د امریکا مرکزي قومندانۍ اعلان وکړ، چې د دوی ځواکونو د سوریې شمال ته په عملیاتو کې د داعش یو مهم غړی ممدوح ابراهیم الحاجي شیخ نیولی دی. تېره اونۍ هم امریکايي ځواکونو په سوریه کې د داعش د یوه بل مهم غړي ابو حلیل الفداني د نیولو اعلان کړی و.
د امریکا د مرکزي قومندانۍ د ځواکونو د اعلامیې له مخې چې د شنبې په ورځ خپره شوه، ممدوح ابراهیم چې په سوریه کې د داعش ډلې اسانچاری و، د پنجشنبې په ورځ د سپټمبر په ۲۸مه نېټه د امریکايي چورلکو په یوه برید کې ونیول شو.
ابوحلیل الفداني هم په سوریه کې د داعش ډلې بل اسانچاری او عملیاتي غړی و، چې د سپتمبر په ۲۵ مه نېټه په عملیاتو کې ونیول شو.
په دغه اعلاميه کې ويل شوي، چې په دواړو عملياتو کې ملکي وګړو ته زيان نه دى اوښتى.
د امریکا په ولسي جرګه یا د استازو مجلس کې جمهوريتپالو غړو د دغه هېواد حکومت ته د موقتي بودیجې د ورکولو پلان تصویب نه کړ. له دې پرېکړې سره د امریکا د فدرالي حکومت فعالیت یو ګام تړل کېدو ته نږدې شو. د دې پېښې د مخنیوي لپاره کانګرس سبا بله غونډه کوي.
د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د جمعې په ورځ (د تلې په ۷ مه) په رایه اچونه کې ۲۳۲ استازو د امریکا حکومت ته د ۳۰ ورځنۍ بودیجې له تخصیص سره مخالفت وکړ. دا په داسې حال کې ده چې ۱۹۸ استازو رایه ورکړه.
د دې بودیجې طرحه یا پلان هم په ولسي جرګه کې د جمهوريتپالو مشر وړاندې کړی و چې له مخې یې د فدرالي حکومت بودیجه یوازې د یوې میاشتې لپاره تمدید او د چارو د بندیدو مخه یې ونیول شي.
سره له دې چې د جمهوريپالو لومړیتوبونه لکه د کډوالۍ په بهیر کې د محدودیتونو لګول او د حکومت د لګښتونو کمول په دې پلان کې شامل وو، خو بیا هم د اکثره جمهوريتپالو د مثبت نظر په ګټلو کې پاتې راغلی.
د دې راپور له مخې، دا څرګنده نه ده چې جمهوريتپال د فدرالي ادارو له احتمالي تړلو سره څه ستراتیژي لري.
که حکومت وتړل شي، له څلورو میلیونو د زیاتو فدرالي کارمنانو معاشونه، د ملي پارکونو فعالیت او ان ځینې ساینسي څیړنې به وځنډېږي.
همداراز، د امریکا د ولسي جرګې مشر کوین مک کارټي وویل، چې د فدرالي حکومت د بندیدو د مخنیوي د حل لارې په اړه د جمهوريتپالو او دیموکراتانو ترمنځ د احتمالي اجماع امکان شته.
د امریکا په ولسي جرګه کې واک د جمهوريتپالو په لاس کې دی، خو په سنا یا مشرانو جرګه کې دیموکراتان اکثریت دي.
د امریکا د خزانې وزیرې جنټیلن د جمعې په ورځ (د تلې په اوومه) خبرداری ورکړ، چې د حکومت تړل به په دې هېواد کې اقتصادي پرمختګ «کمزوری» کړي.
د هغې په وينا، د دې بندېدو په پايله کې به د بنسټيزو تاسيساتو د ښه والي او د کوچنيو کاروبارونو او ماشومانو اړوند پروګرامونه وځنډول شي.
په ورته وخت کې د امریکا ولسمشر جوبایډن هم د فدرالي حکومت تړل کېدل «د وظیفې په اجرا کې سستي» وبلله او ټینګار یې وکړ چې دا مسله به د دغه هېواد وسله والو ځواکونو ته ډېر زیان ورسوي.
