د خېبرپښتونخوا د ډېره اسماعیل خان چارواکو ویلي، چې د چهارشنبې په ورځ (د لیندۍ په لومړۍ نېټه) د ډېورنډ پولې ته نېږدې د پاکستان په شمال لویدیځ کې په دوو بمي چاودنو کې چې امنیتي ځواکونه یې په نښه کړي وو؛ د دوو امنیتي ځواکونو په ګډون ۵ تنه ووژل.
د پاکستان پوځ وایي؛ لومړۍ برید د خېبر پښتونخوا په شمالي وزیریستان کې شوی، چې دوه پوځیان پکې وژل شوي.
د ځایي پولیسو مشر الله وزیر په وینا؛ دویم برید د شمال لویدیځ وانا ښار کې د پاکستاني طالبانو د پخواني مرکز په یوه دوکان کې شوی، چې د یوه حکومت پلوه مشر اسلم نور وزیر په ګډون دوه تنه نور کسان پکې ووژل شول او درې تنه ټپیان دي.
اسلم نور وزیر ته د حکومت له خوا صدارتي جایزه هم ورکړل شوې وه.
پاکستاني طالبانو د لومړي برید مسوولیت چې پر امنیتي ځواکونو وشو منلی؛ خو د دویم برید چې درې ملکیان پکې وژل شوي رد کړی.
پاکستاني طالبان چې د تحریک طالبان پاکستان یا (ټي ټي پي) په نوم یادیږي یوه جلا وسلواله ډله ده؛ خو د افغاني طالبانو متحدین هم بلل کیږي.
پاکستاني چارواکو په کراتو - کراتو ویلي، چې پاکستاني طالبان په افغانستان کې پټنځایونه لري او افغاني طالبان یې ملاتړ کوي.
افغان طالبانو تل دا ادعاوې رد کړي.
د ملګرو ملتونو کډوالو اداره له پاکستان غواړي، چې په ژمي کې د افغان کډوالو له ستنولو ډډ وکړي. دا غوښتنه په داسې مهال شوې ده، چې پاکستاني پولیس کور په کور په کډوالو پسې ګرځي او بې اسناده افغانان ستنوي.
د یونیسیار سیمه ییز ویاند بابر بلوڅ نن رویټرز سره مرکه کې ویلي: "افغانستان کې وژونکی ژمی راتلونکی دی او د خلکو ژوند اخیستلی شي، ځکه موږ بیا د پاکستان پر حکومت غږ کوو چې د کډوالو ستنول دې سخت موسم کې ودروي."
ملګري ملتونه وايي؛ افغانستان ته ستنېدل باید په خپله خوښه وي او اسلام اباد باید هغه کسان وپېژني چې نړۍوال خوندیتوب ته اړتیا لري.
د ملکرو ملتونو دا غوښتنه په داسې مهال ده، چې د بلوچستان د اطلاعاتو وزیر جان اڅکزي نن رسنیو ته ویلي، په دغه صوبه کې د بې قانونه کډوالو اېستلو لړۍ لا چټکه شوې ده.
نوموړی زیاتوي، چې د جنورۍ تر لومړیو به دا ډول ټول کډوال افغانستان ته ستنوي.
اسلام اباد د تېرې میلادي میاشتې لومړیو کې د نېږدې دوه میلیونه بې اسناده کډوالو د وتلو لپاره نېټه وټاکله.
موقت حکومت ویلي وو، چې افغان کډوال د پاکستان ضد وسلوالو سره لار لري؛ خو طالبان دا تورونه ردوي.
د تېر اکټوبر لومړۍ نېټې راهیسې تر اوسه تر درې لکه اویا زره افغان کډوال خپل هېواد ته ستانه شوي دي.
د پاکستان سترې محکمې د چهارشنبې په ورځ (د لیندۍ په لومړۍ) د زنداني شوي پخواني لومړي وزیر عمران خان د ضمانت غوښتنه ومنله. دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ یوې بلې محکمې د دولتي رازونو د افشاء کولو په تور د هغه محاکمه ناقانونه بللې وه.
د کرېکټ دغه پخوانی ستوری له بېلابېلو قانوني لارو چارو هڅه کوي، چې له زندانه خلاص او د فیبرورۍ د اتمې نېټې د عمومي ټاکنو په کمپاین کې د خپل ګوند رهبري وکړي.
