د ۲۰۲۳ میلادي کال تر پایه به شپږ زره افغان کډوال له پاکستان څخه کاناډا ته واستول شي

د جاپان د هوا تشیال موندنو ادارې ویلي، دا توغندی د پلان له مخې د دغه هېواد په سوېل کې له تانګاشیما تشیالي یا فضايي مرکز په بریالیتوب وتوغول شو.

پر دې توغندي لپاره نږدې سل میلیون ډالر لګول شوي او تمه ده چې د راتلونکي میلادي کال په فبروري کې پر سپوږمۍ کېني.

د جاپان د هوافضا موندنو مشر هیروشي یاماکاوا ویلي، د دې تشیالبېړۍ د توغولو لویه موخه «په خورا ځیرتیا او د خوښې ځای کې کېناستل دي، نه په هغه ځای کې چې کېناستلی شو.»

د جاپان دا تشیالبېړۍ دوه اونۍ له هغه وروسته ده چې د هند جاندریان-۳ پلټونکی په بریالیتوب پر سپوږمۍ کېناست.

د دې توغندي د توغولو لپاره سږ کال دا د جاپان څلورمه هڅه ده.

پخوانۍ هڅې د بدې هوا او د تخنیکي ستونزو له امله بې نتیجې شوې.

جاپان تېر کال دوه ځلې هڅه وکړه چې توغندی یې پر سپوږمۍ کېني، خو بریالی نه شو.

که د جاپان دا هڅه بریالۍ شي، نو له امریکا، روسیې، چین او هند وروسته به پنځم هېواد وي چې تر سپوږمۍ ځان رسوي.

دغه پلاوي د پنجشنبې په ورځ -سنبله ٩- کابل ته تللی او په تېرو ورځو کې يې د طالبانو د ریاست لوزرا سیاسي مرستيال مولوي عبدالکبير، د بهرنيو چارو وزير اميرخان متقي او د کورنيو چارو وزير سراج الدين حقاني سره وکتل.

په دې ټولو غونډو کې د اسلامي همکارۍ د سازمان پلاوي د ښځو د تعلیم او کار پر پیلېدو ټینګار کړی دی.

د اسلامي همکاریو سازمان د چهارشنبې په ورځ -د سنبلې ۱۵ مه- په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، چې د طالبانو د پوهنې او لوړو زدکړو له وزیرانو سره د دغه سازمان د پلاوي په کتنه کې، زدکړو ته د ټولو نجونو پر لاسرسي ټینګار شوی دی.

د دغې خبرپاڼې له مخې، په دې کتنه کې دواړو لورو ټینګار وکړ چې د علماوو په اجماع سره په اسلام کې پر نر او ښځه زدکړې فرض دي.

ویل کیږي چې د اسلامي همکاریو سازمان پلاوي د نصاب د تعدیل او د نجونو د زدکړو لپاره د خوندي چاپیریال رامنځته کولو په اړه د طالبانو د پوهنې او لوړو زدکړو وزارتونو راپور واورېد.

طالبانو د دغه راپور جزیات نه دي اعلان کړي.

خو د اسلامي همکاریو سازمان ټینګار کړی چې د پوهنې په برخه کې هر ډول اړین ملاتړ ته چمتو دی.

تر دې مخکې د اسلامي همکاریو سازمان تر شپږم ټولګي پورته د نجونو د ښوونځیو تړل غندلي وو.

طالبانو د نجونو ښوونځي تړلي او پوهنتونونو ته یې د نجونو د تګ مخه نیولې ده. دغې ډلې پر ښځو د کار بندیز هم لګولی دی.

د بشري حقونو یو شمېر سازمانونو ویلي چې طالبانو پر ښځو د محدودیتونو په لګولو سره هغوی له خپلو اساسي بشري حقونو بې برخې کړې او په افغانستان کې یې «جنسيتي توپیر» رامنځ ته کړی دی. 