د امریکا د پارلمان استازي به د شنبې په ورځ د میزان په اتمه (د سپتمبر ۳۰مه) د دغه وضعیت د بیا کتنې لپاره یوه غونډه وکړي.
که وړاندیز شوې بودیجه د یکشنبې تر پیل پورې تصویب نشي، د متحده ایالاتو فدرالي حکومت به وتړل شي.
د پاکستان د ترهګرۍ ضد ادارې په خیبرپښتونخوا کې د خورا «مطلوبو ترهګرو» دویم نوملړ خپور کړی. په دې فهرست کې د ۳۰ «ترهګرو» نومونه دي چې د بنو، لکي مروت، ډيره اسماعیل خان او نورو سیمو اوسېدونکي دي. د دوی د سر بیه هم له درې لکو تر پنځوس لکو کلدارو اېښودل شوې ده.
د پاکستاني رسنیو د راپور له مخې، په دې نوملړ کې د بنو او لکي مروت ۱۳، ۱۳ وسلوال شامل دي.
د لکي مروت د اوسېدونکي حبیب الله د سر بیه ۵۰ لکه او د بنو د قومندان مولوي نعمت الله د سر بیه ۴۰ لکه روپۍ اعلان شوې ده.
دغه کسان په پاکستان په تېره پښتونخوا کې د وسلوالو بریدونو په پلانولو تورن دي.
د پاکستان د ترهګرۍ ضد ادارې دوه ورځې مخکې هم د ۱۳۵ مطلوبو ترهګرو نوملړ خپور کړی و.
په دې نوملړ کې هم له دریو لکو نیولې تر سل لکو روپۍ د هر مطلوب کس پر سر اېښودل شوې دي.
خیبر پښتونخوا کې سرپرست حکومت پرېکړه کړې چې په دولتي او خصوصي ښوونځیو کې پښتو ژبه د لازمي مضمون په توګه دریس شي. د خصوصي ښوونځیو ادرې هم په یوه لیک کې له دې ښوونځیو د پښتو تدریسولو غوښتنه کړې. نږدې ۱۱ کاله وړاندې عوامي نشنل ګوند د خپل حکومت پرمهال د پښتو د تدریس پرېکړه کړې وه.
د خصوصي ښوونځیو ادارې په لیک کې هم ویل شوي چې د ۲۰۱۲ کال د جنورۍ پر ۳۰ د وخت صوبايي حکومت د پښتو او نورو سیمه ییزو ژبو د تدریس پرېکړه کړې وه او دا پرېکړه باید عملي شي.
د پېښور سترې محکمې هم د پښتونخوا د صوبايي کابینې پرېکړه تایید او د پښتو مضمون د لوستلو غوښتنه یې کړې ده.
د ملګرو ملتونو د منشور له مخې، د هر قوم وګړو ته په خپله ژبه تدریس پکار دی، خو په پاکستان کې چې تر ۶۰ میلیونو ډېر پښتانه اوسېږي پخپله ژبه یې تدریس خو نشته، بلکې پښتو هم د مضمون په ډول نه تدریسېږي.
د ۲۰۱۲ کال لومړیو کې عوامي نشنل ګوند چې صوبايي حکومت یې په لاس کې و، د پښتو مضمون د تدریس پرېکړه وکړه، خو لا هم عملي شوې نه وه.
اوس سرپرست صوبايي حکومت ویلي چې د پښتو مضمون د تدریس په هکله ۱۱ کاله پخوانۍ پرېکړه باید پلې شي.
د پاکستان د حکومت او پاکستاني طالبانو ترمنځ د تېر کال اوربند ماتېدو سره وسلوالو په دغه هېواد کې بریدونه هم پیل کړل. دلته د هغو خونړیو بریدونو یادونه کېږي چې پر ۲۰۲۳ په پاکستان کې شوي دي.
جنوري
د جنورۍ پر ۳۰ د پېښور ښار پولیسو لین جومات کې د ځانمرګي برید له امله سل کسان- چې ډېری یې پولیس وو- ووژل او تر ۵۷ ټپیان شول.
د ۲۰۱۳ کال په سپټمبر کې د پېښور ښار په کلیسا کې پر عیسویانو له برید وروسته دا برید تر ټولو خونړی و.