هغه ټاکنې چې د عمران خان سیال، یو بل پخوانی لومړی وزیر یې د ګټلو هیله لري.
دغه ۷۱ کلن سیاستوال په تېر اګسټ کې په ناقانونه ډول د دولتي ډالیو پلورلو په تور چې د ۲۰۱۸ نه تر ۲۰۲۲ کال پورې د لومړۍ وزیرۍ پر مهال یې ترلاسه کړې وې، په درې کاله بند محکوم شو.
د هغه وکیل نعیم پنجوتا ویلي، چې سترې محکمې د نوموړي د ضمانت غوښتنه منلې ده.
نوموړي په اېکس ټولنیزې شبکې لیکي، چې د محکمې پریکړه به په راتلونکې ناسته کې د دواړو خواو د دلایلو له اورېدو وروسته واورول شي.
تراوسه، د راتلونکې ناستې لپاره کومه نېټه نه ده ټاکل شوې.
هغه زیاته کړې، چې ستره محکمه به د دغې غوښتنې په اړه له حکومته معلومات وغواړي.
عمران خان په ۲۰۲۲ میلادي کال کې له پارلمان څخه د باور رایي په نه ترلاسه کولو له دندې ګوښه شو.
نوموړي هغه وخت ویلي وو، چې د لوړپوړو پوځي ګومارنو پر سر له جنرالانو سره تر اختلاف وروسته له دندې ګوښه شوی دی.
همدا راز خان او د هغه د ګوند مرستیال شاه محمود قریشي د پاکستان په چارو کې د امریکا له مداخلې هم یادونه کړې وه او ویلي یې وو، چې د امریکا په غوښتنه د پاکستان پوځ د خان حکومت ړنګ کړ.
که څه هم خان نه شي کولی د فیبرورۍ په ټاکنو کې د محکومیت له وجې ګډون وکړي؛ خو ګوند به یې د نواز شریف له ګوند سره سیالي کوي.
نواز شریف تېره میاشت له څلور کلنې جلاوطنۍ وروسته هېواد ته راستون شو.
پاکستان د سیاسي رقابتونو یوه اوږده سابقه لري چې د حقوقي مبارزو له لارې ترسره کیږي.
د عمران خان په وړاندې د شکایتونو لسګونه دوسیې ثبت شوې خو نوموړی پر هغه لګیدلي ټول تورونه ردوي او وايي چې دغه تورونه د پوځ په ګډون د هغه د دښمنانو له خوا لګول شوي او دوی غواړي چې دی له سیاسته لېرې وساتي.
بل خوا د پاکستان پوځ ویلي، چې د خان په قضیو کې لاس نه لري.
د اسلام اباد سترې محکمې د سې شنبې په ورځ د هغه محرمو اسناد خپورلو له امله د خان محاکمه ناقانونه وبلله چې تېر کال په متحده ایالاتو کې د پاکستان د سفیر له خوا اسلام اباد ته لیږل شوی و.
د محکمې موندنې ښیې، چې د عمران خان محکمه د امنیتي دلایلو له امله په زندان کې ترسره شوې، چې د حقوقي نورمونو سره په ټکر کې دی او د قضيې څارنوال باید دغه قضیه بېرته له سره پیل کړي.
د پاکستان پوځ وايي، چې له خېبر پښتونخوا سره یو ځای شویو پخوانیو قبایلي ولسوالیو کې یې تر ۲۳ زرو ډېر پولیس وروزل. د پوځ په خبره؛ دا پولیس په پنځو پړاوونو کې روزل شوي او له اوسمهالو اړتیاو سره سم یې وړتیا زیاته شوې ده.
د پاکستان دولتي راډیو د چارشنبې د ورځ د راپور له مخې، له شپږ سوو ډېرو پولیسو ته د اېس اېس جي ټرینینګ هم ور کړل شوی دی او هم مختلفو سیمو کې د ماین شنډولو روزنه ور کړل شوې ده.
دوی ته د درنې وسلې ډزول، چاڼیز عملیات او بېړنیو حالاتو کې د ولس خوندیتوب هم ور ښودل شوی دی.
د پاکستان پوځ دا نه دي ویلي چې دا پولیس یې په څومره وخت کې روزلي دي، خو دا ګام یې په داسې مهال دی چې په پښتونخوا په تېره پخوانیو قبایلي سیمو کې د وسلوالو بریدونه ډېر شوي دی.
