باید لمانځنه یې وکړو، هغه افغانستان انټرنشنل ته وویل:« تېره ورځ چې د پاکستان د خپلواکۍ ورځ وه، نو کشرې لور مې را نه پوښتنه وکړه چې ازادي څه ته وايي، د ازادۍ جشن څه شی دی، او ایا موږ هم د ازادۍ جشن لرو؟ زه مې د لور دغې پوښتنې سخت خواشینی کړم بیا مې ورته ځواب ورکړ او ورته مې وویل چې اوس موږ او تاسو مساپر یو، چې کله بېرته خپل وطن ته ستانه شو بیا به موږ هم خپل ملي جشنونه ولمانځو.»
لطف الله وایي،« له همدې امله مې دوی نن پارک ته راوستل او ورته مې د خپل تېر تاریخ ټول اړخونه بیان کړل.»
‌‌‌‌‌‌په پلازمېنه اسلام اباد کې سره د ټولو لګول شویو بندیزونو، ډېرو افغانانو په خپلو ګرځنده ټيلیفونونو کې د افغانستان ملي سندرې غږولې او خوند یې ترېنه اخیست، هغوی دا خبره کوله چې نظامونه به ‌‌‌‌‌‌ډېر سره بدل را بدل شي؛ خو زموږ ملي ارزښتونه موږ ته هغه سرې کرښې دي، چې له هغو هېڅکله هم په شا کېدلای نه شو.