فلسطيني چارواکي وايي، اسرایيل په غزه کې څه باندې ۴زره کاریګر نيولي دي

ملګرو ملتونو د جمعې په ورځ ـد تلې په ۲۸مه ـ په یوه راپور کې د افغانستان په لویدیځ کې د زلزلې پر روغتیايي پایلو بحث کړی دی.

د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر یا اوچا ویلي، د افغانستان په لوېدیځ کې د زلزلې له امله له ۲۱ زره ۵۰۰ ډېر کورونه ویجاړ شوي او شاوخوا ۱۷ زره کورونه سخت زیانمن شوي دي.

اوچا د اغیزمنو سیمو دوه پر دریمه برخه ارزولو سره موندلې، چې د افغانستان په لویدیځ کې د زلزلې له امله له ۱۵۴ زرو ډیر کسان اغیزمن شوي.

ملګري ملتونه وايي، په زلزله ځپلو سیمو کې روغتیایي خدماتو ته د لاسرسي برخه سخته اغېزمنه شوې او لږ تر لږه ۴۰مرکزونه زیانمن شوي دي.

د روغتیا نړیوال سازمان خبرداری ورکړی چې شاوخوا ۵۸۰ زره کسانو ته د خدماتو وړاندې کول سخت ټکني شوي دي.

په افغانستان کې د روغتیا د نړیوال سازمان د بېړنیو حالاتو د ډلې مشر هم ویلي، چې «روغتیايي کارکوونکي هم له دې ناورین څخه اغېزمن شوي دي». هغه وویل چې د زلزلې روغتیایي پایلې «حیرانونکې» دي.

د قبرس پولیسو د شنبې په ورځ -د تلې په ۲۹مه- رویټرز ته وویل، چې یو فلزي شی چې د اورلګیدنې لږ مقدار مواد پکې شامل وو له سفارت څخه شاوخوا ۳۰ متره لېې، د نیکوزیا په ګڼه ګوڼه سیمه کې وچاودید.

يوې امنيتي سرچينې وويل، چې د پېښې سیمه کې څلور ځوانان چې عمرونه يې د ١٧ او ٢١ کلونو ترمنځ وو، د پوليسو له خوا پوښتل شوي دي. پولیسو د دې نیول شویو ځوانانو په موټر کې دوه چاکوان او یو چټک وموندل.

د حماس او اسراییل تر منځ له نښتو وروسته د قبرس په بېلابېلو برخو کې امنیتي تدابیر سخت شوي دي.

دغه هېواد د اسراییل د سفارت شاوخوا کې امنیتي کړۍ تاو کړې او ملکي لارې یې تړلې دي.

د اردن پاچا دویم ملک عبدالله هم په دې سرمشریزه کې وویل، چې د فلسطینیانو جبري بې ځایه کیدل به یو جنګي جنایت وي.

هغه په غزه تړانګه کې د اسراییل د بریدونو په اړه د نړۍ چوپتیا وغندله او د فلسطین او اسراییل شخړې د حل لپاره یې د ګډې تګلارې غوښتنه وکړه.

د بښنې نړیوال سازمان هم د جمعې په ورځ د اسراییل او حماس تر منځ د نښتو له پیلیدو وروسته د غزې کلابندي وغندله او ویې لیکل، چې پر غزې د اسراییل «ناقانونه» بریدونه باید د «جنګي جرمونو» په توگه وڅیړل شي.

د اردن پاچا د قاهرې د سولې په سرمشریزه کې وویل:«عربي نړۍ دا پیغم اوري چې د فلسطینیانو ژوند تر اسراییلیانو لږ ارزښت لري».

د فلسطین ادارې مشر محمود عباس هم وویل، چې فلسطینیان به نه بې ځایه شي او نه به هم وشړل شي. هغه ټینګار وکړ: «موږ نه ځو .. موږ نه ځو».

وروسته له هغه چې حماس د اکټوبر پر ۷مه پر دغه هېواد برید وکړ، اسراییل ګواښ وکړ چې دغه وسله واله ډله به له منځه وړي.

د اسراییل پوځ په غزه کې مېشتو فلسطینیانو ته امر کړی چې «د خپل ځان د خوندیتوب» لپاره دې د غزې سویل ته ولاړ شي.

په دې شرایطو کې مصر غواړي چې د اسراییل او فلسطین د شخړې د پای ته رسولو لپاره د هڅو په سر کې وي.

مصر لومړنی عربي هېواد و چې څه باندې څلویښت کاله مخکې یې له اسراییل سره د سولې تړون لاسلیک کړ او تل د اسراییل او فلسطین په تېره بیا د حماس تر منځ د یوه دودیز منځګړي په توګه یاد شوی دی.

دا هېواد د غزې یوازینۍ لار چې د اسراییل لخوا نه کنټرول کیږي، اداره کوي او د قاهرې د سولې سرمشریزه د رفح له لارې د بشرپالو مرستو د لیږدونکو لومړنیو لاریو له رسیدو سره هممهاله ترسره شوه.

رویټرز خبري اژانس د دریو ډیپلوماټانو له خولې ویلي، امکان نه لري چې له دې سرمشریزې دې یوه ګډه اعلامیه خپره شي،ځکه چې د هر ډول اوربند د موافقې په اړه حساسیتونه شته او دا چې ایا پر اسراییل د حماس برید او دې هېواد ته به د ځان د دفاع لپاره اشاره وشي او که نه.