په دې بریدونو کې پر پولیسو او نورو امنیتي ځواکونو سربېره ځايي مخور هم په نښه کېږي.
د پاکستان پوځ وايي، یوازې شمالي وزیرستان کې له وسلوالو سره په جګړه کې د ۵۳ وژل شویو پولیسو پالنه کوي.
مونږ په ګلوبل ويلج"نړيوال کلي" کې ژوند کوو اوس هیڅوک له بلې دنيا نه ناخبره هم نه دی او پټ هم نه پاتې کيږي. د يوې سروې له مخې معلومه شوې ده چې پاکستانيان په بهرنو ملکونو کې د سوالګرۍ دنده کو او تر يوې ادارې لاندې په نړيوال کچ دا يو کاروبار روان دی.
مونږ په ګلوبل ويلج"نړيوال کلي" کې ژوند کوو اوس هیڅوک له بلې دنيا نه ناخبره هم نه دی او پټ هم نه پاتې کيږي.
د يوې سروې له مخې معلومه شوې ده چې پاکستانيان په بهرنو ملکونو کې د سوالګرۍ دنده کو او تر يوې ادارې لاندې په نړيوال کچ دا يو کاروبار روان دی.
د نړيوالې سوالګرۍ دنده د سعودی عرب د حج عمرې په موقع هم کېږي او پکې د جيب کټو یا جیب شوکوونکو زیات منتظمان هم پاکستانيان دي.
همدا وجه ده چې مالیزیا، سعودي عرب، متحده عرب امارات او د دنيا په ډېرو ملکونو کې پاکستان په دغه دنده بدنام دی او په دې لړ کې چې تراوسه څومره ګرفتارۍ شوې دي نو زيات پکې د پاکستان سوالګر دي.
يو ملګري له هانګ کانګ نهپه وټسپ د يو جومات تصوير راولېږه. د جومات په مرکزي دروازه يو یادښت یا نوټس لګېدلی. د انګريزۍ او د هغه ځای پر خپلو ژبو سربېره په اردو کې هم دا جمله ليکلې وه چې دلته خیرات غوښتل منع دي. که څوک په سوالګرۍ ونيول شو نو د قید سزا اودرنه جرمانه به ور کړي.
د اردو ژبې ليک د پاکستانيو سوالګرو لپاره دی چې په ويزټ یا سیاحتي ويزه د دريو مياشتو لپاره بوول کېږي او دغه د سوالګرۍ دله پرې دا دنده کوي.
په دې وجه اکثر ملکونه پاکستانيانو ته ويزټ وېزه نه ورکوي لکه څنګه چې افريقايان د پوډرو د کپسولو په زريعه قاچاق کوي او هر افريقايي ته د بهر ملک ويزه اخیستل ګران وي، دغه شان د نړيوالې سوالګرۍ ډله يو مستقل کاروبار دی، له پاکستان خلک په ويزټ ويزه بوځي او هغوی دا کار کوي.
د پاکستان خراب معاشي اقتصادي حالت په بهرنو ملکونو کې زمونږ پاسپورټ هم شکمن کړی دی. د نړيوال امن لپاره هم پاکستان ته د خطر په نظر کتل کېږي او ترهګرۍ او نشه يي موادو کې ښکېل یې هم يادوي. په دې لړ کې د امريکا په عدالت کې د ايمل کاسي د مقدمې په بحث کې دا وینا هر چاته ياده ده چې امريکايي وکيل ويلي وو!!
""پاکستانيان به د پېسې لپاره خپله مور هم خرڅه کړي""
دا خبره یې ځکه کړې وه چې د پاکستان استخباراتي شبکو او حکومتي چارواکو ايمل کاسي په امريکا خرڅ کړی و چې هغوی ته مطلوب وو.
د ناين اليون نه پس خو د پاکستان او افغانستان لپاره د نړيوالو سترګو عېنکې نورې هم تېزې شوې او د هغې اثرات تر لرې لرې ورسېدل- څنګه چې د حالاتو د تقاضو په رڼا کې نوې نظریې راځي د پاکستانيانو له خوا د سوالګرۍ او جيبونو وهلو دا مقامي کاروبار نړيوال کچ ته ورسید. دغه وجه ده چې په بهرنو ملکونو کی د ټولو پاکستانيانو عزت احترام او په هغوی باور ختم شو، حتا په اسلامي هېوادونو کې هم د مسلمان ورور ملک عزت خراب شو او د پاکستانيانو روزګارونه په خطره کې پريوتي دي.