د نوموړي په خبره، هندي پانګوال د نایجیریا د انرژۍ، اوسپنې او پیترو کیمیکل صنعت د پیاوړتیا په برخه کې د ۱۳.۳ میلیارد ډالرو په ارزښت پانګه اچوي.

د هند حکومت د نایجیریا دفاعي برخه کې د یو میلیارد ډالرو پانګونې سره غواړي د دغه هېواد دفاعي صنعت او تولید په ځان بسیا کړي.

د نایجیریا ولسمشر بولا تینوبو په نوي ډېلي کې د جي شل سرمشریزې په اوږدو کې د هند د ولسمشر په ګډون له لوړپوړو چارواکو او پانګوالو سره پر دې موضوع خبرې کوي.

د افریقا تر ټولو ډېر وګړی هېواد نایجیریا هڅه کوي چې له سوېلي افریقا وروسته د دې وچې د دویم هېواد په توګه په جي شل کې غړیتوب ترلاسه کړي.

د تسنیم اژانس د راپور پر بنسټ، د امریکا د دفاع وزارت پرون چهارشنبه اعلان وکړ، چې له اوکراین سره د ۱۷۵ میلیونو ډالرو په ارزښت د پوځي مرستو د یوې نوې کڅوړې له مخې به کییف ته د کمزوري شویو یورانیم لروونکي ټانک وسلې ورکړي.

تر دې وړاندې رویټرز راپور ورکړی و، چې امریکا به اوکراین ته د کمو غني شويو یورانیمو وسلې سږ کال منی ورسپاري، د ابرامز ټانکونو له لوري د دې وسلو د کارونې په اړه خورا زیاتې اندېښنې راپورته شوي دي.

دې ته په پام سره چې په جګړه کې د کمزوري شویو یورانیمو وسلو کارونه د انسان روغتیا او چاپېریال ته څومره ډېر زیان رسوي، روسیه او اوکراین دواړه د دې ډول وسلو په کارولو کې له احتیاطه کار اخلي.

اوس مهال، متحده ایالات او نږدې ملګري یې لکه انګلستان هڅه کوي، چې همدا ډول وسلې اوکراین ته چمتو کړي، له دې داسې څرګندېږي چې دوی د کړکېچ د ډېرولو په لټه کې دي.

په داسې حال کې چې امريکا ته دا روښانه ده، چې اوکراين ته د کمزورو شویو يورانيمو وسلو په ورکولو سره به، روسيه د دې ګام پر وړاندې سخت غبرګون وښيي، ځکه چې تېر ځل هم کله چې برېتانيا اوکراين ته دا ډول وسلې ورکړې وې، روسيې يې په ځواب کې اعلان وکړ چې په سپینه روسیه (بېلاروس) کې تاکتيکي اټومي وسلې نصبوي.

د رومانیا چارواکو تر دې مخکې د دوی په خاوره کې د روسیې د بې پیلوټه الوتکو د غورځېدو راپورونه رد کړي وو.

رومانیايي چارواکو ویلي وو، چې پر اوکراین د روسیې بریدونه د بخارست لپاره مستقیم ګواښ نه دی.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې؛ د رومانیا ولسمشر کلاوس ورنر یوهانیس هم نن تایید کړه، چې په ​​​​هېواد کې یې کشف شوې پرزې د روسیې د بې پیلوټه الوتکې دي.

دوه ورځې وړاندې، کییف اعلان وکړ، چې د روسیې بې پیلوټه الوتکې په رومانیا کې د اوکراین په ختیځ کې د روسیې د شپني هوایي برید په ترڅ کې وچاودېدې.

کلاوس ورنر یوهانیس د چهارشنبې په ورځ (د وږي ۱۵مه) د دې هېواد په پلازمېنه بخارست کې یوې غونډې کې وویل، چې دا بریدونه «جنګي جرمونه» دي، چې د رومانیا له پولې څخه په «لږ واټن کې» ترسره کیږي.