رویټرز زیاته کړ، چې په دې ناسته کې د امریکا او ځینو نورو سترو لویدیځو مشرانو د استازو نشتوالي یوې حل لارې ته د رسیدو هیلې کمې کړې دي.

دا ناسته په داسې حال کې ترسره شوه چې د اسراييل او حماس ترمنځ د جګړې په پنځلسمه ورځ د اسراييل پوځ په غزه کې د ځمکنۍ جګړې لپاره د عملیاتو تابیا نیسي.

نواز شریف په اسلام اباد کې د قانوني سندونو تر لاسلیکولو وروسته لاهور ته لاړ او په منار پاکستان کې یې د خپلو پلویانو غونډې ته وینا وکړه.

هغه په دې وینا کې زیاته کړه چې له ۱۹۹۰ کلونو راهیسې یې په جلا وطنۍ، دوسیو چلولو او بند کې وخت تېر کړی دی او بیا یې د پوښتنې په ډول وویل: «هغه څوک دی چې هر څو کاله وروسته نواز شریف له خپل قوم جدا کوي.»

نوموړي زیاته کړه، چې له چاد غچ اخیستو فکر ور سره نشته، بلکې لویه هیله یې قوم ته خدمت کول دي.

نواز شریف زیاته کړه چې هیله یې دا ده چې خپل قوم خوشال وویني، د هغوی کورنو ته خوشالي ستنه شي.

هغه خپلو خبرو کې وویل، چې د واک پر وخت یې ولس او پاکستان ته خدمت، له لویو لارو جوړولو، ارځانۍ، د برېښنا بېلونو، اټومي ازموینو او د روپۍ په مقابل کې د ډالر له ارزښت مالومولی شي.

نواز شریف زیاته کړه چې اوس پاکستان له مختلفو ستونزو سره مخ دی، بیا یې له خلکو وغوښتل چې له ګرانۍ، بې روزګارۍ، د برېښنا له ګرانو بېلونو او نورو ستونزو د پاکستان د نجات لپاره ور سره ودرېږي.

نواز شریف زیاته کړه چې پاکستان کې به کار روزګار رامنځ ته کړي، دا هېواد به د مالوماتي ټیکنالوجۍ پر مرکز بدل کړي.

ښاغلي شریف دا هم وویل چې شپه ورځ یې د خپل هېواد د مشکلاتو حلولو لپاره کار کړی، خو پر ده سربېره ورور یې شهباز شریف او لور یې مریم نواز او هم ګوندي ملګري جېل ته اچول شوي دي.

هغه دا هم وویل، چې مور او مېرمن یې د سیاست نذرانه شول او زیاته یې کړه چې د خپلې مېرمنې کلثوم نواز پر مرګ په جېل کې خبر شو.

نواز شریف له نږدې څلورو کلونو راهیسې په خپله خوښه لندن کې جلا وطن و.

هغه په ۲۰۱۷ کال کې د سترې محکمې له خوا تر بې واکه کېدو وروسته د تل لپاره له سیاست بې برخې وبلل شو.

خو نوموړی اوس غواړي چې راتلونکو ټاکنو کې بیا ولوبېږي او ویې ګټي.

ځینې نیوکګر وايي، چې نوموړی له قضايي ادارې سره په جوړجاړي پاکستان ته ستون شوی دی، خو د مسلم لیګ نواز ډلې غړي دا تور ردوي.

نواز شریف نن اسلام اباد ته په ستنېدو سره د خپل ګوند له قانوني ټیم سره تر مشورې وروسته په ایون فیلډ او العزیزیه دوسیو کې د سزا خلاف د استناف غوښتنې ژوندي کولو درخواست لاسلیک کړ.

نوموړی په اسلام اباد هوايي ډګر کې تر دوو ګړیو تېرولو وروسته لاهور ته په الوتکه کې لاړ چې د ده په ویاړ د هرکلي غونډه کې ګډون وکړي.

د مسلم لیګ مشران وايي، چې قضايی ادارې د نواز شریف د نه نیولو ډاډ ور کړی دی.

خو له دې سره سره د پاکستان احتساب محکمې د توشه خانې دوسیه کې د نوموړي د نیولو وخت دوه ورځې ځنډولی دی.

مالومه نه ده چې تر دوو ورځو وروسته به له نواز شریف سره څه کېږي.

دا مرسته به د خوړو نړیوال پروګرام ته واستول شي چې په افغانستان کې یې په لومړنیو ښوونځیو کې د شاوخوا دوه میلیونه نجونو او هلکانو د ملاتړ لپاره وکاروي.

د اروپايي ټولنې د خبرپاڼې له مخې، په دې مرستو سره به د خوړو نړيوال سازمان په لومړنيو ښوونځيو کې نږدې ٩٠٠ زره هلکانو او څه باندې ٨٥٠ زره نجونو ته د ډوډۍ د وختونو تر منځ خوراکي توکي برابر کړي.

دغه مرسته به په راتلونکو دوو کلونو کې د ننګرهار، غور، جوزجان، نورستان او فراه ولایتونو د لومړنیو ښوونځیو پر زدکوونکو مصرف شي.

د خوړو نړیوال پروګرام به د دې مرستې له مخې په سهار کې دغو زدکوونکو ته بیسکټ، د کولچې، وچه میوه او ډوډۍ ور کړي.