مونږ چې د امريکا او اروپايي هېوادونو له بحث راتېر شو او اسلامي هیوادونو ته راشو او په خصوصي توګه سعودي عرب د حج او عمرې په موقع د پاکستاني سوالګرو او بيا په هغوی کې د جیب کټو دندې ته راشو نو افسوس صد افسوس چې دغه منظمه ډله د الله تعالا په کور کې هم څوک نه معاف کوي.
د دې سروې رپوټونو په رڼا کې چې مونږ ځانته وګورو نو دا وخت په ټوله نړۍ کې د پاکستان د باوقاره مقتدره ادارو' سياسي ډلو پخواني حکومتي چارواکي په بهرنو ملکونو کې خود ساخته جلاوطني تېروي او د ملک سرمايه یې بهر ته وړې ده.
د عدالتونو لخوا اشتهاري مجرمان بلل شوي دي او په ملک دننه غټ غټ قوتونه مختلفو ادارو بااثره قوتونه د هغوی په شا دي، چې په بل وخت کې به یې سپين باز کړي او پاکستان ته به یې راوليږي، د ملک د وفادارۍ حلف بردارۍ کې به پرې سرکاري قسم وخوري او د تېر هېر په معنا به ورته بيا د معززصادق او امين خطاب ورکړي.
په دې ټولو لوبو اوس نه يوازې د پاکستان دننه هر خاص وعام پوهه دی، بلکې د بهرنو ملکونو باور یې هم مات کړی دی چې د پاکستان بااثره خلکو نړيوالو غلو ته هم محفوظه لاره ورکړې ده.
اوس د سوالګرۍ کومه دنده دلته چې په پاکستان کې خپلې لویې لویې ادارې لري په هر ځای کې د دې ډلې خلک سوال کوي چې پکې د مقامي بې روزګاره خلکو سوالګري هم اوس ځان ته دا کاروبار جوړ کړی دی حتا چې په انساني سمګلنګ یا قاچاق کې هم پنجاب غټ سوداګر دی او د پښتونخوا د وړو وړو ګروپونو خلک یې سهولت کاري کوي. د انساني سمګلنګ دغه کار ښې د ماشومانو تښتول یا اغوا کاري ډېره زياته شوې ده.
دا ټول ګروپونه د يو زنځير کړۍ دي چې د مقامي ملکي او د بهرنو هېوادونو پورې یې سلسلې خپرې دي او دا کاروبار په درز کې روان دی.
په داسی واقعياتو حساسې ادارې بايد چې خبرې وي، ځکه چې دا د ملک د وقار اوعزت عظمت سره تعلق لري او بيا چې په بهرنو ملکونو کي کوم پاکستانيان له مودو مودو مېشت دي روزګارونه کوي او په تعلیمي ويزو ځوانان تللي دي، هلته تعليم او روزګارونه کوي، د داسې منفي ډلو د منفی دندو په وجه په هغوی هم بد اثرات پريوځي.
په عالمي ايېنه کې چې دا وخت اتومي پاکستان ځانته ګوري نو ځانته به څه وایي؟ چارواکی یې د پردو ملکونو نه قرضې غواړي د ای ايم ايف د لاس په موټی کې بند دي، په ګاونډ کې دا وخت داسې څه واضحه جنګ نشته چې د بل ټوپک ته خپله اوږه وړاندې کړي او د نړيوال امن په دعوه پردي خېرات ته کېنی.
نه یې په تېرو وختونو کې د باور څه کار کړی دی او اوس چې د سوالګرۍ دا لپه په دې شکل په جهاني سطحه دې حد ته ورسېده چې په نړۍ کې د سوالګرو په لړ کې د سروې رپوټ ترمخه په سلو کې لس کم کسان د پاکستان پاسپورټ لري نو----!!