له پاکستاني طالبانو بېلې شوې ډلې جماعت الاحرار د برید مسوولیت ومانه، خو د پاکستاني طالبانو ویاند وویل، دا ډله جوماتونه او نور مذهبي ځایونه نه په نښه کوي.
مارچ
د مارچ پر شپږمه ځانمرګي د بلوچستان په سیبۍ کې د پولیسو موټر سره د خپل ټپټپي یا موټر سایکل جنګولو سره نهه سرتېري ووژل.
داعش د دې برید مسوولیت ومانه
اپرېل
د اپرېل پر لسمه په کوټه کې د پولیسو موټر په نښه شو، چې له امله یې څلور کسان ووژل او ۱۵ ټپیان شول.
په ورته پېښه کې د دې ښار یو پولیس چارواکی هم په همدغه ورځ په نښه شو.
بلوځ ازادۍ پوځ د دې او یو بل برید مسوولیت هم ومانه، چې له ۲۴ ساعتونو په کم وخت کې په کوټه کې وشول.
د اپرېل پر ۲۵ په سوات کې د ترهګرۍ ضد ادارې د مهماتو ډېپو کې د چاودنې له امله ۱۷ کسان- چې ډېری یې پولیس وو- ووژل او تر پنځوسو ډېر ټپیان شول.
د سوات د پولیسو مشر وویل، کارپوهانو د پېښې ځای ولید، خو د وسلوال برید نښه یې ونه موندله.
جولای
د جولای پر ۳۱ سوات ته څېرمه په باجوړ کې د جمعیت علمای اسلام پر غونډه ځانمرګی برید وشو چې پکې ۶۳ کسان ووژل او تر سلو ډېر ټپیان شول.
د مولانا فضل رحمان په مشرۍ دا ګوند د افغان طالبانو نږدې ملګری دی، خو په پاکستان کې د وسلوالو بریدونه غندي.
اسلامي دولت یا داعش د دغه برید مسوولیت ومانه.
دا له ۲۰۱۸ کال راهیسې پر یوه سیاسي غونډه تر ټولو خونړی برید و.
اګسټ
د اګسټ پر ۳۱ شمالي وزیرستان کې د امنیتي ځواکونو پر کاروان د ځانمرګي برید له امله نهه سرتېري ووژل شول.
سپټمبر
پرون د سپټمبر پر ۲۹ د بلوچستان مستونګ کې د میلاد النبي پر مراسمو ځانمرګی وشو چې ۵۷ کسان پکې ووژل او تر ۶۰ ډېر ټپیان شول.
دویم برید د پښتونخوا د هنګو په دوابه کې د پولیسو جومات کې وشو او د چارواکو په خبره، درې کسان پکې وژل شوي او ۱۴ ټپیان دي.
د پاکستاني طالبانو ډله- چې د افغان طالبانو په څېر په پاکستان کې د اسلامي شریعت پلي کولو دعوه کوي - دا دوه بردیونه غندي او وايي لاس پکې نه لري. بلې ډلې هم تراوسه د دې بریدونو مسوولیت نه دی منلی.
د ایټالیا سمندرساتي ځواکونه وايي، نن یې د هغې کښتۍ ۲۷ خدمتګاران او ۱۷۷ سپرلۍ ژغورلې دي چې د دغه هېواد له لمپادوزا ټاپو په سیسیلي کې پورټو ایمپیډوکل ته روان وو. سمندرساتي ځواکونه خپل بیان کې وايي، په لار کې د بېړۍ انجن اور اخیستی و او دوی په اوبو شیندونکو جېټ الوتکو سره مړ کړ.
د اور اخیستې بېړۍ په دې کسانو کې ۸۳ هم کډوال دي چې له لمپادوزا پکې سپاره شوي وو.
دوی وايي، له دریو کسانو پرته چې لمپاډوزا ته ستانه شوی، نور ټوله سپرلي د سمندرساتو ځواکونو په کښتۍ کې پورټو ایمپیډوکل ته روان شوي دي.
تېره میاشت د ایټالیا لمپاډوسا ته د نږدې اوو زرو کډوالو رسېدو سره په دغه ټاپو کې بېړنی حالت اعلان شو.
د ټاپو ځايي چارواکو له مرکزي حکومت او اروپايي ټولنې د مرستې غوښتنه وکړه.