دې ته به څه وايو ګلستان که ګورستان د ګل
زه او سپرلی ناست يو له وختونو سره څنګ په څنګ
ملګري ملتونه او لوېدیز ډیپلوماټان د پاکستان دا پرېکړه ټکان ور کوونکې او مایوسوونکې بولي چې له دغه هېواده غرب ته له تلونکي هر افغان نه ۸۳۰ ډالر د وتلو د اجازې په نوم اخلي. غربي ډیپلوماټان وايي، د پاکستان حکومت په لومړي سر کې غوښتل له هر کډوال زر ډالر واخلي، خو وروسته یې ۸۳۰ کړل.
دغه بې مخینې ګام د هغو کډوالو پرضد دی چې په لوېدیځ کې کېسونه لري او په قانوني ډول له پاکستانه ځي.
د ګارډین د چارشنبې ورځې د راپور له مخې، د پاکستان دا پرېکړه د تېر اکتوبر لومړیو کې په دغه هېواد کې نږدې دوه میلیونه بې اسناده افغان کډوالو ته د وتلو نېټې تر ټاکلو وروسته ده.
له همدې نېټې راهیسې د پاکستان پولیسو په اسلام اباد کې ځینې هغه کډوال هم نیولي چې ویزې لري او غرب ته د تلو په تمه دي.
د ۲۰۲۱ کال په اګسټ کې د جمهوریت تر پرځېدو وروسته په زرګونو افغانان له اسنادو پرته او لا هم له تاریختېرې ویزې سره پاکستان کې اوسېږي او غرب ته د تلو په تمه دي.
ډېرې دې کسانو په افغانستان کې له لوېدیزو حکومتونو او ادارو سره کار کړی او د انساني همدردۍ له مخې لوېدیځ ته د تلو حق لري.
امریکا پلان لري چې له دې کډوالو ۲۵ زره او بریتانیا هم ۲۰ زره ولېږدوي.
په پاکستان کې پنځو مهمو ډیپلوماټانو ګارډین ته د پاکستان له خوا له دې کډوالو د وتلو اجازه لیک په نوم د دې پیسو اخیستل په نړیواله کچه بې مخینې او ټکان ور کوونکي بللي دي.
یوه ډيپلوماټ ویلي چې دا پیسې د پاکستان لپاره ډېرې اقتصادي، خو د کډوالو لپاره وژونکې دي.
د دې ډيپلوماټ په خبره، دا موضوع د ملګرو ملتونو یونیسیار او د کډوالو نړیوال سازمان کې هم را پورته شوې او همدارنګه سفارتکارو له خپلو مرکزونو سره شریکړه کړې ده.
یو لوېدیز ډیپلوماټ د پاکستان دا پرېکړه مایسوونکې بولي او زیاتوي: «که پاکستان لوېدیځ ته د کډوالو د لېږد بهیر اسانوي، په داسې پوچو شرایطو سره باید کار پېچلی نه کړي، د وتلو اجازه لیک په نوم دا لګښت څنګه توجیه کوي، د ډېرو پیسو د ګټلو لپاره؟»
بل ډیپلوماټ وايي، پاکستان دا هم وايي چې افغان کډوال باید دا پیسې د کارت له لارې ور کړي، چې ډېرب کډوال یې لري هم نه: «موږ له کډوالو سره د مرستې لپاره ګډې همکارۍ ته اړتیا لرو او هیله ده چې پاکستان به مرسته وکړي.»
د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویانده ممتاز زهرا بلوڅ وايي، دا پالیسي نه بدلېږي او زیاتوي: «دا کسان له تېرو دو وکلونو راهیسې دلته دي، دوی مهاجر نه کډوال دي، د ویزو وخت یې تېر او اسناد نه لري.»
هغه هیله لري چې څومره ژر ممکنه وي اړوند هېوادونه به یې د اېستلو لپاره د ویزو بهیر تایید کړي
نوموړې دا هم وايي چې ملګري ملتونه پر دې ستونزه له پاکستان سره ګډ کار کوي او غرب کې د مېشتېدونکو افغانانو د وتلو جرمانه او د ویزې پیسې به ور کړي.
له تېر اکتوبر راهیسې چې پاکستان د بې اسناده کډوالو اېستل پیل کړی، له دې کورنیو سره تر پنځوس زرو کلدارو ډېرې پیسې هم نه پرېږدي او نه اجازه ور کوي چې خپل ګاډي او ماشینري افغانستان ته ولېږدوي.